Όταν οι καλοκαιρινές διακοπές σε νησιά της Ελλάδας φέρνουν στο διάβα σου και εικαστικές εκθέσεις, η καλοκαιρινή σου εμπερία ολοκληρώνεται με έναν ιδιαίτερα ξεχωριστό τρόπο, αυτόν που ο χρόνος τελικά θα σφραγίσει το μοναδικό εκείνο καλοκαίρι που κάτι είδες, κάτι συνάντησες, κάτι συμπλήρωσε τις στιγμές σου, κάτι έχει αφήσει στη μνήμη σου και σε ανύποπτο χρόνο έτσι εντελώς αντανακλαστικά μπορεί να σου φέρει εμπρός σου.
Επίσης, και από την άποψη της «επαρχίας» και του όλα συμβαίνουν συγκεντρωτικά στα αστικά κέντρα, είναι έτσι κι αλλιώς τρομερά σημαντικό να συμβαίνουν εικαστικές εκθέσες στα νησιά. Σε μέρη που και το «ντόπιο» κοινό θα είναι παρόν, γιατί πολύ απλά «κάτι» συμβαίνει στο μέρος που ζει. Ένα κοινό που στα μάτια μου φαίνεται πολύ ανοιχτό με έναν πολύ ιδιαίτερο κι ενδιαφέροντα τρόπο. Κι ακόμα καλύτερα υπάρχουν ήδη -έστω και λίγα- νησιά της Ελλάδας, τα οποία έχουν μπει για τα καλά στον εικαστικό χάρτη και η ετήσια έκθεσή τους γίνεται ο μοναδικός λόγος ή ένας από τους βασικούς λόγους επιλογής του ίδιου του προορισμού. Ο λόγος για το ίδιο το ταξίδι.
Εμείς ξεχωρίσαμε για το καλοκαίρι του 2025 δέκα νησιά για τις φετινές τους εικαστικές προτάσεις. Ταξίδι σε: Ύδρα, Πόρο, Άνδρο, Κρήτη, Σαντορίνη, Ίο, Αμοργό, Λέσβο, Χίο & Ρόδο:
∼ 1 ∼
Ύδρα – “Apocalypse Now and Then” της Andra Ursuța στα Σφαγεία Ύδρας
Είναι το νησί που εδώ και χρόνια το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ έχει «στιγματίσει» με την ετήσια καλοκαιρινή του έκθεση. Τα έχει καταφέρει και κάθε χρόνο παρουσιάζει μοναδικές εκθέσεις διεθνών καλλιτεχνών με ονόματα που μπορούν να αποτελούν και τον βασικό λόγο για να ταξιδέψει κανείς στην Ύδρα, αναλογιζόμενοι και τον εικαστικό διάλογο ή τη συνύπαρξη των εκάστοτε έργων με τη μοναδική τοποθεσία των πρώην Σφαγείων. Φέτος, και μόνο από τον τίτλο “Apocalypse Now and Then” στέκεσαι και αφορά την πρώτη μεγάλη έκθεση της Ρουμάνας καλλιτέχνιδας Άντρα Ουρσούτα στην Ελλάδα.
Το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ για την έκθεση αναλυτικά: «Η Ουρσούτα αντλεί έμπνευση από την οπτική γλώσσα και τις στρατηγικές έκθεσης των αρχαιολογικών μουσείων για να εφεύρει ψευδοϊστορικά αντικείμενα που ανήκουν σε έναν ανύπαρκτο πολιτισμό, του οποίου τα λείψανα φαίνεται να μιλούν για τις αγωνίες του παρόντος μας. Τόσο οικεία όσο και παράλογα, η καλλιτέχνιδα παρουσιάζει θραύσματα γλυπτών και απομεινάρια στούντιο, που έχουν διαδοχικά κατασκευαστεί και καταστραφεί με αναλογικά και ψηφιακά εργαλεία. Αυτά τα έργα εξερευνούν την ιστορία της κατασκευής αντικειμένων και της γλυπτικής και τους τρόπους με τους οποίους αυτό το χειροκίνητα παραγόμενο σύστημα γνώσης και εικασίας έχει διαμορφώσει τον οπτικό μας κόσμο. Το «Αποκάλυψη Τώρα και Τότε» βυθίζει τους θεατές σε μια περικομμένη ιστοριογραφία, όπου περαστικά οικεία αρχαία τροπάρια, γκροτέσκα αναθήματα και σημαδεμένες χάλκινες φιγούρες αιωρούνται ανάμεσα στην αρχαιολογία και τη μυθοπλασία.
Η έκθεση παρουσιάζει την Desolation Ware, μια νέα σειρά από χάλκινα γλυπτά από χυτό κερί. Εν μέρει εμπνευσμένες από διακοσμητικά αντικείμενα τέχνης και εσωτερική διακόσμηση, οι μορφές είναι τα αποσταγμένα αξεσουάρ της υπαρξιακής αβεβαιότητας: ένα τερατώδες πιάτο με φίδια που βγαίνουν από ένα κράνος ποδηλάτου για να επικαλεστούν μια Γοργώ· μια ζωομορφική κανάτα που διαθέτει στοιχεία τοπίου από μια προ-Αναγεννησιακή έρημο – το είδος του τόπου όπου ο Άγιος Αντώνιος μπορεί να παρενοχλούνταν από δαίμονες· μια καρέκλα που μοιάζει με ορθοπεδικό θρόνο ή την αγκαλιά μιας σιδηράς παρθένου· ένας μεταφορέας σωματικών υγρών που προαναγγέλλει οργανική ανεπάρκεια. Διπλασιάζοντας το κλισέ καλλιτεχνικό μέσο του χυτού μπρούντζου με πατίνα πράσινου χρώματος, η Desolation Ware ασχολείται επίσης με τις παρανοήσεις της ιστορίας της τέχνης, όπως η εσφαλμένη κατανόηση των κλασικών γλυπτών ως αρχικά λευκών, ενώ στην πραγματικότητα ήταν πολύχρωμα, και εξετάζει πώς αυτά τα λάθη μπορούν να γίνουν βαρυσήμαντες, γενεσιουργές δυνάμεις».
Διάρκεια: 24 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου 2025
Καθημερινά 11:00–13:00 & 19:00–22:00
Τρίτη κλειστά (εξαίρεση: ανοιχτά Τρίτη 24 Ιουνίου)
∼ 2 ∼
Χίος – «Κάποτε Ήμασταν Κήποι» στο Κτήμα Καράβα (Καράβικο), Κάμπος Χίου
30 στρέμματα σε ένα περιβόλι του Κάμπου της Χίου που ανοίγει για πρώτη φορά στο κοινό, φιλοξενούν μια μεγάλης κλίμακας εικαστική έκθεση με τίτλο Κάποτε Ήμασταν Κήποι, με τη συμμετοχή 12 καλλιτεχνών διεθνούς φήμης και την υπογραφή της DEO (του πρώτου οργανισμού σύγχρονης τέχνης στη Χίο που φέτος γιορτάζει τα πέντε χρόνια δραστηριότητάς της): αυτά είναι τα δεδομένα που απλά εγγυώνται μία ξεχωριστή εμπειρία που αξίζει να ζήσεις όταν βρεθείς στη Χίο.
Ο οργανισμός DEO projects για την έκθεση: «Πρωτότυπα έργα δημιουργημένα ειδικά για την DEO, μαζί με υφιστάμενα έργα, σε μια πολυφωνία μέσων –γλυπτά, κεραμικά, εγκαταστάσεις και μια μοναδική κηποτεχνική αναδημιουργία– παρουσιάζονται σε έναν υπαίθριο χώρο 30 στρεμμάτων, ένα τυπικό περιβόλι του Κάμπου της Χίου, το οποίο ανοίγει για πρώτη φορά στο κοινό για το διάστημα του καλοκαιριού. Με αφορμή την πέμπτη επέτειό της, η DEO παρουσιάζει την έκθεση Κάποτε Ήμασταν Κήποι στο ιστορικό κτήμα Καράβα (Καράβικο), στον Κάμπο της Χίου. Η έκθεση εξετάζει τους αναπόφευκτους κύκλους της ανάπτυξης και της παρακμής, διερευνώντας τη φθορά των σωμάτων, των ιδεών, των χώρων και των σχέσεων μέσα από τον συμβολισμό του κήπου.
Η έκθεση Κάποτε Ήμασταν Κήποι περιλαμβάνει νέα έργα, ειδικά σχεδιασμένα για τον συγκεκριμένο χώρο, μαζί με υφιστάμενα έργα και μια κηποτεχνική αναδημιουργία, από δώδεκα διεθνείς καλλιτέχνες/ιδες: τους Mohammad Alfaraj, Μάρθα Δημητροπούλου, Derek Jarman, Emre Hüner, Μαρία Λοϊζίδου, Ανέστη Μιχάλη, Ναταλία Παπαδοπούλου, Yaşam Şaşmazer, Σωκράτη Σωκράτους, Teresa Solar Abboud, Τεό Τριανταφυλλίδη και Adriana Varejão. Ο καθένας και η καθεμιά τους εξετάζει πώς συνυπάρχουν οι πράξεις φροντίδας και οι τροχιές φθοράς, ανιχνεύοντας τα μεταβαλλόμενα όρια μεταξύ ακμής, παραμέλησης και μεταμόρφωσης. Η έκθεση φιλοξενείται στο ιστορικό Καράβικο, ένα από τα πιο καλοδιατηρημένα κτήματα στον Κάμπο, και ξεδιπλώνεται σε ένα σκηνικό που διαμορφώθηκε από μια πολυεπίπεδη κληρονομιά αιώνων καλλιέργειας της γης. Ο Κάμπος, άλλοτε ένα ακμάζον μωσαϊκό από περιβόλια εσπεριδοειδών και αρχιτεκτονική φινέτσα, προσφέρει ένα οδυνηρό πλαίσιο για τους προβληματισμούς της έκθεσης: ένα τοπίο όπου τα ίχνη της αφθονίας του παρελθόντος και της σημερινής στασιμότητας συγκλίνουν, φωτίζοντας τις εντάσεις μεταξύ παρακαταθήκης, ομορφιάς και παροδικότητας.
Μέσα από γλυπτά, εγκαταστάσεις, κεραμικά, ένα ψηφιακό έργο και μια κηποτεχνική αναδημιουργία, οι καλλιτέχνες προβληματίζονται για τη βιαιότητα των συστημάτων –φυσικών, πολιτιστικών και θεσμικών– που υπαγορεύουν τι καλλιεργείται και τι αφήνεται να μαραθεί. Η φθορά, που τόσο συχνά φοβόμαστε, επαναπροσδιορίζεται εδώ ως ένα είδος ομορφιάς: μια διαδικασία μετασχηματισμού και όχι μια κατάληξη. Τα σώματά μας, οι ιστορίες μας και οι σχέσεις μας μοιάζουν με έναν κήπο που απαιτεί συνεχή φροντίδα, αλλά υπόκειται πάντα στις δυνάμεις του χρόνου.
Η έκθεση Κάποτε Ήμασταν Κήποι είναι τελικά ένας διαλογισμός για την αποδοχή. Δεν παρέχει απαντήσεις, αλλά καλεί τους θεατές να σταθούν στα ερωτήματα: τι μένει όταν το σώμα εξασθενεί, όταν μια ιδέα ξεθωριάζει, όταν ένας χώρος καταρρέει; Στα περιβόλια του Κάμπου, όπως και στα έργα των δώδεκα καλλιτεχνών, βρίσκουμε μια οδυνηρή υπενθύμιση ότι το να είσαι ζωντανός σημαίνει να βρίσκεσαι σε μια κατάσταση συνεχούς γίγνεσθαι. Ο κήπος, όπως και η μνήμη, δεν είναι ποτέ στατικός –είναι μια ζωντανή οντότητα που αναπνέει και διαμορφώνεται από τα χέρια που τον φροντίζουν και τις δυνάμεις που τον διαβρώνουν. Αυτή η έκθεση είναι μια ωδή σε αυτή την εύθραυστη ομορφιά, μια απόδειξη της αξιοπρέπειας εκείνου που παραμένει ακόμη και όταν ξεθωριάζει.
Η έκθεση πλαισιώνεται από ένα πρόγραμμα παράλληλων δράσεων, οι οποίες θα πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της εικαστικής έκθεσης και θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εκπαιδευτικές δραστηριότητες για παιδιά, ξεναγήσεις στην έκθεση, περιπάτους στον Κάμπο, ομιλίες προβολές, ανοιχτό αναγνωστήριο και ποικίλες ακόμα δραστηριότητες σε συνεργασία με τοπικούς φορείς, συλλόγους και οντότητες».
DEO 2025: Κάποτε Ήμασταν Κήποι
Έκθεση Τέχνης | Κτήμα Καράβα (Καράβικο), Κάμπος Χίου
5 Ιουλίου – 7 Σεπτεμβρίου 2025
∼ 3 ∼
Πόρος – CITRONNE Gallery: «Γιάννης Μπουτέας, Διαστρωματώσεις – Μεταπλάσεις» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πόρου & «Γιάννης Αδαμάκος, Ο Ενδιάμεσος Χώρος» στη CITRONNE Gallery
Ο Πόρος έχει το δικό του εικαστικό σημείο κάθε καλοκαίρι, και λέγεται Citronne Gallery, ενώ εδώ και 12 χρόνια σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, συνδιοργανώνει περιοδικές εκθέσεις στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πόρου. Φέτος λοιπόν η συνεργασία αυτή έχει το όνομα του Γιάννη Μπουτέα με το χαρακτηριστικό εικαστικό του λεξιλόγιο να συνυπάρχει δίπλα στα αρχαιολογικά ευρύματα του Μουσείου από την ευρύτερη περιοχή της Τροιζηνίας και τα έργα του Γιάννη Αδαμάκου στη CITRONNE Gallery, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά και τα κολάζ του.
H CITRONNE Gallery για την εκθεσιακή της δραστηριότητα το καλοκαίρι 2025: «Καταξιωμένος ανανεωτής της αφαιρετικής ζωγραφικής, ο Γιάννης Αδαμάκος δημιουργεί απροσδιόριστα τοπία – αντανακλάσεις του αισθητηριακού κόσμου, διαθλασμένου από τη μνήμη. Στην έκθεση O Ενδιάμεσος Χώρος παρουσιάζεται μία νέα ενότητα ζωγραφικών έργων και κολάζ. Βασίζεται σε κάθετους και οριζόντιους άξονες που συνθέτουν έναν νοητό κάναβο. Τον απασχολεί η εκφραστική γεωμέτρηση του χώρου που αποπνέει μία κατάσταση ψυχικής ισορροπίας, ανάμεσα στην ηρεμία του οριζόντιου στοιχείου και την ανάταση του καθέτου. Επιπροσθέτως, συνθέσεις από χαρτί συνιστούν ιδιόρρυθμα κολάζ που ενέχουν την διαδικασία της καταστροφής και υπογραμμίζουν την δύναμη της χειρονομίας. Κατά τον Αδαμάκο, τα έργα αυτά προέκυψαν «αναπάντεχα» όταν, αποδομώντας παλαιότερα έργα του σε χαρτί, παρατήρησε ότι τα σκισμένα χαρτιά δημιουργούσαν νέα έργα, δυναμικές συνθέσεις. Οι συνθέσεις αυτές είναι κατά κάποιον τρόπο, ενδιάμεσες μεταξύ του παλαιού και του νέου, του τυχαίου και του προμελετημένου, της καταστροφής και της δημιουργίας. Με τις δύο αυτές ενότητες έργων, η έκθεση O Ενδιάμεσος Χώρος υπενθυμίζει τις αντιθέσεις στη δημιουργική διαδικασία του Αδαμάκου, καθώς και στην οπτική αρθρωμένη γλώσσα. Πρόκειται για εκρηκτικές δημιουργίες – κραυγές που συνδιαλέγονται με την ηρεμία και το όνειρο.
H CITRONNE Gallery σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, συνδιοργανώνει την περιοδική έκθεση του Γιάννη Μπουτέα, Διαστρωματώσεις – Μεταπλάσεις στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πόρου. Πρόκειται για μία εγκατάσταση που εστιάζει στην έννοια της διαχρονίας, όπως αυτή συλλαμβάνεται και αποδίδεται μέσα από την ισχύ της σύγχρονης τέχνης. Ο καλλιτέχνης αμφισβητεί την γενικώς αποδεκτή αντίληψη του χρόνου ως πραγματικότητα εν προόδω και φτιάχνει το δικό του άχρονο Μουσείο. Αποσπασματικές, υπερμεγέθεις ψηφιακές εκτυπώσεις εικόνων από αρχαία γλυπτά παραβάλλονται ανάμεσα στα αρχαιολογικά εκθέματα, ως μία υπεραναλυμένη και παραμορφωμένη εικόνα του παρελθόντος μας.
Χρηστικά αντικείμενα της καθημερινής ζωής του παρόντος και του εγγύς παρελθόντος, μαζί με φυσικά πετρώματα και γεωλογικές διαστρωματώσεις, τυλιγμένα με εικόνες έργων τέχνης, συνθέτουν ένα σύνολο αντιθετικών συμβόλων με ιδιαίτερες φορτίσεις, πάντα σε μία εικαστική αισθητική βάση. Ως υποδοχή για όλα αυτά τίθεται ένα ανάπτυγμα barcode – αναφορά στη σύγχρονη αδυσώπητη ψηφιακή πραγματικότητα που κυριαρχεί πλέον σε κάθε έκφανση της ζωής μας. Τα αντικείμενα – σύμβολα του Μπουτέα, προερχόμενα κατευθείαν από την πεζή καθημερινότητα, ίσως αρχικά προκαλούν έκπληξη στον επισκέπτη, που μπορεί να αναρωτηθεί εάν έχουν θέση στην έκθεση ενός αρχαιολογικού μουσείου. Ανάλογη, μάλλον, έκπληξη θα ένιωθε ένας άνθρωπος της αρχαιότητας εάν έβλεπε σήμερα τα προσωπικά του αντικείμενα στις προθήκες του μουσειακού χώρου, συνοδευόμενα από επιστημονικές θεωρίες και ερμηνείες – ή ακόμα και παρερμηνείες. Η εγκατάσταση του Μπουτέα μοιάζει τελικά σαν μία απροσδόκητη προεπισκόπηση ενός αρχαιολογικού μουσείου του – ίσως όχι τόσο μακρινού – μέλλοντος».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΔΑΜΑΚΟΣ
O Ενδιάμεσος Χώρος
14.6 – 14.9.2025
Τετάρτη – Κυριακή 11:00-13:00 και 19:00-23:00
CITRONNE Gallery – Πόρος
ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΟΥΤΕΑΣ
Διαστρωματώσεις – Μεταπλάσεις
13.6 – 21.9.2025
Τετάρτη – Κυριακή 9:00 – 15:00
Αρχαιολογικό Μουσείο Πόρου
Πλατεία Κορύζη, Πόρος
∼ 4 ∼
Σαντορίνη – «Nelly’s Η Σαντορίνη του μεσοπολέμου» στο Κέντρο Φωτογραφίας Καστελάνα (Πύργος)
Νέα έκθεση που εγκαινιάζεται το κατακαλόκαιρο, Κυριακή 10 Αυγούστου και έχει το τεράστιο όνομα που λέγεται Nelly’s και τις φωτογραφίες της αυτή τη φορά για τη Σαντορίνη του μεσοπολέμου. Όλα αυτά στο μαγευτικό μέρος στο Καστέλι Πύργου της Σαντορίνης.
Για τη φωτογραφική έκθεση «Nelly’s. Η Σαντορίνη του μεσοπολέμου» στο Κέντρο Φωτογραφίας Καστελάνα: «H έκθεση παρουσιάζει μια επιλογή από τις λήψεις που αποτύπωσε η διακεκριμένη φωτογράφος Nelly’s, στο κυκλαδίτικο νησί πριν από τον μεγάλο καταστροφικό σεισμό του 1956. Διοργανώνεται από το Μουσείο Μπενάκη και το Κέντρο Φωτογραφίας Καστελάνα με την επιμέλεια της Αλίκης Τσίργιαλου (Υπεύθυνη Φωτογραφικών Αρχείων Μουσείου Μπενάκη) και της Τόνιας Νούσια (Αρχιτέκτων, Μουσειολόγος). Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 20 Οκτωβρίου 2025.
Το καλοκαίρι του 1956, ένας μεγάλος σεισμός στην περιοχή της Αμοργού έπληξε το νησί της Σαντορίνης προκαλώντας την απώλεια δεκάδων κατοίκων και σημειώνοντας σημαντικές καταστροφές στο δομημένο περιβάλλον. Η προσεισμική μορφή της οφείλει πολλά στην εκτενή αποτύπωση της Ελληνίδας φωτογράφου του μεσοπολέμου, Έλλης Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη (1899-1998). Γνωστή ως Nelly’s, επισκέφθηκε τη Θήρα για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1928, μετά από προτροπή της αδερφής της Μάρως Σουγιουλτζόγλου και του Σαντορινιού συζύγου της Σπυρίδωνα Αλ. Μαλασπίνα. Με αφετηρία τον μεσαιωνικό οικισμό του Πύργου όπου διέμενε τότε η οικογένεια, η Νέλλη περιηγήθηκε το νησί με τη φωτογραφική της μηχανή ανά χείρας.
Το απόκρημνο ηφαιστειακό τοπίο και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του νησιού κέντρισαν το ενδιαφέρον της. Σε τόνους άσπρου και μαύρου ισορροπούν αρμονικά οι σκούρες αποχρώσεις της λάβας και το βαθύ μπλε της θάλασσας με το εκτυφλωτικό αιγαιοπελαγίτικο φως που αντανακλά στην επιφάνεια των σπιτιών. Οι καμπύλες που διαγράφουν οι σκιές των κτηρίων, οι καμάρες στα γραφικά δρομάκια, οι τρούλοι των εκκλησιών αλλά και η ίδια η μορφολογία του εδάφους, πρωταγωνιστούν στις συνθέσεις της. Η ανθρώπινη παρουσία είναι διακριτική, τόσο που οι οικισμοί φαντάζουν έρημοι. Οι λιγοστές ηλικιωμένες γυναίκες και τα παιδιά που εμφανίζονται στις φωτογραφίες της έχουν τοποθετηθεί σκηνογραφικά εξυπηρετώντας την εικονογραφική της γραφή. Σχεδόν εκατό χρόνια αργότερα, οι εικόνες (σε σύγχρονες ψηφιακές εκτυπώσεις) επιστρέφουν στον τόπο δημιουργίας τους και συνδιαλέγονται με ένα διαφορετικό πια νησιωτικό χώρο.
Η Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη παραχώρησε το φωτογραφικό της έργο στο Μουσείο Μπενάκη το 1984. Τρία χρόνια αργότερα, ο συλλέκτης Δημήτρης Τσίτουρας επιμελήθηκε το λεύκωμα Nelly’s. Σαντορίνη 1925-1930 (εκδόσεις Αρχείου Θηραϊκών Μελετών) και αποκάλυψε για πρώτη φορά στο κοινό τις λήψεις που πραγματοποίησε η διακεκριμένη φωτογράφος στο κυκλαδίτικο νησί κατά την προσεισμική περίοδο.
Στα εγκαίνια της έκθεσης, για τη φωτογράφο και το έργο της θα μιλήσουν οι: Αλίκη Τσίργιαλου, Υπεύθυνη των Φωτογραφικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη και επιμελήτρια της έκθεσης
Δημοσθένης Αγραφιώτης, Ποιητής, Καλλιτέχνης Διαμέσων, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας ΕΣΔΥ
Δημήτρης Τσίτουρας, Νομικός και Συλλέκτης
Νατάσα Μαρκίδου, Αν. Καθηγήτρια, Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής
Τη συζήτηση θα συντονίσει η συνεπιμελήτρια της έκθεσης Τόνια Νούσια, Αρχιτέκτων Μουσειολόγος.
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο εκδηλώσεις και συζητήσεις για το έργο της Nelly’s και τον ρόλο της φωτογραφίας στη μελέτη της πολιτισμικής κληρονομιάς, καθώς και εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες».
Nelly’s Η Σαντορίνη του μεσοπολέμου
Κέντρο Φωτογραφίας Καστελάνα Πύργος, Σαντορίνη
Εγκαίνια: Κυριακή 10 Αυγούστου 2025, 20:00
Διάρκεια: 10 Αυγούστου–20 Οκτωβρίου 2025, καθημερινά από 10:00 έως 21:00
∼ 5 ∼
Άνδρος – «Takis 1∞» στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή
«Takis 1∞» στο νησί της Άνδρου και το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή παρουσιάζει φέτος επετειακό αφιέρωμα με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννηση του Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης, 1925-2019). Όλη η καλλιτεχνική διαδρομή του σε ένα Μουσείο ή πιο σωστά δύο, γιατί η έκθεση εγκανίασε την επαναλειτουργία της ανανεωμένης πλέον Παλαιάς Πτέρυγας του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο. Μία μοναδική έκθεση που σου δίνει την ευκαιρία να περιηγείσαι στα έργα του Takis χτίζοντας μία διαπεραστική διαδρομή που δεν θα ξεχάσεις. Κίνηση και ήχος παρόντες ανάμεσα στις Σφαίρες, τα Καντράν, τις Σπείρες, τα Μαγνητικά κενά και φυσικά τα Σινιάλα του.
Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή για την έκθεση «Takis 1∞» στην Άνδρο: «Στόχος του Ιδρύματος είναι να προβάλει μια ολοκληρωμένη πλευρά της καλλιτεχνικής διαδρομής του, μάλλον παραγνωρισμένη: τα νεανικά έργα του, αποκαλυπτικά των πρώτων επιρροών του αλλά και της ικανότητάς του να απεγκλωβίζεται από την κατάρτιση του αυτοδίδακτου και να διαπρέπει. Τα Λουλούδια και τα Είδωλα, τα οποία αποτέλεσαν νέες οπτικές για την πανίδα και τη χλωρίδα μέσα από το πρίσμα του μετάλλου. Τους Εσωτερικούς χώρους, τα Μαγνητικά κενά και τις Σφαίρες, που τον οδήγησαν να συνεχίσει την εξερεύνηση της ύλης. Τα Καντράν και τα Ηλεκτρονικά ανάγλυφα, έργα παράδοξα που υπογραμμίζουν τη μόνιμη παρουσία της τεχνολογίας στη ζωή μας, αλλά και το γεγονός ότι κάθε στοιχείο της καθημερινότητας μπορεί να κρύβει εικαστική ομορφιά που δεν υποψιαζόμαστε. Τις Σπείρες, ένα μεθυστικό ταξίδι στα αισθητικά μυστήρια της γεωμετρίας, και τέλος τα λιγότερο γνωστά Ερωτικά του, εμβλήματα της ηχηρής επιστροφής των σωμάτων στη δουλειά του. Σε αυτά τα πρωτοφανούς ποικιλίας έργα, τόσο ως προς τα υλικά και τη σύλληψη όσο και ως προς τον συμβολισμό τους, προστίθενται τα εμβληματικά Σινιάλα, που εμφανίστηκαν το 1955 και έγιναν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύνολα γλυπτών του 20ού αιώνα».
EXTRAS
Αξίζει να ακούσετε στην πρώτη σειρά podcasts «B&E Goulandris Podcasts: μια ηχητική κατάδυση στον μαγευτικό κόσμο της Τέχνης» την ενότητα των 5 επεισοδίων για τη ζωή και το έργο του Takis. Η διαδρομή του από τα νεανικά κατοχικά χρόνια στην Ελλάδα, όλη την πορεία του με σταθμούς το Παρίσι, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, έως την επιστροφή στην Αθήνα, στο λόφο του Γεροβουνού. Ανάμεσα σε άλλα έχει σπάνια ηχητικά ντοκουμέντα με τον ίδιο τον Takis να μιλάει αλλά και ανέκδοτες ιστορίες από ανθρώπους που τον έζησαν από κοντά. Πολύ ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία, διαφωτιστική με σημεία που σε καθηλώνουν, λόγω και της συγκεκριμένης προσωπικότητας του Takis.
Takis 1∞
Άνδρος
22.06 – 02.11.2025
Τετάρτη – Κυριακή: 11:00-15:00 & 18:00-21:00 & Δευτέρα: 11:00-15:00
∼ 6 ∼
Κρήτη – «ΕΙΣΑΙ ΟΤΙ ΦΟΡΑΣ» στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης (Ρέθυμνο)
Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης στο Ρέθυμνο παρουσιάζει μία πολύ ενδιαφέρουσα εικαστική πρόταση, γιατί η έκθεση ΕΙΣΑΙ ΟΤΙ ΦΟΡΑΣ / WHAT YOU WEAR IS WHAT YOU ARE, ασχολείται με τη σχέση της μόδας και τη σύγχρονη τέχνη. Highlight της έκθεσης το ειδικό αφιέρωμα στη Ρεθύμνια σχεδιάστρια μόδας Σοφία Κοκοσαλάκη που δυστυχώς έφυγε νωρίς από τη ζωή.
Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης για την έκθεση: «Με την έκθεση ΕΙΣΑΙ ΟΤΙ ΦΟΡΑΣ οι επιμελητές, Μαρία Μαραγκού, Μαρία Παναγίδου και Σταύρος Καβαλλάρης, επιχειρούν να αναδείξουν την αμφίδρομη σχέση της μόδας και των προκλήσεων της εποχής μας όπως αυτές εκφράζονται, και επηρεάζονται από τη σύγχρονη τέχνη και τους προβληματισμούς που νεωτεριστικά αυτή προβάλλει. Από την αρχαιότητα το ρούχο κάλυπτε άμεσες ανάγκες του ανθρώπου καθόριζε όμως και τη θέση του στην κοινωνία. Έγινε δε με το πέρασμα του χρόνου ταυτοτικό στοιχείο της προσωπικότητάς του σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Η έκθεση ΕΙΣΑΙ ΟΤΙ ΦΟΡΑΣ, επιχειρεί να αναδείξει τις εκφάνσεις αυτού του διαχρονικού ταυτοτικού στοιχείου στη σύγχρονη τέχνη.
Η έκθεση διερευνά την αμφίδρομη σχέση της μόδας με τη σύγχρονη τέχνη μέσα από έργα καλλιτεχνών και σχεδιαστών, ελλήνων και ξένων, ακόμα κι’ όταν το ρούχο απουσιάζει. Είναι ένα on going project που ευελπιστεί να καταδείξει πως αυτό το ταυτοτικό στοιχείο, μετουσιώνεται σε έργο τέχνης.
Αναπόσπαστο μέρος της έκθεσης, το ειδικό αφιέρωμα στη μεγάλη Ρεθύμνια σχεδιάστρια μόδας Σοφία Κοκοσαλάκη με τη διεθνή ακτινοβολία που τίμησε την Ελλάδα απανταχού και που δυστυχώς έφυγε πολύ νωρίς. Στο αφιέρωμα παρουσιάζονται εικοσιτέσσερις (24) δημιουργίες της, κοσμήματα και σχέδια από τη συλλογή της οικογένειάς της.
Στους χώρους του Μουσείου παρουσιάζονται έργα είκοσι εννέα (29) καλλιτεχνών και σχεδιαστών: Ελεωνόρα Αντωνιάδου, Δημήτρης Αντωνίτσης, Ευγενία Αποστόλου, Vanessa Beecroft, BlindAdam, Αντώνης Βολανάκης, Hussein Chalayan, Δημήτρης Δάβης, Χρήστος Δεληδήμος, Σταμάτης Ζάννος, Bill Georgoussis, Rene Habermacher, Rebecca Horn, Travis Hutchison, Ανέστης Ιωάννου, Λευτέρης Κανακάκις, Kanarek Yael, Kapurani Bros, Σοφία Κοκοσαλάκη, Έλλη Κομνηνού-Νενεδάκη, Σοφία Κοσμάογλου, Γιάννης Μπουρνιάς, Αλίκη Παλάσκα, Άγγελος Παπαδημητρίου, Μαρία Παπαδημητρίου, Χριστιάνα Σούλου, Έφη Σπύρου, Versaweiss, Νίκος Χαραλαμπίδης».
ΕΙΣΑΙ ΟΤΙ ΦΟΡΑΣ / WHAT YOU WEAR IS WHAT YOU ARE
17 Μαΐου έως και τις 31 Οκτωβρίου
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης ΚρήτηςΜεσολογγίου 32, Ρέθυμνο
∼ 7 ∼
Ρόδος – “A Blossom Unafraid of Time” / «Ένα άνθος που δεν φοβάται τον χρόνο» στο Κατάλυμα της Γαλλίας στη Ρόδο, Μεσαιωνική Πόλη
Νέα έκθεση με επίκεντρο την κεραμική τέχνη που εγκαινιάζεται μέσα στο αυγουστιάτικο καλοκαίρι: “A Blossom Unafraid of Time” είναι ο τίτλος της και συμβαίνει στο πλαίσιο του “Clay Commons – Bridging Heritage, Innovation & Community | CC_Vol.1” με τους καλλιτέχνες Γιώργο Τσεριώνη και Νάσια Παυλίδου να φιλοξενούνται στο Πρόγραμμα Καλλιτεχνικής Διαμονής στο Κατάλυμα της Γαλλίας στη Ρόδο. Εκεί οι καλλιτέχνες θα δημιουργήσουν νέα έργα ειδικά για τον χώρο, τα οποία θα δούμε στην έκθεση που εγκαινιάζεται 13 Αυγούστου 2025.
Για την έκθεση “A Blossom Unafraid of Time”: «Το Κατάλυμα της Γαλλίας στη Ρόδο, ένα από τα πιο εμβληματικά μνημεία της Μεσαιωνικής Πόλης, συμμετέχει στο Πρόγραμμα Καλλιτεχνικής Διαμονής, που ενθαρρύνει τη διασταύρωση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τις σύγχρονες προκλήσεις της κεραμικής τέχνης. Στο πλαίσιο αυτό, θα φιλοξενήσει τους καλλιτέχνες Γιώργο Τσεριώνη και Νάσια Παυλίδου από τις 21 Ιουλίου έως τις 15 Αυγούστου 2025. Κατά τη διάρκεια της φιλοξενίας τους, οι καλλιτέχνες θα δημιουργήσουν νέα έργα ειδικά για τον χώρο. Τα έργα τους θα παρουσιαστούν στην έκθεση “A Blossom Unafraid of Time”.
Ο τίτλος της έκθεσης αντανακλά τόσο τη φύση των έργων όσο και το πνεύμα του ίδιου του χώρου, ενός τόπου όπου η ιστορία, η παράδοση και η σύγχρονη έκφραση συνυπάρχουν και ανθίζουν σιωπηλά, πέρα από τα όρια του χρόνου. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, οι καλλιτέχνες θα ενεργοποιήσουν τον κήπο και το αίθριο του Καταλύματος, μεταμορφώνοντας τον ιστορικό αυτό χώρο σε τόπο στοχασμού και ποιητικής συνάντησης.
“A Blossom Unafraid of Time” / «Ένα άνθος που δεν φοβάται τον χρόνο»
Καλλιτεχνική Φιλοξενία: 21 Ιουλίου – 15 Αυγούστου 2025
Εγκαίνια Έκθεσης: 13 Αυγούστου 2025, 20:00
Διάρκεια Έκθεσης: 13 Αυγούστου 2025 – 22 Νοεμβρίου 2025
Τοποθεσία: Κατάλυμα της Γαλλίας στη Ρόδο, Μεσαιωνική Πόλη
∼ 8 ∼
Ίος – “Cycladic Nexus, A Journey of Connections Across Time: Skarkos” στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ίου
Η Ίος φέτος στο Αρχαιολογικό Μουσείο της παρουσιάζει για πρώτη φορά έργα σύγχρονης τέχνης σε διάλογο με τον Πρωτοκυκλαδικό πολιτισμό μέσα από την έκθεση “Cycladic Nexus, A Journey of Connections Across Time: Skarkos”. Η απαρχή της έκθεσης είναι ο προϊστορικός οικισμός του Σκάρκου, ο οποίος αποτελεί μία από τις πιο ολοκληρωμένες μαρτυρίες της Πρωτοκυκλαδικής περιόδου, που αναπτύχθηκε την περίοδο 2.700-2.400/2.300 π.Χ. Ο Πρωτοκυκλαδικός κάτοικος έρχεται σε εικαστικό διάλογο με τον σύγχρονο άνθρωπο μέσα από τις έννοιες της μετακίνησης και της επικοινωνίας.
Αναλυτικά για την έκθεση “Cycladic Nexus, A Journey of Connections Across Time: Skarkos”: «Η έκθεση αυτή επιχειρεί να φέρει σε διάλογο τη δυναμική αυτής της αρχαίας κοινότητας με τη σύγχρονη τέχνη, διερευνώντας τις αλλαγές στην ανθρώπινη θεώρηση του κόσμου. Ο εικαστικός διάλογος που αναπτύσσεται ανάμεσα στον αρχαίο οικισμό και τις σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές έχει ως βασικό άξονα τη σύνδεση ως θεμέλιο της πολιτισμικής συγκρότησης. Η έκθεση αντλεί έμπνευση από την αρχαία γεωγραφία των ανταλλαγών και προτείνει έναν σύγχρονο στοχασμό πάνω στη μνήμη, την κοινότητα και την ταυτότητα, ως επίκαιρες και βιωμένες εμπειρίες.
Καλλιτέχνες από διαφορετικά πεδία διερευνούν έννοιες όπως η μετακίνηση, η επικοινωνία και οι δεσμοί, μέσα από ζωγραφική, γλυπτική, εγκαταστάσεις, κέντημα και ψηφιακές εκτυπώσεις. Το ανθρώπινο ίχνος —παρουσία ή απουσία, διαδρομή ή τραύμα—διατρέχει τα έργα, θέτοντας ερωτήματα για τη συλλογικότητα και την ιστορική συνείδηση. Οι επιμελήτριες της έκθεσης Ευγενία Ίσκου και Ναταλία Μητσιώνη σημειώνουν:
“Η έκθεση δεν αποτελεί απλώς μια αναφορά στην πολιτισμική συνέχεια. Είναι μια εικαστική πρόταση που αντιλαμβάνεται την ιστορία όχι ως αρχείο, αλλά ως δυναμική τοπογραφία· ως πεδίο νοήματος που μας αφορά άμεσα. Στη συνάντηση του αρχαίου με το σύγχρονο, ο θεατής προσκαλείται να στοχαστεί πάνω στις έννοιες της μετακίνησης, της μετάβασης, της ανταλλαγής και της συλλογικότητας, όχι ως αφηρημένες έννοιες, αλλά ως θεμελιώδη βιώματα, κοινά στον Πρωτοκυκλαδικό κάτοικο και στον σύγχρονο άνθρωπο”»
Cycladic Nexus, A Journey of Connections Across Time: Skarkos
Διάρκεια έκθεσης: 28 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου 2025
Ώρεςλειτουργίας: Τετάρτη– Δευτέρα: 8:30 π.μ.–3:30 μ.μ.
Είσοδος: Ισχύει το εισιτήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου Ίου
∼ 9 ∼
Αμοργός – «Ενδοχώρα / Inland» στο Μονοπάτι 1 (Διαδρομή «Παλιά Στράτα») στον οικισμό Ασφοντυλίτη
Η έκθεση ‘Ενδοχώρα / Inland’ στην Αμοργό είναι εμπειρία, γιατί μας απλώνει το χέρι και μας καλεί για ενεργή συμμετοχή, αφού πρόκειται για μια πεζοπορική υπαίθρια εγκατάσταση με νέα έργα της γλύπτριας και περφόρμερ Δέσποινας Χαριτωνίδη. Εκκίνηση στο Μονοπάτι 1 (Διαδρομή «Παλιά Στράτα») στον οικισμό Ασφοντυλίτη της Αμοργού. Το περπάτημα ξεκινά και ήδη έχεις μπει στις μνήμες του τόπου με τα τοποειδικά έργα της Χαριτωνίδη να σε κάνουν να στέκεσαι ξυπνώντας τις παραδόσεις του ερειπωμένου οικισμού ενώ σαν άλλος εξερευνητής βυθίζεσαι στην ιστορία και στον ασκητικό τρόπο ζωής των βοσκών της περιοχής. Στις 23 Αυγούστου 2025 θα διοργανωθεί περφόρμανς από τη Δέσποινα Χαριτωνίδη.
Για την έκθεση ‘Ενδοχώρα / Inland’: «Η πλοήγηση των επισκεπτών στο αφήγημα της έκθεσης ταυτίζεται με την εξερεύνηση της ίδιας της νήσου, τονίζοντας το στοιχείο της βιωματικότητας και της πολιτισμικής ανάδρασης. Τα τοποειδικά έργα της Χαριτωνίδη θα εστιάζουν στην κτηνοτροφική παράδοση της Αμοργού, αντιμετωπίζοντας τον ήχο ως μέσο επικοινωνίας και πολιτισμικής συνέχειας. Μέσω γλυπτικών χειρονομιών που συνδυάζουν οικοδομικά και προκατασκευασμένα υλικά καθώς και κεραμικά, η καλλιτέχνις εξετάζει όχι μόνο την ιστορία της νήσου αλλά και την ανθρώπινη παρέμβαση στο περιβάλλον, ενθαρρύνοντας τους επισκέπτες να συμμετέχουν ενεργά στην εκθεσιακή εμπειρία.
Η έκθεση ‘Ενδοχώρα / Inland’ αφορμάται από τις παραδόσεις τελετουργικών περιπάτων και προσωπικής μεταμόρφωσης μέσω της κίνησης, με έργα που αποπνέουν την αίσθηση του θαύματος και της μαγείας που συναντάται σε ένα ταξίδι. Με μια προσέγγιση ελάχιστης παρέμβασης, εδώ λαμβάνει κεντρικό ρόλο το περπάτημα και η περιήγηση ως εικαστικό μέσο. Το περιπατητικό στοιχείο της σχετίζεται με τις έννοιες της αυτονομίας και αυτοπλοήγησης, της χαρτογράφησης, της πνευματικότητας και της ελευθερίας.
Η επιλογή του ερειπωμένου οικισμού του Ασφοντυλίτη για την εγκατάσταση της έκθεσης βασίζεται στον ιερό χαρακτήρα της περιοχής και στον ασκητικό τρόπο ζωής των βοσκών που παραδοσιακά ζούσαν κατά μήκος του μονοπατιού. Η παρέμβαση στο συγκεκριμένο σημείο υπογραμμίζει την σύνδεση μεταξύ της ιστορικής μνήμης και των σύγχρονων συνθηκών, προτείνοντας νέους τρόπους ανάγνωσης και βιώματος του τοπίου».
‘Ενδοχώρα / Inland’
Μονοπάτι 1: Διαδρομή «Παλιά Στράτα»: Ασφοντυλίτης, Αμοργός, 840 08.
12 Ιουλίου – 24 Αυγούστου 2025 / καθημερινά (προτείνεται να αποφεύγεται ο περίπατος κατά τις μεσημεριανές ώρες)
Περφόρμανς: Σάββατο 23 Αυγούστου 2025, 8μμ.
∼ 10 ∼
Λέσβος – «Γιώργος Μαραζιώτης: Blue Moon» στην K-Gold Temporary Gallery
Στην πρόσοψη του κτηρίου της K-Gold Temporary Gallery στη Λέσβο αυτό το καλοκαίρι συναντάς ένα κρεμαστό πανό με μεγάλα γράμματα να γράφει YORGOS και αφορά την έκθεση που φιλοξενεί με τίτλο “Blue Moon” του Γιώργου Μαραζιώτη. Ο εικαστικός με έδρα την Αμβέρσα ζωντανεύει μέσα από τα έργα του με διαφορετικά μέσα τις προφορικές ιστορίες από πρώην ενοίκους της νεοκλασικής κατοικίας, όπου στεγάζεται η K-Gold Temporary Gallery. Το φαντασιακό και το πραγματικό γίνονται η «πρώτη ύλη» για τα γλυπτά του Μαραζιώτη με τα αρχιτεκτονικά θραύσματα του ίδιου του κτηρίου στο επίκεντρο των εικαστικών παρεμβάσεων.
Η K-Gold Temporary Gallery για την έκθεση “Blue Moon” του Γιώργου Μαραζιώτη: «Μια in-situ εγκατάσταση που εστιάζει στην κατοίκηση και τις ανθρώπινες σχέσεις, μέσα από μια νέα σειρά γλυπτών και παρεμβάσεων. Ο Μαραζιώτης συνεχίζει την εικαστική του έρευνα γύρω από τις ταυτότητες του ιδιωτικού χώρου, δημιουργώντας έργα που κινούνται μεταξύ πραγματικού και φαντασιακού. Εμβαθύνει στην ιδέα της εκτόπισης και στην ένταση που γεννιέται, όταν αντικείμενα αποσπώνται από το αρχικό τους πλαίσιο και επανεμφανίζονται φορτισμένα με καινούρια νοήματα. Αυτή η μετατόπιση δεν αφορά μόνο την ύλη, αλλά και την ίδια την εμπειρία της μετακίνησης από έναν τόπο σε έναν άλλον. Αφετηρία της έκθεσης αποτελεί η καταγραφή προφορικών ιστοριών από πρώην ενοίκους της νεοκλασικής κατοικίας, όπου σήμερα στεγάζεται η K-Gold Temporary Gallery, στην Αγία Παρασκευή Λέσβου. Οι φωνές τους μετατρέπονται σε δυναμικά έργα από νέον, μάρμαρο, μέταλλο και καθρέφτη.
Παράλληλα, ο καλλιτέχνης επαναφέρει στον χώρο αρχιτεκτονικά στοιχεία που είχαν αφαιρεθεί κατά την ανακαίνιση του κτιρίου, ως φορείς μνήμης και σύνδεσης με το παρελθόν. Το αποτέλεσμα είναι ένα υβριδικό τοπίο – οικείο και, ταυτόχρονα, αναπάντεχο. Ένα σκηνικό, όπου προσωπικές και συλλογικές μαρτυρίες πλέκονται σε μια διαδρομή ανάμεσα σε θραύσματα ιστοριών και συναισθημάτων».
Γιώργος Μαραζιώτης – Blue Moon
12 Ιουλίου – 31 Αυγούστου 2025
Ωράριο λειτουργίας έκθεσης: Παρασκευή έως Κυριακή, 11:00-14:00 και 19:00-22:00
Είσοδος ελεύθερη
