Λίγο πριν και κατά τη διάρκεια της 61ης Μπιενάλε Βενετίας, η πόλη μετατρέπεται σε ένα εκτεταμένο δίκτυο εκθέσεων που εκτείνεται πολύ πέρα από τα εθνικά περίπτερα και την κεντρική διοργάνωση. Σε προηγούμενο άρθρο κάναμε μια συνοπτική ιστορική αναδρομή της Μπιενάλε επιλέγοντας και μερικές στάσεις εντός του θεσμού. Εδώ συνεχίζουμε με το βλέμμα στραμμένο σε εκθέσεις που αναπτύσσονται παράλληλα – σε μουσεία, παλάτσο και ανεξάρτητους χώρους – συγκροτώντας ένα δεύτερο, εξίσου δυναμικό τοπίο σύγχρονης τέχνης στη Βενετία.

[ 1 ]

It Doesn’t Have to Always Make Sense | Amoako Boafo

Η πρώτη ατομική έκθεση στην Ιταλία του Amoako Boafo, παρουσιάζεται από τις 6 Μαΐου έως τις 22 Νοεμβρίου 2026, στο Museo di Palazzo Grimani με τίτλο It Doesn’t Have to Always Make Sense.

Γεννημένος στην Άκρα το 1984, ο Boafo έχει αναδειχθεί την τελευταία δεκαετία ως μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της σύγχρονης ζωγραφικής. Τα πορτρέτα του, εκτελεσμένα με τη χαρακτηριστική τεχνική του finger painting, εστιάζουν στη μαύρη ταυτότητα μέσα από μορφές που αποδίδονται έντονα.

Amoako Boafo, Two Faces, 2021–25 © Amoako Boafo

Στο Palazzo Grimani, τα έργα του τοποθετούνται στον δεύτερο όροφο του αναγεννησιακού κτιρίου, σε άμεση σχέση με την αρχιτεκτονική και τον διακοσμητικό του χαρακτήρα. Τα έργα, που συνεχίζουν τη διερεύνηση του Amoako Boafo γύρω από την ταυτότητα και το ύφος, παρουσιάζονται στον δεύτερο όροφο του Palazzo Grimani, διαμορφώνοντας έναν διάλογο ανάμεσα στη σύγχρονη αναπαράσταση της μαύρης ταυτότητας και την ιστορική παράδοση της βενετσιάνικης ζωγραφικής.

Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Gagosian και άνοιξε λίγο πριν την έναρξη της 61ης Μπιενάλε Βενετίας.

[ 2 ]

Marina Abramović: Transforming Energy | Gallerie dell’Accademia

Στις Gallerie dell’Accademia, από τις 6 Μαΐου έως τις 19 Οκτωβρίου 2026, η Marina Abramović παρουσιάζει την έκθεση Transforming Energy, σηματοδοτώντας μια ιστορική στιγμή ως η πρώτη εν ζωή γυναίκα καλλιτέχνις που τιμάται με μεγάλη ατομική παρουσίαση στον συγκεκριμένο θεσμό.

Σε επιμέλεια του Shai Baitel, η έκθεση εντάσσεται στο πλαίσιο της 61ης Μπιενάλε Βενετίας και εκτείνεται τόσο στους χώρους της μόνιμης συλλογής όσο και στις αίθουσες περιοδικών εκθέσεων, δημιουργώντας έναν άμεσο διάλογο ανάμεσα στο έργο της Abramović και την αναγεννησιακή κληρονομιά της πόλης.

Transforming Energy by Marina Abramović at the Modern Art Museum (MAM) Shanghai; Credit: Yu Jieyu

Η έκθεση οργανώνεται γύρω από την έννοια της ενέργειας ως βιωματικής εμπειρίας. Οι επισκέπτες καλούνται να αλληλεπιδράσουν με τα λεγόμενα “Transitory Objects”, πέτρινες κατασκευές με ενσωματωμένους κρυστάλλους, ενεργοποιώντας, σύμφωνα με την καλλιτέχνιδα, μια διαδικασία «μετάδοσης ενέργειας». Με αυτόν τον τρόπο, το σώμα αποκτά ενεργό ρόλο ως βασικός φορέας της εμπειρίας, μετατοπίζοντας τη σχέση με το έργο από την απλή παρατήρηση σε ενεργή συμμετοχή.

Παράλληλα, παρουσιάζονται εμβληματικά έργα της, όπως τα Imponderabilia (1977), Rhythm0 (1974), Balkan Baroque (1997) και Carrying the Skeleton (2008), μαζί με αρχειακό υλικό και νέες δημιουργίες που εστιάζουν σε ζητήματα αντοχής, ευαλωτότητας και μετασχηματισμού.

Κομβικό σημείο της έκθεσης αποτελεί η αντιπαραβολή του έργου Pietà (with Ulay) (1983) με την Pietà του Titian, μια συνάντηση που επανεξετάζει την έννοια του πόνου και της υπέρβασης μέσα από τη σύγχρονη οπτική. Η χρήση υλικών όπως ο χαλαζίας και αμέθυστος συνδέεται με τη βενετσιάνικη παράδοση των υλικών και της μεταμόρφωσης, ενώ η έκθεση συνολικά προτείνει έναν τρόπο θέασης βασισμένο στην παρουσία και τη σωματική εμπλοκή.

[ 3 ]

Lee Ufan | SMAC Venice

Στο San Marco Art Centre, από τις 9 Μαΐου έως τις 22 Νοεμβρίου 2026, παρουσιάζεται μια μεγάλη ατομική έκθεση του Lee Ufan, ως επίσημο Collateral Event της 61ης Μπιενάλε Βενετίας. Η έκθεση οργανώνεται από το Dia Art Foundation και επιμελείται η Jessica Morgan.

Η παρουσίαση εκτείνεται σε οκτώ αίθουσες του συγκροτήματος Procuratie στην Piazza San Marco και συγκεντρώνει έργα που καλύπτουν περισσότερες από επτά δεκαετίες – από ζωγραφική έως μεγάλες εγκαταστάσεις και νέες, site-specific δημιουργίες.

Lee Ufan Relatum (formerly Iron Field), 1969/2019. Photo by Bill Jacobson Studio, New York. © Artists Rights Society (ARS), New York/ADAGP, Paris. Courtesy Dia Art Foundation, New York
Lee Ufan From Winds, 1986 Photo by Kei Miyajima ©Lee Ufan/ Artists Rights Society (ARS), New York/ADAGP, Paris.

Ξεχωρίζει η γλυπτική εγκατάσταση Relatum (formerly Iron Field) (1969/2019), μια επιφάνεια από μεταλλικές ράβδους τοποθετημένες σε άμμο, όπου η βαρύτητα του υλικού αντιπαρατίθεται με μια σχεδόν εύθραυστη οπτική αίσθηση. Η διαδρομή ολοκληρώνεται με νέα ζωγραφικά έργα, στα οποία κυριαρχούν έντονες πινελιές και συμπαγείς χρωματικές επιφάνειες.

Η έκθεση πραγματοποιείται σε στενή συνεργασία με τον καλλιτέχνη και πλαισιώνεται από παράλληλη παρουσίαση στο Dia Beacon, με αφορμή τα 90ά του γενέθλια.

[ 4 ]

Painting in the Present Tense – David Salle | Palazzo Cini

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλέον διαπεράσει σχεδόν όλα τα πεδία καλλιτεχνικής έκφρασης. Αναπόφευκτη, λοιπόν, η αναφορά σε αυτόν τον νέο τρόπο δημιουργίας και επαναδιατύπωσης της εικόνας. Στην Palazzo Cini, από τις 6 Μαΐου έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, ο David Salle παρουσιάζει την έκθεση Painting in the Present Tense, επανεξετάζοντας ένα παλαιότερο σώμα έργων του μέσα από τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Αφετηρία αποτελούν τα Tapestry Paintings (1990–91), έργα εμπνευσμένα από ρωσικά ταπισερί του 18ου αιώνα, τα οποία με τη σειρά τους βασίζονταν σε ιταλική ζωγραφική των 16ου και 17ου αιώνα. Σε αυτή τη νέα εκδοχή, ο Salle χρησιμοποιεί ένα προσαρμοσμένο μοντέλο AI, φέρνοντας σε επαφή διαφορετικά χρονικά επίπεδα μέσα στο ίδιο έργο.

Davide Salle, Luogo di lavoro (dettaglio), 2025-2026. Olio, acrilico, flash e carboncino su stampa UV d’archivio su lino. 182,9 × 236,2 cm. © David Salle / ARS, New York 2026. Foto: John Berens

Οι συνθέσεις οργανώνονται σε πλέγματα που θυμίζουν κυβιστική λογική, με χαρακτηριστικά ένθετα πάνελ, μια πρακτική, που έχει συνδεθεί με την αισθητική των ψηφιακών οθονών. Ο Salle ενσωματώνει την τεχνολογία ως μέσο επαναπροσδιορισμού της ζωγραφικής. Στο ιστορικό περιβάλλον του Palazzo Cini, το έργο του αναπτύσσεται ως μια μελέτη πάνω στον χρόνο, την εικόνα και τη δυνατότητα της ζωγραφικής να λειτουργεί πάντα στο παρόν.

[ 5 ]

Anish Kapoor | Palazzo Manfrin

Με περισσότερα από 100 μοντέλα έργων, μνημειακές εγκαταστάσεις και εμβληματικά γλυπτά, η νέα έκθεση του Anish Kapoor στη Βενετία εξερευνά τη γλυπτική ως αρχιτεκτονική εμπειρία.

Στο πλαίσιο της 61ης Μπιενάλε της Βενετίας, ο Anish Kapoor επιστρέφει δυναμικά, από τις 6 Μαΐου έως και τις 8 Αυγούστου στο Palazzo Manfrin με μια μεγάλης κλίμακας έκθεση που μετατρέπει το ιστορικό παλάτι του Cannaregio σε έναν τόπο βύθισης ανάμεσα στη γλυπτική, την αρχιτεκτονική και την έννοια του κενού.

Anish Kapoor, At the Edge of the World (1998), Photo: David Stjernholm Courtesy Lisson Gallery

Ο επισκέπτης εισέρχεται στο Palazzo κάτω από μια νέα εκδοχή του εμβληματικού έργου At the Edge of the World (1998), μια τεράστια μαύρη μορφή οκτώ μέτρων που αιωρείται από την οροφή σαν μια σκοτεινή πύλη προς το άγνωστο. Δίπλα της, ένα νέο γιγαντιαίο έργο από ανοξείδωτο ατσάλι και το ιστορικό Descentinto Limbo (1992) συνεχίζουν τη μακροχρόνια έρευνα του Kapoor γύρω από την έννοια του “non-object”.

Τα βαθιά μονοχρωματικά έργα Majic Blue (2015) και Apple Redand Candy over Black (2011) επαναφέρουν την εμμονή του Kapoor με το χρώμα ως άυλη επιφάνεια, ενώ η παρουσία ενός γλυπτού από Vantablack – το υλικό νανοτεχνολογίας που απορροφά το φως – εντείνει αυτή τη διαρκή αναμέτρηση με το αόρατο.