Η τέχνη του tufting, με τις πολύχρωμες κλωστές της και τις απαλές ή και τραχιές υφές που δημιουργεί, μου ήταν αρχικά άγνωστη αλλά μετά τη γνωριμία μου με το Loop Αround και τη Μυρτώ Κονδυλοπούλου, γρήγορα αντιλήφθηκα πως πρόκειται για μια τεχνική κεντήματος που έχει γίνει hot τάση έχοντας κατακτήσει μια ξεχωριστή θέση στις καρδιές των ανθρώπων που την ανακαλύπτουν. Μέσα από την απλή κίνηση της βελόνας, οι σκέψεις, οι αναμνήσεις και οι συναισθηματικές αναζητήσεις μεταμορφώνονται σε κάτι χειροπιαστό, κάτι που δεν είναι μόνο οπτικό αλλά και αισθητό.
H Μυρτώ, είναι μια νεαρή δημιουργός που, χωρίς καμία προηγούμενη εμπειρία, βρήκε την τέχνη του tufting ως ένα καταφύγιο και έναν τρόπο έκφρασης. Δίχως καμία προηγούμενη εμπειρία, πέρα από τις παιδικές αναμνήσεις της γιαγιάς της να κεντάει – και να απορεί με την υπομονή και την επιμονή της – δεν φανταζόταν ποτέ πως θα κατέληγε να κρατάει η ίδια βελόνα στα χέρια της. Η ζωή, όμως, βρίσκει πάντα τρόπους να μας εκπλήσσει.
Ήταν την περίοδο του εγκλεισμού λόγω covid, όταν η ανάγκη για απόδραση από τη ρουτίνα έκανε τη Μυρτώ Κονδυλοπούλου να χαζεύει ατελείωτα στο TikTok. Εκεί ήταν που, εντελώς τυχαία, θα πέσει πάνω σε ένα βίντεο με tufting:
«Μόλις θα πιάσω τη βελόνα στα χέρια μου, θα ερωτευτώ» μου λέει, χαμογελώντας. Δεν πέρασε πολύς καιρός μέχρι να αποκτήσει τον δικό της εξοπλισμό και να αρχίσει να πειραματίζεται. Το πρώτο της έργο; «Ένα μικρό, στραβό χαλί, που τότε το έβλεπα τέλειο!», λέει γελώντας.
Ένα χρόνο μετά, παίρνει την απόφαση να ανοίξει τον δικό της χώρο. Εκεί σήμερα, διοργανώνει εργαστήρια κεντήματος τα Σαββατοκύριακα, όπου άνθρωποι διαφόρων ηλικιών γνωρίζουν την τέχνη της βελόνας, τα Punch Needle Workshops. Με έμπνευση από τον κόσμο, πλανήτες, λουλούδια, αστέρια, οι συμμετέχοντες φτιάχνουν χαριτωμένα μπρελόκ, σουβέρ, μικρά καδράκια, tote bags ή ό,τι άλλο μπορεί να φανταστούν και τα παίρνουν μαζί τους. Λάφυρα από τα χεράκια τους καμωμένα με φροντίδα, αγάπη και κυρίως φαντασία.
Το tufting, το οποίο απαιτεί πιο εξειδικευμένο εξοπλισμό, το οργανώνει κατόπιν συνεννόησης, είτε για μικρές ομάδες είτε για μεμονωμένους μαθητές. Κάθε εργαστήριο tufting αποτελείται από δύο μαθήματα, δίνοντας στους συμμετέχοντες τον χρόνο να μάθουν την τεχνική και να δημιουργήσουν το δικό τους έργο.
«Οι περισσότεροι επιλέγουν τετράγωνα σχήματα και ζωγραφίζουν αφηρημένα σχέδια», μου λέει δείχνοντάς μου ένα χαλί γεμάτο έντονες γραμμές και χρώματα. Το βλέμμα της φωτίζεται καθώς μιλάει για τη διαδικασία. «Είναι κάτι πολύ απελευθερωτικό – το να βλέπεις το σχέδιό σου να παίρνει μορφή, να γίνεται χειροπιαστό. Και το ίδιο μοιράζονται μαζί μου και όσοι συμμετέχουν. Όλοι τους έρχονται αρχικά με τη βεβαιότητα ότι τα χέρια τους δεν πιάνουν και πως δεν θα τα καταφέρουν. Μόλις ξεκινάνε αντιλαμβάνονται πόσο λάθος έχουν κάνει και αυτό τους χαροποιεί».
Κάθε εργαστήριο δεν είναι απλώς ένα μάθημα τεχνικής, αλλά μια αφορμή σύνδεσης ανάμεσα στους ανθρώπους. Καθώς οι βελόνες κινούνται ρυθμικά πάνω στο ύφασμα και τα χρώματα μπλέκονται, τα χέρια χαλαρώνουν, οι φωνές γίνονται πιο ζεστές, τα γέλια πιο αυθόρμητα. «Ξεκινάμε σαν άγνωστοι, αλλά μέχρι το τέλος του μαθήματος μιλάμε σαν φίλοι. Και αυτό είναι κάτι που ο κόσμος επιζητά στα εργαστήρια», μοιράζεται χαμογελώντας η Μυρτώ.
Συχνά, γύρω από τα τραπέζια της, στήνονται αυθόρμητες συζητήσεις – για τη ζωή, τις απλές χαρές της καθημερινότητας. Μερικές φορές, ακόμα και η σιωπή είναι γεμάτη νόημα. Άνθρωποι κουρασμένοι ή σκεπτικοί κάποιες φορές, φεύγουν πιο ανάλαφροι, σαν να έχουν αφήσει κάτι πίσω τους μαζί με τα κομμάτια νήματος που πέφτουν στο πάτωμα.
Εκεί, ανάμεσα στα πολύχρωμα σχέδια και τις βελονιές, δεν φτιάχνονται μόνο χαλιά – φτιάχνονται και μικρές κοινότητες. «Στήνονται μικρά πηγαδάκια που τόσο πολύ έχουν ανάγκη».
Το tufting είναι μια τεχνική κατασκευής χαλιών και υφασμάτινων διακοσμητικών αντικειμένων, που γίνεται είτε χειροκίνητα είτε με ένα ειδικό εργαλείο που ονομάζεται tufting gun. Βασικά, πρόκειται για μια διαδικασία όπου νήματα «καρφώνονται» πάνω σε ένα ύφασμα-βάση, δημιουργώντας πυκνές και ανάγλυφες επιφάνειες.
Τα τελευταία χρόνια, το tufting έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές στο DIY και την καλλιτεχνική δημιουργία, καθώς επιτρέπει τη δημιουργία πολύχρωμων και πρωτότυπων χαλιών, μαξιλαριών και διακοσμητικών τοίχου.
Στα 29 της χρόνια η Μυρτώ είναι ευτυχισμένη με αυτή την επιλογή της. Με τον φίλο της Γιώργο Κρανίτσα συνεργάζονται στενά δημιουργώντας από κοινού προϊόντα τέχνης, διακοσμητικά για τους χώρους που ο κόσμος έχει λατρέψει.
Ο Γιώργος Κρανίτσας (aka @jione_vandalfunk_), γέννημα θρέμμα Καρδίτσας και αυτός, θυμάται τον εαυτό του να ζωγραφίζει από τα 9 του χρόνια. Η τέχνη ήταν πάντα παρούσα στη ζωή του, αλλά ποτέ δεν την ακολούθησε επαγγελματικά. Αντί γι’ αυτό, πριν από μερικά χρόνια, στα 18 του ήρθε στην Αθήνα που λάτρευε για να σπουδάσει μαγειρική. Δούλεψε για χρόνια σε κουζίνες εστιατορίων, ζώντας τον απαιτητικό ρυθμό του επαγγέλματος. Μέχρι που η Μυρτώ τού μίλησε για το νέο της όνειρο:
«Έφυγα από την κουζίνα σε ένα βράδυ για το tufting. Ούτε που το σκέφτηκα. Είναι η δεύτερη τέχνη που με κράτησε», λέει. Μπορεί αρχικά να είχε ενδοιασμούς βλέποντας την τάση που υπήρχε στο Tik Tok. «Τι κάνεις τώρα και ασχολείσαι με νήματα;», θυμάται να λέει στη Μυρτώ που με αφοπλιστική ειλικρίνεια και δόσεις λυρισμού του απαντούσε: «Χρώματα είναι και αυτά». Και μπορεί τελικά το χρωματολόγιο των νημάτων να είναι περιορισμένο, προσμίξεις δεν μπορείς να κάνεις αλλά όπως χαρακτηριστικά λέει «Αν πιάσεις το “όπλο” στα χέρια σου», εννοώντας τη βελόνα, «συνειδητοποιείς αμέσως τη δύναμη αλλά και την προοπτική που έχει. Μπορείς να δημιουργήσεις απίστευτα έργα μεγάλων διαστάσεων που με ένα πινέλο θα ήταν τρομερά δύσκολο και χρονοβόρο».
Πλέον, ζωγραφίζει, κάνει street art και δουλεύει χέρι-χέρι με τη Μυρτώ, δημιουργώντας έργα που παντρεύουν τη ζωγραφική με την υφαντική τέχνη, αναλαμβάνοντας δειλά δειλά και μερικά διακοσμητικά και χρηστικά όπως καρέκλες, τις θαυμάσαμε στην έκθεση “ELLADA 2.0” του HIN από το Χονγκ Κονγκ. «Τον είχαμε γνωρίσει στην Κυψέλη πριν κάνουμε την έκθεση. Στη γειτονιά της Kυψέλης έχουμε εγκαταστήσει τον χώρο μας, μια γειτονιά που αγαπάμε, σημείο συνάντησης πολλών ανθρώπων με κοινές ανησυχίες και κυρίως με πάθος για την τέχνη», μοιράζεται ο Γιώργος.
Όταν βυθίζεσαι στη δημιουργία, ο χρόνος σταματά σκέφτομαι. Και κάπως έτσι, μέσα σε λίγες ώρες, μπορείς να έχεις μπροστά σου ένα κομμάτι του εαυτού σου, να το βλέπεις αλλά και να το χαϊδεύεις. Γιατί το tufting εκτός από οπτική απόλαυση προσφέρει και μια μοναδική αίσθηση. Η υφή του κάθε έργου μοιάζει με παιχνίδι αισθήσεων. Αγγίζεις την επιφάνεια και τα νήματα αποκτούν ζωή κάτω από τα δάχτυλά σου. Άλλα μαλακά και αφράτα, όπως τα σύννεφα στον ουρανό, άλλα πιο σφιχτά και συμπαγή, δίνοντας την αίσθηση της σταθερότητας. Κάθε σχέδιο, αναπνέει με τη δική του υφή – κάποιες φορές τραχιά και έντονη, άλλες φορές λεία και ρευστή. Κάθε έργο μοιάζει να είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό αισθητικό δημιούργημα. Και το πιο σημαντικό: μπορεί να φέρει τη δική σου αποκλειστικά υπογραφή.
