Ένα σαββατοκύριακο στον Πόρο είναι ο πιο γρήγορος τρόπος να βρεθείς από την Αθήνα σε ένα νησί ονειρεμένο με αύρα αυθεντική, ηρεμία νησιώτικη -όπως παλιά- και γραφικά σημεία που αποπνέουν κάτι αληθινά και αβίαστα χαλαρό και απλά όμορφο. Όταν σε όλα αυτά προστεθεί ότι αυτό το νησί εδώ και πολλά χρόνια έχει μπει στον εικαστικό χάρτη, αφού παρουσιάζει εκθέσεις μοναδικές κάθε καλοκαίρι, τότε καταλαβαίνει κανείς ότι αποτελεί έναν ιδανικό τόπο για το ελληνικό καλοκαίρι.
Ο Πόρος έχει γίνει εικαστικό σημείο κάθε καλοκαίρι, γιατί εκεί βρίσκεται η Citronne Gallery, την οποία η ευγενική προσωπικότητα της ιστορικού τέχνης Δρ. Τατιάνας Σπινάρη – Πολλάλη έχει ιδρύσει από το 2006 και φιλοξενεί κάθε χρόνο τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία κι έκφραση, ενώ εδώ και 12 χρόνια συντελείται και μία πολύ σημαντική συνεργασία. H CITRONNE Gallery σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, συνδιοργανώνει περιοδικές εκθέσεις στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πόρου.
Η φετινή συνεργασία μας φέρνει μία πολύ ξεχωριστή συνύπαρξη των αρχαιολογικών ευρυμάτων του Μουσείου από την ευρύτερη περιοχή της Τροιζηνίας με τα αντικείμενα – σύμβολα του Γιάννη Μπουτέα στην ατομική έκθεση «Διαστρωματώσεις – Μεταπλάσεις» Πριν μπεις ακόμα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πόρου συναντάς την παρέμβαση του Μπουτέα στον εξωτερικό χώρο, μία μεγάλη ψηφιακή εκτύπωση που εικονίζει αρχαίο άγαλμα να έχει τυλίξει μία κολόνα. Μέσα στο Μουσείο το χαρακτηριστικό εικαστικό λεξιλόγιο του Μπουτέα συνυπάρχει με τις επιτύμβιες στήλες και τα γλυπτά. Υπερμεγέθεις ψηφιακές εκτυπώσεις εικόνων από αρχαία γλυπτά παρουσιάζονται σε αντιπαραβολή με το αρχαιολογικό σύμπαν του Μουσείου. Εντυπωσιακοί οι σωλήνες φωτός που συναντάς στο δάπεδο του Μουσείου, ειδικά αυτή που εικονίζει μία ακρίδα αλλά και οι τόσο ξεχωριστοί «διάδρομοι» barcode -μήκους περίπου 2,5 μέτρων- πάνω στους οποίους έχει τοποθετήσει κάθε λογής χρηστικά καθημερινά αντικείμενα της σύγχρονης εποχής αλλά και του κοντινού παρελθόντος μαζί με φυσικά πετρώματα. Το δικό του προσωπικό μουσείο, όπως αναφέρει ο ίδιος ο καλλιτέχνης. «Το να κάνεις μία έκθεση σε ένα αρχαιολογικό μουσείο είναι μια πρόκληση και σε αυτή την πρόκληση εγώ αντέδρασα ως εξής: έκανα την αντιπαράθεση με ένα δικό μου μουσείο. Αυτή είναι η συλλογή χρόνων από αντικείμενα καθημερινά, από “γεωλογικά καρότα”/geo-log (κυλινδρικά δείγματα με τα οποία οι επιστήμονες μελετούν τα στρώματα του εδάφους) από τα έγκατα της γης και με διάφορα καθημερινά αντικείμενα αλλά τοποθετημένα στο barcode που ξέρουμε σήμερα και που είναι στην καθημερινότητά μας. Ο γραμμοκώδικας», σημειώνει σχετικά ο Γιάννης Μπουτέας. Η συνεπιμελήτρια της έκθεσης Τατιάνα Σπινάρη όπως αναφέρει: «Ο Γιάννης Μπουτέας μέσα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πόρου φέρνει το δικό του προσωπικό μουσείο και το φωτίζει με έναν δικό του τρόπο».
Η πρωταρχική σκέψη όπως μοιράστηκε ο Γιάννης Μπουτέας ήταν η εικαστική παρέμβασή του στον αρχαιολογικό χώρο: «Ρώτησα αν υπάρχει αρχαιολογικός χώρος και τον επισκέφθηκα κι άρχισα να έχω κάποιες ιδέες. Είχα καταλήξει να κάνω το σήμα της δίεσης με καθρέφτες στον αρχαιολογικό χώρο. Για τεχνικούς λόγους και λόγω περιορισμού χρόνου, δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί έγκαιρα, το άφησα μελλοντικά. Στους πειραματισμούς εντωμεταξύ είχα την ιδέα να κάνω το σήμα της δίεσης στον ουρανό». Αυτά τα σχέδια με τη δίεση τα συναντάμε τοιχοκολλημένα στον τοίχο του Αρχαιολογικού Μουσείο Πόρου, ανεβαίνοντας στον πρώτο όροφό του. Ανάμεσα στα ευρήματα από το μυκηναϊκό ιερό στον Αγ. Κωνσταντίνο Μεθάνων και από τα νεκροταφεία της Τροιζήνας, των Μεθάνων και της Ερμιόνης συναντάς τους «γραμμοκώδικες» του Μπουτέα με το εντελώς δικό του μάτι και εικαστικό λεξιλόγιο σε μια ιδιότυπη αρχαιολογία του μέλλοντος. Πάνω σε αυτόν το κώδικα που απλώνεται στο δάπεδο του Μουσείου μπορείς να βρεις μαζί με τα geo-log, πράγματα που δεν φαντάζεσαι: Από τηλεχειριστήριο, βούρτσα, πιρούνι, πλαστικές σύριγγες, σχοινιά, εφημερίδες, εργαλεία, ξύλινα μέτρα έως «Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι» του Βερμέερ εκτυπωμένο σε ασπρόμαυρο ρολό χαρτί. Αντικείμενα που όποτε επιστρέφεις στις εγκαταστάσεις του Μπουτέα, όλο και κάτι καινούργιο εντοπίζεις, οικείο ή ανοίκειο. Δικό μου κατα-καλοκαιρινό οικείο πράγμα που αυθόρμητα χαμογέλασα, όταν το εντόπισε η ματιά μου: το ρόπτρο ή αλλιώς το γνωστό χεράκι εξώπορτας.
Το «πέρασμα» έχει ήδη γίνει στον Πόρο και η συνέχεια στην ίδια την CITRONNE Gallery, με κανονική πλέον «οικοδέσποινα» την Τατιάνα Σπινάρη στο φιλόξενο «σπίτι» της, την γκαλερί που εκτός από την πρώτη βασική της λειτουργία, αποτελεί και μία πολιτισμική πρόταση με κοινωνικό ρόλο. Φέτος παρουσιάζεται η ατομική έκθεση του Γιάννη Αδαμάκου «Ο Ενδιάμεσος Χώρος». Έργα αφαιρετικά με τις χρωματικές συνθέσεις τους να σε καλούν απλώς να αισθανθείς. Όλη η CITRONNE Gallery μέχρι και η αυλή της γέμισε με τα αφαιρετικά τοπία του Αδαμάκου, σε μπλε και πράσινα χρώματα και φωτεινές αντανακλάσεις «μέσα» τους. Σε αυτή την έκθεση όμως υπάρχει και κάτι που γίνεται πρώτη φορά στο έργο του Γιάννη Αδαμάκου. Παρουσιάζεται μια σειρά από κολάζ. Κατά τον Αδαμάκο, τα έργα αυτά προέκυψαν «αναπάντεχα» όταν, αποδομώντας παλαιότερα έργα του σε χαρτί, παρατήρησε ότι τα σκισμένα χαρτιά δημιουργούσαν νέα έργα – δυναμικές συνθέσεις. Οι συνθέσεις αυτές είναι κατά κάποιον τρόπο, ενδιάμεσες μεταξύ του παλαιού και του νέου, του τυχαίου και του προμελετημένου, της καταστροφής και της δημιουργίας και όπως σημειώνει και ο ίδιος ο καλλιτέχνης: «Τα κολάζ προέκυψαν και μας αιφνιδίασαν όλους».
Η Τατιάνα Σπινάρη αναφέρει σχετικά: «Για πρώτη φορά δείχνουμε τα κολάζ του Γιάννη Αδαμάκου που έχουν μεγάλη συγγένεια με τα έργα του. Προέκυψαν από τύχη: έσκιζε ο Γιάννης Αδαμάκος παλιά του έργα και ξαφνικά όπως τα είχε πάνω στο πάτωμα άρχιζε να βλέπει ότι κάτι γίνεται και αποφάσισε να τα συνθέσει πειραματικά. Στα κολάζ του έβγαιναν συγγένειες φόρμες, άρχισε να τα δουλεύει ξανά, αλλά ο Γιάννης Αδαμάκος αυτό το κάνει πολύ συχνά και στη ζωγραφική του. Ξεκινάει και αρχίζει και σβήνει και καμιά φορά βάζει πάνω χαρτιά σαν φόρμες και μετά τα σβήνει. Ξεκινάει από μια αναφορά στην οπτική πραγματικότητα και αρχίζει και αφαιρεί και να σβήνει.. Ξέρω πόσο πολύ τον βασανίζουν τα έργα του, για να φτάσει σε αυτό το σημείο έχει περάσει πάρα πολύ καιρό με το να το δουλεύει και να το ξαναδουλεύει. Μπαίνει στον πειρασμό τα έργα του να τα πειράξει. Τα τελευταία χρόνια τον ενδιαφέρει η φωτογραφία. Πρόκειται για κολάζ από σκισμένες φωτογραφίες… Έχουν νόημα και σε σχέση με τη δουλειά του, τη ζωγραφική. Βλέπεις… είναι σαν να μπαίνει το ένα στο άλλο».
Ο Πόρος λοιπόν για το καλοκαίρι του 2025 έχει: να προτείνει δύο στιβαρές εκθέσεις, πολύ διαφορετικές που λειτουργούν παράλληλα, ευγενική αύρα που έχει να κάνει και με το ίδιο το πρόσωπο της Τατιάνας Σπινάρη και μια εμπειρία που ζεις με όλες τις αισθήσεις. Μυρωδιά από καλαμαράκι από την κουζίνα της ταβέρνας, ο βωμός του Αλέκου Κυραρίνη στην αυλή της CITRONNE Gallery, ατμόσφαιρα, χρώματα, εικαστικοί διάλογοι και η εξήγηση όλων αυτών είναι πολύ απλή, μου το ‘πε με μία φράση της η Τατιάνα Σπινάρη «…γιατί είμαστε καλοκαιρινή γκαλερί».
