Μπορεί πλέον να φαντάζει σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά πριν από πέντε χρόνια είχε ξεσπάσει πανδημία και ο πλανήτης βρισκόταν σε καραντίνα που διήρκησε για μεγάλο διάστημα. Αυτό το διάστημα ο χωροχρόνος συμπιέστηκε τόσο που όταν βγήκαμε από τα σπίτια μας ήταν σαν όλοι να μοιραστήκαμε το ίδιο όνειρο και σταδιακά να το ξεχάσαμε καθώς πέρασε ο καιρός.
Όμως, ακόμα και αν φαντάζει μακρινό όνειρο, η καραντίνα και ο COVID υπήρξαν σημαντικοί συντελεστές στον κόσμο των τεχνών, καθώς οι τέχνες, ιδίως τα θέατρα, χρειάζονται κόσμο στις θέσεις τους για να κοπούν τα εισιτήρια και να ξεκινήσει η παράσταση. Οπότε, εν μέσω μιας τόσο μεγάλης κρίσης που απειλούσε το ψωμάκι πολλών εκατομμυριούχων εκεί έξω, το Χόλιγουντ χρειάστηκε μικρές και οικονομικές ιδέες για να μπορέσει να κρατήσει το κεφάλι του στην επιφάνεια μέχρι να περάσει η κρίση. Ποιο καλύτερο κινηματογραφικό είδος λοιπόν, από το Screenlife;
Το Screenlife –ένα είδος προέκταση του found footage, όπου χρησιμοποιούνται τεχνικές από ντοκιμαντέρ και αρχειακό υλικό– ήταν η φαινομενική απάντηση στον γρίφο για το πώς το Χόλιγουντ θα συνεχίσει να κάνει γυρίσματα. Από τη στιγμή που όλη η πλοκή διαδραματίζεται μέσα από μια οθόνη, αυτό σημαίνει πως και οι ηθοποιοί και το συνεργείο μπορούν να κάνουν απομακρυσμένα γυρίσματα από την ασφάλεια των σπιτιών τους, δίχως να χρειάζεται να τρέχουν από τη μια τοποθεσία στην άλλη· ταυτοχρόνως αυτό σημαίνει χαμηλό κόστος παραγωγής.
Ένα άρθρο του 2020 από το DEADLINE με τίτλο, “Ice Cube To Star In Untitled Patrick Aiello/Timur Bekmambetov Sci-FI Pic For Universal”, αναφέρει για το πώς το στούντιο βρήκε ελκυστική την τεχνολογία πίσω από το project και ότι τα γυρίσματα θα είναι μοναδικά στο είδος τους, τόσο για την ασφάλεια όσο και για το budget. Ένα μήνα αργότερα, στο ίδιο site, αυτό το άτιτλο project επιστημονικής φαντασίας θα ανακοινώσει πως στο καστ συμπεριλαμβάνεται και η Eva Longoria προτού σιωπήσει για τα καλά για τα επόμενα πέντε χρόνια.
Τι έγινε; Από τη μία, η Universal το 2020 είχε αυτοπεποίθηση στη «νέα» τεχνολογία και σε απομακρυσμένες παραγωγές και από την άλλη, πέρασαν πέντε χρόνια και κανείς δεν ήξερε ούτε το όνομά της μέχρι να εμφανιστεί ξαφνικά στο Amazon Prime. Μάλλον κάποιος εσωτερικά θα είδε πρώτος την ταινία και αποφάσισε να τη θάψει σε έναν σκληρό δίσκο μέχρι νομικά να μην μπορούσε να την κρύψει άλλο και έτσι την πέταξε σε μια streaming πλατφόρμα και τράβηξε το καζανάκι. Βέβαια, είναι νωρίς ακόμα και αποδείξεις δεν υπάρχουν, οπότε όλα αυτά είναι εικασίες.
Το War of the Worlds, βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του H. G. Wells όπου Αρειανοί επιτίθενται στη Γη, είναι μια καταπληκτική ταινία για όλους τους λάθος λόγους. Είναι τόσο αντικειμενικά κακοφτιαγμένη, που ειλικρινά δεν βρίσκω νόημα να κάτσει κάποιος να αναλύσει την υποκριτική των ηθοποιών, την ιστορία ή την κινηματογράφησή της. Αναμασά ένα ανακυκλώσιμο μήνυμα για το πώς οι κυβερνήσεις κατασκοπεύουν τους ανθρώπους και αναλώνεται σε κοινοτοπίες μέχρι το φινάλε της, όπου έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.
Όχι, το War of the Worlds αξίζει να συζητηθεί για τα πράγματα που λέει έμμεσα στον θεατή. Για όλα τα μηνύματα που προσπαθεί να περάσει κρυφά με το ένα χέρι, ενώ με το άλλο κρύβεται πίσω από ένα δήθεν αντικυβερνητικό αφήγημα. Ο Γουίλ Ράντφορντ (Ice Cube) δουλεύει για το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ και είναι υπεύθυνος για να κατασκοπεύει τους πάντες. Κυριολεκτικά, εκτός από έναν οποιονδήποτε περαστικό ή όχημα που μπορεί να πάρει το μάτι του, ο Γουίλ δείχνει την ίδια αφοσίωση και στις προσωπικές ζωές των παιδιών του, όπου τον βλέπουμε να κατασκοπεύει τι συζητάει η έγκυος κόρη του με τον σύντροφό της στα τηλέφωνά τους, πού πηγαίνει και τι αγοράζει από τον φούρνο, ακόμα και τι έχει μέσα το ψυγείο τους αφού μπορεί να χακάρει την κάμερά του. Αντίστοιχα, είναι το ίδιο παρεμβατικός στη ζωή του γιου του, όπου σε μια σκηνή μπαίνει απομακρυσμένα στο desktop του και του κάνει απεγκατάσταση ένα παιχνίδι από το STEAM μόνο και μόνο επειδή δεν γουστάρει να ξέρει ότι παίζει βιντεοπαιχνίδια.
Σε αυτό το σημείο, η ταινία προσπαθεί να μας κάνει να νοιαστούμε λίγο παραπάνω για τον Γουίλ, καθώς μαθαίνουμε ότι είναι χήρος και πως ό,τι κάνει, το κάνει εξαιτίας του ενδιαφέροντος που έχει για τα παιδιά του –που είναι κλασική τοξική δικαιολογία. Ο Γουίλ, στο σενάριο, είναι ξεκάθαρα η Αμερική και οι σεναριογράφοι προσπαθούν να κάνουν έναν γυμνασιακό σχολιασμό για το πώς η Αμερική κατασκοπεύει τα παιδιά της. Αργότερα, ένα μεγάλο κομμάτι της ταινίας ασχολείται με έναν χάκερ, τον οποίο ο Γουίλ προσπαθεί να πιάσει γιατί απειλεί να φανερώσει ένα σούπερ μυστικό σχέδιο για το πώς η κυβέρνηση θα κατασκοπεύει ανθρώπους πιο αποτελεσματικά, αλλά η επιχείρηση σταματάει απότομα όταν επιτεθούν οι εξωγήινοι. Ο στόχος των εξωγήινων; Να φάνε τα δεδομένα μας… ό,τι και να σημαίνει αυτό. Απλά πάνε σε διάφορους σέρβερ στη Γη και αρχίζουν να τρώνε τα δεδομένα με αποτέλεσμα να χάνονται από το διαδίκτυο. Πώς ήρθαν οι εξωγήινοι στη Γη; Πιο μετά στο έργο, αποδεικνύεται πως η κυβέρνηση ήξερε γι’ αυτούς εδώ και αρκετά χρόνια καθώς την είχαν επισκεφτεί παλαιότερα, όπως επίσης γνώριζαν πως τρέφονταν με δεδομένα και πως αν προχωρούσαν με το σούπερ μυστικό τους σχέδιο για μαζική παρακολούθηση αυτό θα έκανε τους εξωγήινους να επιστρέψουν.
Οπότε, όπως φαίνεται και από αυτή τη μικρή περιγραφή των γεγονότων, η ταινία κάνει αρκετούς σχολιασμούς κατά της αμερικάνικης κυβέρνησης. Όπως είπαμε, δεν είναι κάτι πρωτότυπο, αλλά οι σχολιασμοί και οι θέσεις της είναι ξεκάθαρες, αλλά ξέρετε τι δεν σχολιάζει ποτέ; Τις εταιρείες, που είναι οι πραγματικοί ήρωες της ταινίας. Όχι απλά οι εταιρείες ως οργανισμός και τα προϊόντα που παρέχουν, αλλά ο βασικός ήρωας της ταινίας είναι η πράξη του καταναλωτισμού και ο βασικός παράγοντας που κάνει τους ήρωες να κερδίζουν την εξωγήινη απειλή.
Στα πρώτα δευτερόλεπτα της ταινίας βλέπουμε τον Γουίλ να συστήνεται στο κοινό και παρακολουθούμε την καθημερινή ρουτίνα του. Για τους σκοπούς του σεναρίου είναι ο βασικός χαρακτήρας, αλλά στα μάτια του είναι ο χαρακτήρας που συστήνει τους βασικούς πρωταγωνιστές. Η ταινία ξεκινάει και πριν ολοκληρωθεί το πρώτο λεπτό βομβαρδιζόμαστε από τοποθετήσεις προϊόντων. Microsoft, Spotify, Facebook, WhatsApp, Google, τα ονόματα αναγνωρίσιμων διαδικτυακών υπηρεσιών διαδέχονται το ένα το άλλο με αστραπιαία ταχύτητα. Η μεγαλύτερη ειρωνεία της ταινίας είναι πως μετά απ’ όλα αυτά τα σχόλια για το πώς οι κυβερνήσεις μας κατασκοπεύουν και για το πώς οι εξωγήινοι θέλουν να φάνε τα δεδομένα μας, η ταινία δεν λέει τίποτα για το πώς αυτές οι εταιρείες τα χρησιμοποιούν, πού τα πουλάνε, πώς επηρεάζεται η ελευθερία του λόγου μέσα απ’ αυτές και τι κακό κάνει όλη αυτή η φαουστιανή εξάρτηση με αυτές τις υπηρεσίες. Στα μάτια των σεναριογράφων οι εταιρείες είναι κάτι που βάζουμε μέσα στα σπίτια μας και τις οικογένειές μας, άρα πώς μπορούν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο; Δηλαδή, ξεκινάει και έχει ήδη ξεπουλήσει την ψυχή της για μερικά δολάρια παραπάνω.
Όταν οι εξωγήινοι αρχίζουν και τρώνε τα δεδομένα, το Facebook πετάει μια ειδοποίηση που λέει, «οι αναμνήσεις σας διαγράφονται», υπογραμμίζοντας περισσότερο την εξάρτησή μας με αυτά τα μέσα, αλλά όχι με αρνητικό πρόσημο, καθώς καμιά εταιρεία δεν αντικατοπτρίζεται αρνητικά στην ταινία. Η σκηνή που το Facebook διαγράφεται παρουσιάζεται ως μια τραγική στιγμή στη ζωή του Γουίλ, γιατί είναι και το μέσο που τον κάνει να αισθάνεται πιο κοντά με τη νεκρή γυναίκα του. Εκεί όμως που η ταινία με ξεκαρδιστικό θράσος στέφει τις εταιρείες ως ήρωες είναι στο φινάλε, όπου κυριολεκτικά η Amazon, στης οποίας την πλατφόρμα προβάλλεται, παίζει τον πιο κομβικό ρόλο στην αντιμετώπιση των εξωγήινων.
Το Υπουργείο που δουλεύει ο Γουίλ είναι και ο τελικός στόχος των εξωγήινων και ο μόνος τρόπος για να τους νικήσουν είναι να φορτώσουν ιούς στα δεδομένα που θα καταβροχθίσουν. Το πρόβλημα είναι πως ο Γουίλ δεν έχει USB για να κατεβάσει τον ιό, οπότε το πρόβλημα λύνει ένας κούριερ της Amazon, ο οποίος μοστράρει στην κάμερα το νέο και εξελιγμένο σύστημα διανομής πακέτων της εταιρείας, το οποίο είναι ένα drone που πετάει μέσω VR, και του το στέλνει πετώντας ανάμεσα από τους εξωγήινους και τα λέιζέρ τους. Για να λειτουργήσει το drone, ο Γουίλ πρέπει να κάνει αγορά μέσω της Amazon, οπότε πληρώνει είκοσι δολάρια ένα USB για να το ενεργοποιήσει την ώρα που καταστρέφεται ο κόσμος. Όμως, ανατροπή! Το drone πέφτει στον δρόμο αναποδογυρισμένο. Από τις κάμερες οι χειριστές βλέπουν πως δίπλα του βρίσκεται ένας άστεγος, ο οποίος για κάποιον ανεξήγητο λόγο δεν τρέχει μακριά από την καταστροφή. Βρίσκουν τον αριθμό του και του στέλνουν μήνυμα να το γυρίσει κανονικά, αλλά αυτός απαντάει πως δεν πάει γιατί οι εξωγήινοι βρίσκονται παντού. Προσπαθούν να τον δωροδοκήσουν λέγοντάς του πως αν το σηκώσει, η κυβέρνηση θα του δώσει δωρεάν ίντερνετ για έναν χρόνο (ούτε καν για δύο, αλλά έτσι λειτουργεί ο καπιταλισμός), μα και τότε αρνείται λέγοντας πως δεν θέλει γιατί θα τον κατασκοπεύουν. Πώς λοιπόν τον πείθουν; Του δίνουν μια δωροκάρτα χιλίων δολαρίων από την Amazon και έτσι τρέχει να τους βοηθήσει.
Οπότε, με γρήγορους υπολογισμούς, για να σώσεις τον κόσμο χρειάζεσαι χίλια είκοσι δολάρια. Είκοσι για την αγορά του USB για να πετάξει τον drone και χίλια για να εξαγοράσεις τον φτωχό άστεγο που δεν θα έχει πού να τα ξοδέψει γιατί θα είναι νεκρός αν νικήσουν οι εξωγήινοι. Όποιος πει πως αυτή η ταινία δεν είναι καταπληκτική, δεν έχει γούστο. Κάτι τέτοια μου θυμίζουν ανθρώπους που θέλουν να δώσουν τις πρώτες βοήθειες και απεγνωσμένοι ψάχνουν βιντεάκια στο YouΤube, αλλά δεν μπορούν να τα δουν εξαιτίας των διαφημίσεων, ή τους πυρόπληκτους στα νησιά που τους χρεώνουν εισιτήρια τα καράβια για να φύγουν από το νησί που φλέγεται. Για να σώσεις τον κόσμο, πρέπει να ξοδέψεις λεφτά. Για να πείσεις κάποιον να σε βοηθήσει να σώσεις τον κόσμο, πρέπει να του δώσεις μια δωροκάρτα, ούτε καν τα λεφτά στο χέρι.
Στο τέλος, όλα καλά. Τα πολύτιμα δεδομένα μας σώθηκαν και η ανθρωπότητα μπορεί ελεύθερα να συνεχίσει να κάνει τις αγορές της σε ένα διαδικτυακό εμπορικό κέντρο. Ο υπερκαταναλωτισμός έσωσε τον κόσμο και μπορείς κι εσύ να κάνεις το καθήκον σου από το σπίτι, αγοράζοντας ό,τι σαβούρα δεν χρειάζεσαι για να βοηθήσεις τον Μπέζος να πετάξει τα drones του με ασφάλεια. Αχ, οι τέχνες είναι τόσο μαγικές!
Το 2025, το καλύτερο παράδειγμα Screenlife ταινίας, παραμένει το Searching του 2018. Αυτή η ταινία χρησιμοποιεί το μέσο για να πει αποτελεσματικά την ιστορία της. Το War of the Worlds είναι απλά μία από τις πολλές κακόψυχες και τεμπέλικες προσπάθειες των στούντιο να πάρουν φοροαπαλλαγές, όπου και αν κάνουν τα γυρίσματά τους. Τουλάχιστον, αν γίνεται όλες να είναι τόσο διασκεδαστικές όσο είναι χάλια, πιστεύω πως ο κόσμος θα ήταν ένα καλύτερο μέρος.
Εσείς τι θα αγοράζατε με χίλια ευρώ δωροκάρτα από την Amazon; …Και καλές αγορές!
