Ο Φραντς Κάφκα σε ηλικία 36 ετών και ενώ ζει μόνος του, γράφει μια επιστολή 103 σελίδων προς τον πατέρα του μετά από μια έντονη λογομαχία τους. Η επιστολή αρχίζει με την προσφώνηση «Πολυαγαπημένε μου Πατέρα» και τελειώνει με την υπογραφή «Φραντς». Η επιστολή αυτή δεν παραδόθηκε ποτέ στον πατέρα του.
Η Πηνελόπη Φλουρή σκηνοθετεί ένα εμβληματικό έργο τιμώντας παράλληλα τα 100 χρόνια μετά το θάνατο του μεγάλου συγγραφέα. Επί σκηνής παρακολουθούμε τον κεντρικό ήρωα, Φ. Κάφκα (Φοίβος Παπακώστας), μέσα σε ένα οπτικοακουστικό σύμπαν το οποίο συντίθεται από ημερολογιακές καταγραφές κι όνειρα του ίδιου του συγγραφέα. Πρόκειται για μια λεπτομερή καταγραφή – εξομολόγηση – απολογία μέσα σε ένα σύμπαν με διαρκείς εναλλαγές ψυχικών καταστάσεων.
Ο πατέρας (Δημήτρης Καταλειφός), το πρόσωπο για το οποίο γράφτηκε το γράμμα, μας αποκαλύπτεται μέσα από οθόνες, στο οποίο εμφανίζεται ως άλλος «Δικαστής» στην «τρομερή τούτη δίκη» που εκκρεμεί ανάμεσά τους. Πάνω στο υπαρξιακό άγχος και αδιέξοδο του Κάφκα, χτίζεται η μουσική παρτιτούρα η οποία ακολουθεί την πορεία των παιδικών – εγγραφών που ανασύρονται κατά την διάρκεια της παράστασης (Αλέξανδρος Βούλγαρης -The boy).
Η Πηνελόπη Φλουρή μοιράζεται το Ημερολόγιο Προβών για την παράσταση «Γράμμα στον Πατέρα» που παρουσιάζεται στο H.ug:
Όλα ξεκίνησαν από ένα Γράμμα
Το Γράμμα στον Πατέρα του Φραντς Κάφκα.
Το ταξίδι. Οι σκέψεις.
Είναι άνοιξη, σχεδόν καλοκαίρι, κι εμείς βρισκόμαστε στο H.ug στα Πετράλωνα να αναζητάμε το απόλυτο σκοτάδι κυριολεκτικά -σκηνικά για να μπορέσουμε να φωτίσουμε τον κόσμο του Φραντς Κάφκα. Σκέφτομαι πόσο δυνατό φως έχει αυτή η χώρα. Θα ήθελα να ήμουν στην Πράγα να διασχίζω τα σοκάκια και να κινούμαι σε αυτό το σκοτεινό παραμυθένιο ομιχλώδες τοπίο που υπάρχει κρυμμένο στο έργο του Φραντς.
Το Γράμμα στον πατέρα είναι η αφορμή να φτιάξουμε ένα ποιητικό σύμπαν και να γεμίσουμε ερωτήματα καθ’ όλη τη διάρκεια των προβών. Γιατί γράφει επί 9 μέρες ένα γράμμα στον πατέρα του και τελικά δεν το δίνει ποτέ; Θέλουμε να κατανοήσουμε λίγο την ιδιοφυία του, τον τρόπο σκέψης του κι εγώ κάθε τόσο φέρνω στο νου μου την φράση του Φρόυντ «όπου κι αν με πήγαν οι θεωρίες μου, βρήκα πως ήδη είχε φτάσει εκεί ένας ποιητής». Το Γράμμα είναι μια εξομολόγηση η οποία μας αποκαλύπτει ολόκληρο το μυαλό του Φραντς. Είναι η προσωπική του ανάλυση, η παραδοχή της αδυναμίας του να συνθέσει έναν αυτοτελή ανεξάρτητο εαυτό πέρα από την «παρουσία» του Πατέρα.
Ο Κάφκα αναζητά την επιβεβαίωση της ύπαρξης. Διεκδικεί την αθώωσή του κάθε στιγμή μέσα σε έναν κόσμο στον οποίο αισθάνεται ένοχος. Aισθάνεται ένοχος για την ανικανότητα του να ξεπεράσει τον πατέρα του και να βρει την δική του ταυτότητα. Καταφεύγει στην εσωτερική του φυγή, στην γραφή ως διέξοδο στο υπαρξιακό του άγχος, σε μια προσπάθεια να βρει την δίκη του θέση στον κόσμο και καταφέρνει να γίνει ο πιο επιδραστικός πεζογράφος του 20ού αιώνα.
‘Α ΦΑΣΗ – ΟΙ ΠΡΟΒΕΣ
Το Γράμμα – Τα ημερολόγια – Τα σκίτσα
Σημειώνω
Το γράμμα που δεν δίνει ποτέ στον Πατέρα. Γιατί; Τα όνειρά του σαν τόπος αυτο-ανάλυσης.
Τα ημερολόγια του ως τοπογραφία του εαυτού.
Η αδυναμία σύνδεσης σε ερωτικές σχέσεις. Η μοναξιά. Το ζήτημα του γάμου.
Μελετάμε με την Στέλλα Ράπτη ( Σύμβουλος Δραματουργίας) το υλικό του Κάφκα για να καταλήξουμε στο τελικό κείμενο. Σβήνουμε και γράφουμε. Κρατάμε αποσπάσματα, φράσεις από τα έργα του τα οποία θέλουμε να χωρέσουμε στο τελικό περιβάλλον που θα δομήσουμε. Θέλουμε να βρεθούμε: στο Μυαλό του Φραντς Κάφκα.
«είμαι ένα κλουβί σε αναζήτηση πουλιού»
* τα άγνωστα σκίτσα του Φ. Κάφκα
Β’ ΦΑΣΗ – Οι πρόβες με τον Φοίβο
Ο Φοίβος Παπακώστας ξεκινά να διαβάζει το κείμενο. Οι πρώτες λέξεις από το γράμμα ακούγονται στον χώρο.
Βρίσκομαι στο HUG ένα ημι- υπόγειο. Ο χώρος γίνεται το δωμάτιο – αποθήκη του Φράντς. Τον φαντάζομαι σε ένα περιβάλλον γεμάτο χαρτιά, γεμάτο βιβλία, γράμματα, μια σκάλα.
Αγαπημένε μου Πατέρα
Σημειώνω
Πώς μπορεί να ειπωθεί μια τόσο πυκνή φράση;
21 Μαρτίου – Φωτογραφίες πρόβας από τον Tigran ABramahyan
Το εικαστικό σύμπαν
Το φως στο σκοτάδι | Η λάμπα
Ο Φραντς γράφει πάντοτε τις νύχτες έχοντας μονάχα μια λάμπα. Αναζητώ την λάμπα που κουβαλά ο ηθοποιός στην παράσταση. Με την βοήθεια του Δημήτρη Πολίτη δουλεύουμε την ατμόσφαιρα του έργου με βάση την δομή και την λογική της παράστασης με κεντρικό φωτισμό το αντικείμενο που κρατά, τη λάμπα.
Το νερό
«Μια νύχτα έκλαιγα συνεχώς ζητώντας νερό.»
Με αφορμή μια τραυματική ανάμνηση του Φραντς, αναζητώ τρόπο να ενταχθεί το στοιχείο του νερού σε αυτό το σύμπαν.
Σημειώσεις
Το στοιχείο του νερού φέρει την ζωή και το αίσθημα φόβου
Ένα ενυδρείο ίσως θα ήταν μια καλή ιδέα. Μπορεί να φέρει εγκλωβισμό – και ζωή ταυτόχρονα.
Τα σκαλοπάτια ως σκηνικό αντικείμενο.
Σημειώσεις: Η άνοδος και η πτώση. Η προσπάθεια για ισορροπία.
*Συχνά ο Κάφκα στο έργο του αναφέρεται σε σκάλες και σκαλοπάτια.
Σκέψεις από σημειώσεις
μια σκάλα να ανεβαίνει μέχρι το παράθυρο του Hug… ένας πύργος από χαρτόκουτο ή από έπιπλα…
Το γράψιμο = Η εσωτερική του φυγή
ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Ένα πλούσιο σύμπαν
Σκέφτομαι πως είναι μια εξομολόγηση, μια μαρτυρία, μια κατάθεση, μια εγγραφή.
Ψάχνω το μέσο απεικόνισης. Θέλω μια κάμερα καταγραφής. Θέλω να καταγράψει ό,τι σκέφτεται με αμεσότητα. Πειραματιζόμαστε με το live streaming. Παίζουμε. Η σύνθεση της εικόνας προκύπτει από το υλικό στο κείμενο.
Μέσω live streaming καταγράφει και γράφει συνομιλεί με τον παραλήπτη του Γράμματος.
Τα λόγια ξεπηδούν από τη μνήμη…
Ρήματα δράσης
Θέλω να με αγαπήσεις.
Θέλω να σε κάνω να με δεις.
Θέλω να με καταλάβεις.
9 Μάρτη
Συνάντηση με τον Ψυχαναλυτή Πάνο Παπαθεοδώρου
Ποιος είναι ο ρόλος του Πατέρα;
Φέρνουμε ασυνείδητα κάτι δικό μας μέσα στην κουβέντα. Ανακύπτουν ερωτήματα. Συγκρατώ την φράση του Π. Παπαθεοδώρου.
Κάθε γράμμα βρίσκει τον παραλήπτη του. Εδώ παραλήπτης φαίνεται να είναι ο ίδιος ο Φραντς. Το πληγωμένο παιδί μέσα του.
Το γράμμα είναι μια διαφυγή σκέφτομαι. Η λύτρωσή του. Ταυτιζόμαστε. Γινόμαστε συνένοχοι.
Απαιτούμε την «αθώωση του».
Σημειώνω την φράση το μικρό του ανθρώπου.
Ο ήχος. Η μουσική | ΤΗΕ ΒΟΥ
Πολλά τα ονόματα που βάφτισε ο Αλέξανδρος (BOY) τα μουσικά track. Τα ακούω τα βράδια, τα πρωινά ανάμεσα από τις πρόβες… Ιra, Alaska, Lykavitos, Afaia, Kumata. Όλα βαθιά εσωτερικά. Ψάχνω τον ήχο που έχει αυτή η εξομολόγηση. Ένα γλυκό νανούρισμα καταλήγω. Ένα νανούρισμα σκοτεινό και τρυφερό για να χωράει το σκοτάδι που θα γεμίσει φως.
Δοκιμές, δοκιμές, δοκιμές.
Πού χρειάζομαι την απόλυτη σιωπή;
15 ΑΠΡΙΛΗ / Ο ΠΑΤΕΡΑΣ
Ο Δημήτρης Καταλειφός φέρει από την πρώτη στιγμή την εικόνα αυτού του πατέρα μέσα μου. Όχι ως φαινομενικά τυραννική παρουσία αλλά ως επιβλητική μορφή όπου μας δίνει την δυνατότητα να
σταθούμε σε πολύ κοντινά σημεία του προσώπου που ήταν και το ζητούμενο και να εστιάσουμε στο δυνατό του βλέμμα.
Βιντεοσκόπηση υλικού
Ο Γρηγόρης Πανόπουλος (κινηματογραφιστής) αναλαμβάνει την βιντεοσκόπηση του υλικού και προτείνει τις λήψεις που θα μπορέσουν να αποδώσουν τον γιγάντιο πατέρα που μας απασχολεί.
«Ο πατέρας μου, ο πελώριος άνδρας. Η έσχατη κρίση.»
Η Σύνθεση -ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ
Η Ίριδα Νικολάου φωτίζει ουσιαστικά και με φροντίδα τον κόσμο που δομήσαμε μέσα από την
επιμέλεια κίνησης. Κάνει περισσότερο ανάγλυφο το σύμπαν και μου επαναφέρει ερωτήματα για τη διαδικασία που έχω ξεχάσει.
Η Μαρία Καραθάνου μέσα από τις ενδυματολογικές προτάσεις φέρνει χωρίς υπογράμμιση τον καφκικό χαρακτήρα επί σκηνής. Όλα συντίθενται σε ένα ενιαίο σύμπαν που επιθυμούμε να μας φέρνει στο μυαλό του Φραντς.
Ο δικός μας Κάφκα είναι ο επιδραστικός καλλιτέχνης, ένας εμβληματικός συγγραφέας. Δεν είναι ηττημένος. Ο δικός μας Κάφκα ορίζει τη ζωή του. Παρόλα τα προσωπικά του αδιέξοδα και τα σκοτάδια του, τον φόβο και την ενοχή, το υπαρξιακό του αδιέξοδο, καταφέρνει όλα να τα χρησιμοποιήσει για την μεγάλη του τέχνη.
Υ.Γ
Με συγκινούν οι ηρωες-αντιήρωες, όπως είναι ο Φραντς Κάφκα. Οι ευάλωτοι -εύθραυστοι
καλλιτέχνες που χάθηκαν στην αβεβαιότητα του είναι τους και κατάφεραν να βρουν την δική τους ταυτότητα στον κόσμο, μέσα από την μεγάλη δημιουργία. Θέλω να ακουστεί η ιστορία τους. Να βρεθούμε στον Κόσμο του Φραντς.
