Τίτλοι αρχής: 1995 στο Πασαλιμάνι καθισμένος, πίσω μου η Μαρίνα Ζέας με τα κότερά της και μπροστά μου το ρολόι του Πειραιά που είχε δώσει ραντεβού στην ταινία Η Αλίκη στο Ναυτικό ο Παπαμιχαήλ με τη Βουγιουκλάκη. Θα βάσταγε του ‘χε πει ένα κόκκινο μπαλόνι για να την αναγνωρίσει μα δεν πήγαν ποτέ οι ίδιοι στο ραντεβού, έστειλαν άλλους. Βαστώ το περιοδικό Σινεμά και διαβάζω το πρόγραμμα του πρώτου κινηματογραφικού φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας που θα γινόταν στην Αθήνα. Δεν είχα κλείσει τα 16 μου χρόνια και με τον κινηματογραφόφιλο συμμαθητή μου που παρακολουθούσαμε κάθε Τρίτη και Πέμπτη ταινίες στους πολλούς κινηματογράφους που είχε τότε στο κέντρο του Πειραιά, αναρωτιόμασταν πώς θα τα καταφέρουμε να πάμε να δούμε το Κids του Λάρι Κλαρκ.
Σκηνή Πρώτη: επιστρέφοντας σπίτι μέσα στο 040 Σύνταγμα-Πειραιάς, τα δύο κινηματογραφόφιλα παιδιά αποσβολωμένα που κατάφεραν να παρακολουθήσουν τα άλλα παιδιά της Αμερικής. Τίποτε στη ζωή μου δεν θα ήτανε ξανά το ίδιο, είχα παρακολουθήσει ανεξάρτητο αμερικάνικο σινεμά. Σκηνή Δεύτερη: 1996 καταφέραμε τα ίδια δύο κινηματογραφόφιλα εφηβάκια συμπαρασύροντας κι άλλους δύο της παρέας να παρακολουθήσουμε την πρεμιέρα του Trainspotting του Ντάνι Μπόιλ.
Την επόμενη μέρα πήγα στο Metropolis, αγόρασα το CD του soundtrack της ταινίας, το οποίο έλιωσα ακούγοντάς το ξανά και ξανά. Τα CD κόστιζαν τότε 5.000 δραχμές, ήτανε ακριβά μα το αντίτιμο για την διαπίστευση να παρακολουθήσεις όλες τις ταινίες δεν μου φαινόταν καθόλου ακριβό μπροστά στους κινηματογραφικούς ορίζοντες που μου άνοιγαν. 15.000 δρχ νομίζω κόστιζε και το αποκαλούσα «απεριορίστων διαδρομών» γιατί μπαίναμε στον Απόλλωνα και μετά βγαίναμε για να μπούμε στο Αττικόν και μετά πάλι στον Απόλλωνα ίσαμε το τέλος των προβολών. Εύκολη πρόσβαση, αυτό θυμάμαι δίχως τεράστιες ουρές και ποδοπάτημα.
Σκηνή Τρίτη: Παρακολουθώ μόνος το 1998 όντας φοιτητής το Η ζωή είναι Ωραία του Ρομπέρτο Μπενίνι που κέρδισε και το βραβείο κοινού μας πριν σαρώσει τα Όσκαρ. Βγαίνοντας από την αίθουσα σοκαρισμένος αναρωτιόμουν άμα θα ‘ναι και η δικιά μου ζωή ωραία ή ολοκαύτωμα.
Σκηνή Τέταρτη: 1999 είχε γίνει ο μεγάλος σεισμός και γω ατρόμητος μπήκα στον Δαναό να παρακολουθήσω ταινία κι ας μου λέγανε όλοι θα γίνει σεισμός. Ο μόνος σεισμός που προκλήθηκε ήτανε τα χειροκροτήματά μας για το Evolution της Λουσίλ Χατζιχαλίλοβιτς. Αυτός όμως ήτανε ο προσεισμός, γιατί ο κύριος σεισμός εκείνη τη χρονιά ήτανε η Επίθεση του Γιγαντιαίου Μουσακά του Πάνου Χ. Κούτρα. Αυτή την προβολή δεν θα την ξεχάσω, ήτανε μια μεγάλη queer μάζωξη σαν ένα άτυπο pride και το ελληνικό cult πια γίνηκε πραγματικότητα.
Σκηνή Πέμπτη – Μουσικό διάλειμμα: Αγαπημένο μου τμήμα από τις Νύχτες Πρεμιέρας ήταν το Σινεμά στα Όρια, κει πρωτοείδα το Rocky Horror Picture Show του Τζιμ Σάρμαν και έζησα την πρώτη μου διαδραστική ταινία. Όταν έβρεχε στην ταινία ανοίγαμε ομπρέλες, όταν ακουγόταν το όνομα Janis φωνάζαμε όλοι slut.
Flash Forward 2002 εγκαινιάζεται το τμήμα μουσικά ντοκιμαντέρ που λάτρεψα έκτοτε και o Γιάννης Πετρίδης να προλογίζει το ντοκιμαντέρ για τον Ντέιβιντ Μπόουι Ziggy Stardust and the Spiders from Mars.
Μικρή έξοδος από την αίθουσα για αγορά ποπκόρν. Όσο περιμένω στην ουρά σκέφτομαι πως όλα αυτά τα χρόνια «Νύχτες Πρεμιέρας» ήμασταν μαζεμένοι πολλοί πιτσιρικάδες περισσότεροι απ’ τους ενήλικες. Από το 1995 ίσαμε το 2002 εμείς το κοινό δίναμε τη Χρυσή Αθηνά. Απ’ το 2003 οι Νύχτες Πρεμιέρας γίνονται από επταήμερες δεκαήμερες και για τα βραβεία του φεστιβάλ θα ψηφίζουν μόνο επαγγελματίες του χώρου. Φυσικά διατήρησαν για εμάς τους εραστές της τέχνης τα βραβεία κοινού.
Δυστυχώς για μένα το 2005 πρέπει να υπάρξει αρίθμηση θέσεων και η κάρτα «απεριορίστων διαδρομών» δεν έχει πια την ίδια ισχύ. Το μπες βγες από τις αίθουσες σταματά και αρχίζει η προαγορά εισιτηρίων γεγονός που με ξενερώνει λίγο μα δεν εγκαταλείπω τις Νύχτες Πρεμιέρας μας. Επιστροφή στην αίθουσα.
Σκηνή Έκτη: Το όραμα του Γιώργου Τζιώτζιου, ιδρυτή του περιοδικού Σινεμά ν’ αποκτήσει η Αθήνα το δικό της κινηματογραφικό φεστιβάλ δεν ήτανε περίπατος στο δάσος. Ξεκίνησε ως ανεξάρτητο φεστιβάλ που η στήριξη του απ’ τους φορείς πολιτισμού ήτανε πενιχρή. Τα λεφτά πήγαιναν στα δυο εθνικά μας φεστιβάλ κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη και στη Δράμα, εκεί πήγαιναν και οι κριτικοί κινηματογράφου. Εμείς το κοινό αγαπήσαμε αυτό το φεστιβάλ και με την παρουσία μας στηρίξαμε έναν όνειρο που έγινε θεσμός. Ο επόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής του Χρήστος Μήτσης το απογειώνει, με τον Ορέστη Ανδρεαδάκη έρχονται και διευρύνονται οι ορίζοντές του με παράλληλες δράσεις.
Σκηνή Δράσης και Θρήνου: 2012 κάψανε το «σπίτι» μας, αυτή η φωτιά των κουκουλοφόρων μαύρισε την Σταδίου μα οι μνήμες μου απ’ το Απόλλων και το Αττικόν δεν γίναν στάχτη. Πάμε σε άλλους κινηματογράφος να ζήσουμε αυτές τις νύχτες που μένουν, τις Νύχτες Πρεμιέρας μας.
Σκηνή Έβδομη: Ήρθαν μνημόνια, ήρθαν δυσκολίες, ήρθαν καραντίνες μα οι κινηματογραφόφιλοι παραμείναμε πιστοί στις Νύχτες Πρεμιέρας. Δεν τις εγκαταλείψαμε. Ζήσαμε ανατριχιαστικές στιγμές καθισμένοι στις αίθουσες. Συζητήσαμε με πάθος για ταινίες που μας άρεσαν ή δεν μας άρεσαν με επιχειρήματα και φωνές. Βαστούσαμε το πρόγραμμα και σημειώναμε ποιες είναι οι άχαστες ταινίες. Ψηφίσαμε και πολλές φορές δικαιωθήκαμε για τις επιλογές μας. Γνωρίσαμε άλλους σινεφίλ, ήπιαμε μετά τις προβολές ποτά μαζί και ερωτευτήκαμε μερικοί. Η Αθήνα είχε πια κατακτήσει το να έχει το δικό της Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Οι Νύχτες Πρεμιέρας δεν ήταν για μας ένας χώρος προβολών αλλά χώρος εμπειριών.
Σκηνές Σκόρπιας Μνήμης: Το Pina ένα ντοκιμαντέρ για την Πίνα Μπάους του Βιμ Βέντερς κι έπαθα αποκάλυψη. Hedwig and the Angry Inch του Τζον Κάμερον Μίτσελ να παίρνει το βραβείο κοινού ενώ το Αμελί του Ζαν Πιερ Ζενέ να τρώει τη σκόνη της και η Ελληνογαλλίδα κολλητή μου να γίνεται έξαλλη. Ο Γκασπάρ Νοέ με το Μη Αναστρέψιμος να μου ανακατεύει το στομάχι και πρώτη φορά στη ζωή μου να θέλω να φωνάξω και να εγκαταλείψω την αίθουσα. Το Nymphomaniac του Λαρς Φον Τρίερ πέντε ώρες ταινία μήτε τότε εγκατέλειψα. Είδαμε πρώτοι τον Κυνόδοντα του Γιώργου Λάνθιμου. Είδαμε και τα Parasite του Μπονγκ Τζουν Χο πριν θριαμβεύσουν στα Όσκαρ. Έμαθα ότι η κόρη του Κόπολα σκηνοθετεί και οι Αυτόχειρες Παρθένοι της και λίγα χρόνια αργότερα το Χαμένοι στην Μετάφραση μ’ άρεσαν ή δεν μ’ άρεσαν δεν κατάλαβα ποτέ. Παρακολούθησα έργα του Ζαν Κοκτό, Γιασουχίρο Όζου, πολύ Πέδρο Αλμόδοβαρ κι αυτόν τον Μίκαελ Χάνεκε εκεί τον έμαθα στις Νύχτες Πρεμιέρας.
Μνήμες πολλές πάρα πολλές. Έχω ακόμα τα προγράμματα και τα εισιτήρια σε μια κούτα φυλαγμένα στο πατρικό μου. Οι Νύχτες Πρεμιέρας είναι για μένα σαν μια σχολή που διαρκούσε λίγες μέρες μια φορά τον χρόνο και με δίδασκε, μάλιστα μου έδινε και τη δυνατότητα να ψηφίσω και ν’ ακουστώ. Κρυφάκουγα τις συζητήσεις στο φουαγιέ, στο πεζοδρόμιο, στα μπαράκια και μάθαινα πληροφορίες. Κάθε χρονιά και περισσότερος κόσμος κάθε εμπόδιο και περισσότερο πείσμα.
Σκηνή Τέλους και τίτλους: Τέλος δεν θα βάλω. Με στεναχώρησε πολύ το γεγονός ότι η φετινή 31η διοργάνωση αντιμετώπισε οικονομικά προβλήματα. Μια ανατριχίλα μ’ έπιασε καθώς έβλεπα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποσπάσματα από την ομιλία της Γενικής Διευθύντριας του φεστιβάλ Τατιάνας Παππά να λέει ότι η φετινή διοργάνωση θα έχει περιορισμένη μορφή εξαιτίας της αιφνίδιας διακοπής της χρηματοδότησης μέσω ΕΣΠΑ. Θλίψη μ’ έπιασε καθώς συνειδητοποίησα ότι ενότητες όπως το Music & Film, οι Ειδικές Προβολές και το Midnight θα έλειπαν. Θυμάμαι οι πρώτες αφίσες από τις Νύχτες Πρεμιέρας είχαν χορηγούς την Ericsson, τον Assos International, την Conn-X, την Cosmote. Μετά ήρθαν τα ΕΣΠΑ και τώρα που φύγαν τι; Δεν θα ’χω Νύχτες Πρεμιέρας πια; Πόσο δύσκολο είναι αναρωτιέμαι να βρεθεί μια σταθερή κρατική επιχορήγηση σ’ ένα κράτος που πέρασε οικονομική κρίση και εξακολουθεί να χάνει εκατομμύρια από κομπίνες με φραπέδες και οπεκεπέδες. Αυτή η ταινία δεν τελειώνει. Φέτος το φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας στην 31η εκδοχή του θα είναι λίγο πιο λίγο, εμείς όπως κάνουμε τόσα χρόνια θα είμαστε πολλοί, θα το στηρίξουμε μα δεν θα ‘ναι αρκετό. Χρειάζεται η πολιτεία να συνειδητοποιήσει πως «Αυτές οι Νύχτες Μένουν».
Αγαπούσα τον κινηματογράφο, αγόραζα ανελλιπώς το περιοδικό Σινεμά, έχω ακόμα τις βιντεοκασέτες που έδινε με κάθε τεύχος του, παρακολούθησα τις Νύχτες Πρεμιέρας του, είδα από κοντά καλλιτέχνες, όταν δεν είχα την δυνατότητα να ταξιδέψω έως τη Θεσσαλονίκη για το μεγάλο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της. Ήμουν ένας έφηβος που ξεκινούσα από το Πασαλιμάνι να δω ταινίες, στην πρωτεύουσα έγινα ένας ενήλικας που ταξιδεύει στη Σαλονίκη να παρακολουθήσει ταινίες και ντοκιμαντέρ εκεί. Διδάχθηκα σινεμά από τις Νύχτες Πρεμιέρας και θέλω αυτές οι νύχτες που μου έχουν μείνει ανεξίτηλες στη μνήμη να τις ζήσουν κι άλλα φιλότεχνα εφηβάκια που ενήλικες κινηματογραφόφιλοι θα γίνουν. Όλες οι ταινίες έχουν τίτλους τέλος μα οι Νύχτες Πρεμιέρας δεν μπορεί να το αποδεχτεί το μυαλό μου πως θα βάλουν τους δικούς τους.
31 χρόνια πέρασαν συνειδητοποιώ …πόσο γρήγορα περνούν τα χρόνια. 16 ετών ήμουν κι αναρωτιόμουν αν θα τα καταφέρω να πάω στην Αθήνα να παρακολουθήσω ταινίες και τώρα στα 46 μου που μένω στην Αθήνα ν’ αναρωτιέμαι αν του χρόνου θα ’χω Νύχτες Πρεμιέρας να πάω. Εξέλιξη σίγουρα δεν το λες…
Καλές προβολές και μετά με ποτό στο χέρι γόνιμους διαλόγους εύχομαι…
