Λίγα χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα, στο Δασικό Φυτώριο της Αμυγδαλέζας, μια ομάδα παιδιών νηπιαγωγείου ξεκινά μια αποστολή. Δίχως χάρτες, μήτε κάποιο συγκεκριμένο προορισμό. Ένα μόνο μικρό χάρτινο κουτί που κρατά το κάθε παιδί στα χέρια του και μια απλή προτροπή: «Ας δούμε τι μπορούμε να ανακαλύψουμε».
Έτσι αρχίζει η περιπέτεια. Τα παιδιά σκορπίζουν ανάμεσα στα δέντρα με τον ενθουσιασμό της ηλικίας τους. Σκύβουν, παρατηρούν, ρωτάνε, συλλέγουν. Ένα πεσμένο κουκουνάρι. Ένα λουλούδι. Ένα κλαδάκι με παράξενο σχήμα. Ένα φύλλο που τους τράβηξε την προσοχή. Όλα βρίσκουν θέση μέσα στο μικρό τους κουτί, που γίνεται έτσι ένα προσωπικό σεντούκι θησαυρών.
Σε μια εποχή όπου τα περισσότερα ερεθίσματα δίνονται και είναι ψηφιακά, είναι συγκινητικό να βλέπεις παιδιά να αφιερώνουν χρόνο σε κάτι τόσο απλό: να παρατηρούν το χώμα κάτω από τα πόδια τους και ό,τι τους περιβάλλει.
Το νέο πρόγραμμα που σχεδίασε η ομάδα της Open Farm για παιδιά προσχολικής ηλικίας στο Δασικό Φυτώριο της Αμυγδαλέζας βασίζεται ακριβώς σε αυτή τη λογική. Η φύση είναι ένας ολόκληρος κόσμος προς ανακάλυψη. Δεν είναι ένα βαρετό μάθημα προς αποστήθιση. Δεν υπάρχουν αίθουσες, διαφάνειες ή θεωρητικές παρουσιάσεις. Όλη η εμπειρία εκτυλίσσεται σε εξωτερικούς χώρους, ανάμεσα σε δέντρα, μονοπάτια και φυσικά υλικά. Τα παιδιά μαθαίνουν με το σώμα τους, με την αφή, την όσφρηση, την παρατήρηση και το παιχνίδι.
Λίγο αργότερα, οι μικροί θησαυροί που έχουν συγκεντρωθεί στα κουτιά αποκτούν μια δεύτερη ζωή, μεταμορφώνονται σε ό,τι εκείνα μπορούν να φανταστούν. Τα κλαδάκια γίνονται μαγικά ραβδιά. Άλλα γίνονται σκήπτρα νεράιδων, άλλα ραβδιά μάγων. Τα παιδιά προσθέτουν χρώματα, κορδέλες και μικρές λεπτομέρειες, αφήνοντας τη φαντασία τους να τα οδηγήσει.
Μετά σειρά έχουν τα κουκουνάρια. Πάνω στα τραπέζια εργασίας, κάτω στο καταπράσινο χορτάρι με λίγη πλαστελίνη και πολλή δημιουργικότητα, εμφανίζονται δεκάδες μικροί σκαντζόχοιροι. Άλλοι χαμογελούν, άλλοι έχουν τεράστια μάτια, και άλλοι μεγάλες μύτες. Κανένας δεν είναι ίδιος με τον άλλον. Όπως ακριβώς και τα παιδιά που τους δημιούργησαν.
Και τα παιχνίδια γνώσης συνεχίζονται. Ένα κόκκινο ξύλινο κάδρο περνά από χέρι σε χέρι, καλώντας τα παιδιά να απομονώσουν ένα μικρό κομμάτι του τοπίου και να το παρατηρήσουν πιο προσεκτικά. Ξαφνικά, το δάσος γίνεται μια εικόνα και ό,τι πριν έμοιαζε συνηθισμένο μετατρέπεται σε κάτι ξεχωριστό. Λίγο αργότερα, οι μεγεθυντικοί φακοί αναλαμβάνουν δράση. Ένα φύλλο, ένα μυρμήγκι, ένα κομμάτι φλοιού αποκτούν νέες διαστάσεις και αποκαλύπτουν λεπτομέρειες που μέχρι πριν περνούσαν απαρατήρητες.
Παρακολουθώντας τα, με τους μικρούς μεγεθυντικούς φακούς στα χέρια, συνειδητοποιώ ότι αυτές οι δραστηριότητες δεν αποκαλύπτουν μόνο τον κόσμο γύρω τους, αλλά και τις ίδιες τους τις προσωπικότητες. Κάποια παιδιά κινούνται ασταμάτητα, αναζητώντας το επόμενο εύρημα. Άλλα στέκονται για ώρα πάνω από ένα λουλούδι ή ένα έντομο, παρατηρώντας κάθε λεπτομέρεια. Κάποια γεμίζουν το κουτί τους μέσα σε λίγα λεπτά, ενώ άλλα επιλέγουν προσεκτικά κάθε αντικείμενο που θα πάρουν μαζί τους. Μέσα από το παιχνίδι, την εξερεύνηση και τη δημιουργία, αναδύονται διαφορετικοί τρόποι να βλέπει κανείς τον κόσμο.
Μέσα από αυτή τη βιωματική διαδρομή, το δάσος παύει να είναι μια αφηρημένη έννοια. Γίνεται τόπος παιχνιδιού, δημιουργίας και εξερεύνησης. Γίνεται κάτι οικείο.
Στόχος δεν είναι η αποστήθιση γνώσεων αλλά η καλλιέργεια μιας πρώτης, θετικής σχέσης με το φυσικό περιβάλλον. Να συνδέσουν τα παιδιά το δάσος με τη χαρά, την περιέργεια και τη δημιουργικότητα. Να μάθουν να παρατηρούν, να φροντίζουν και να σέβονται τον κόσμο γύρω τους.
Τα τελευταία χρόνια, μέσα από τη συνεργασία με τη Motor Oil Hellas, έχουν γίνει σημαντικά βήματα, ώστε ο χώρος να ανοίξει και να συστηθεί στο ευρύ κοινό. Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα και οργανωμένες επισκέψεις σχολείων, μια μέχρι πρότινος «άγνωστη» για τους πολλούς διαδικασία γίνεται σταδιακά προσβάσιμη και κατανοητή. Εκτός από τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα, βασικός στόχος είναι να εξελιχθεί το Εκκοκκιστήριο Αμυγδαλέζας και να εκσυγχρονίζεται με μηχανήματα σύγχρονης τεχνολογίας: αποτελώντας μια ισχυρή Τράπεζα Διατήρησης Δασικού Γενετικού Υλικού. Πρόκειται για μία εξαιρετικά σημαντική πρωτοβουλία, η οποία θα βοηθήσει στην προσαρμογή των δασικών οικοσυστημάτων στις μεγάλες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής μας συνείδησης. Η προστασία της φυσικής κληρονομιάς της χώρας αποτελεί βασική προτεραιότητα προκειμένου να διαφυλάξουμε το περιβάλλον για τις επόμενες γενιές.
Γιατί ό,τι αγαπάμε, μαθαίνουμε και να το φροντίζουμε.
