Μια φωνητική μουσική παρτιτούρα λόγου για τρία πρόσωπα και έναν αφηγητή. Η ιστορία του ανθρώπου, η αέναη δίψα του για εξουσία, καταστροφή και πόλεμο, ως σπαρακτικό πορτρέτο του σύγχρονου κόσμου, με όχημα τον λόγο του Ευριπίδη και του Βασίλη Βασιλικού και το πρόσωπο της Εκάβης.
Λίγο πριν την πρεμιέρα στο 67ο Φεστιβάλ Φιλίππων, o Δημήτρης Τσίκλης μοιράζεται το Ημερολόγιο Προβών για την παράσταση «Ζ ΒΑΣΙΛΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ | ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΚΑΒΗ» του Κωνσταντίνου Χατζή
Μάιος 2024 / Πρώτη πρόβα
Σταματάμε μπροστά σε δύο παλμούς της ιστορίας: το “Ζ” του Βασίλη Βασιλικού και την “Εκάβη” του Ευριπίδη. Σκαρφαλώνουμε στις διαχωριστικές γραμμές του χρόνου, υφαίνοντας την ανείπωτη συνένωση της αρχαίας τραγωδίας με τη σύγχρονη πολιτική αναταραχή. Το έργο μας δεν είναι απλώς μια ενσωμάτωσή των κλασικών: είναι μια άσκηση στη μεταφορά του αδιόρατου πόνου των εποχών μας σε μια φαντασμαγορία σκηνικών αντιφάσεων και αλληγορικών αποτυπώσεων. Μια κινητή γλώσσα του πόνου που διασχίζει τον χρόνο.
**Σκηνικό Πρώτο: Η Ροή του Πόνου και η Πολιτική Καταπίεση**
Το τρένο που μεταφέρει το σώμα του Λαμπράκη είναι το σύμβολο της επιμονής της εξουσίας να σβήσει τις φωνές της αντίστασης. Κάθε βήμα της πορείας του είναι ένας συντονισμένος θρόισμα του επιτακτικού, της αθέατης βίας και της καταπιεσμένης διαμαρτυρίας. Το τρένο, σε αυτή τη σκηνική μας αναπαράσταση, γίνεται μεταφορά του αδιόρατου πόνου – η κρύπτη της ιστορίας που σέρνει τα λείψανα της διαμαρτυρίας, της αγανάκτησης, και της απελπισίας.
**Σκηνικό Δεύτερο: Η Εκάβη και η Μνήμη της Γης**
Η Εκάβη, όπως την αναπαριστά ο Ευριπίδης, είναι η προσωποποίηση της μνήμης της γης, η αρχαία θρήνη που ανακύκλωσε και ξαναδημιούργησε την ανθρώπινη τραγωδία. Κάθε κομμάτι της γης που αγγίζει γίνεται η μαρτυρία ενός αδιάκοπου κύκλου θανάτου και απώλειας. Η γη κρατά τις ιστορίες των χαμένων. Η Εκάβη δεν είναι απλώς η αρχαία μορφή της πένθους, αλλά η αντανάκλαση της διαρκούς επιθυμίας μας για δικαιοσύνη.
**Δημιουργία και Σύνθεση: Πολιτική Ρήξη και Κοινωνική Διαμαρτυρία**
Στην πρόβα μας, η δημιουργία σκηνικών και η ορχήστρωση των κινήσεων δεν είναι απλώς αισθητικές επιλογές – είναι πολιτικές πράξεις. Η σκηνική γλώσσα μας επιχειρεί να αναδείξει τις αιχμές της κοινωνικής ανισότητας και της πολιτικής καταπίεσης, δίνοντας φωνή σε αυτούς που έχουν βυθιστεί στη σιωπή της ιστορίας. Τα σκηνικά μας είναι πεδία της κοινωνικής ρήξης και της εκρηκτικής ανάγκης για αλλαγή.
Ιούνιος 2024
**Ενορχήστρωση και Σύνθεση**
Η πρόβα μας αρχίζει να μοιάζει με αρχαία τελετουργία. Μετατρέπεται σε χορό ελπίδας και αγωνίας. Στις σκηνές που δημιουργούμε, η σύνθεση του πένθους και της αντίστασης αναδεικνύεται μέσα από τη σκηνική και συναισθηματική μας εργασία. Κάθε στοιχείο της σκηνής, κάθε διάλογος και κίνηση, επιδιώκουν να αποδώσουν το πνεύμα του αγώνα για ελευθερία και δικαιοσύνη. Η σκηνική μας δημιουργία γίνεται ένα πλέγμα από μνήμες και συναισθήματα, προσπαθώντας να συνθέσει τη ζωή και τον θάνατο σε μια αδιάκοπη ροή αναγνώρισης και εξέγερσης. Το έργο μας, ενσωματώνοντας τις διδαχές του παρελθόντος και τις ανατροπές του παρόντος, αναζητά την ειλικρίνεια της ανθρώπινης ψυχής και την αναγνώριση των διαχρονικών αξιών. Η τελική παρουσίαση μας θα είναι ένα αφιέρωμα στην αέναη αναζήτηση.
**Συνύπαρξη και Κυκλικότητα: Το Αέναο Μάθημα της Ιστορίας**
Καθώς η σκηνή φωτίζεται, ανακαλύπτω τους δικούς μου κύκλους. Η τέχνη μας είναι το αποτύπωμα της διαρκούς κίνησης. Βιώνω τη ζωντανή ανάγκη να κατανοήσουν βαθιά όλοι ότι όταν αγνοούμε το παρελθόν, ανακυκλώνουμε τα ίδια λάθη, τα ίδια πτώματα που πλαισιώνουν το κόσμο μας. Συνειδητοποιώ πως τα πτώματα δεν είναι απλώς νεκρές μορφές αλλά οι αντανακλάσεις του διαρκούς κύκλου της ύπαρξης.
Ιούλιος 2024
**Η Σύνθεση του Τώρα και η Επαναστατική Κραυγή του Εσωτερικού Κόσμου**
Κάθε μέρα της πρόβας, το έργο μας παίρνει σάρκα και οστά, πιο πολύ όμως σαν ένα ηχογραφημένο όνειρο που παραμορφώνεται και μεταμορφώνεται, το έργο μας προσπαθεί να αποκαλύψει την συναισθηματική πραγματικότητα των ανθρώπινων αγώνων.
**Η Ηχώ των Νεκρών και η Σιωπή των Ζωντανών**
Σήμερα, στο σκοτεινό δωμάτιο της πρόβας, τα λόγια και οι σκιές της τέχνης περιπλανώνται όπως φαντάσματα στο παρελθόν, καλύπτοντας τον δρόμο που αγγίζω με τις παλάμες μου. Εδώ, το τρένο του Λαμπράκη δεν είναι απλώς μια σιδηροδρομική διαδρομή – είναι η πορεία ενός σώματος.
**Η Υποκρισία του Παρόντος και ο Ύμνος της Δικαιοσύνης**
Καθώς οι πρόβες συνεχίζονται, η υποκρισία της εποχής μας αναδύεται. Η τέχνη μας καλεί να αναγνωρίσουμε την ατέρμονη επανάληψη της αδικίας, τη διαρκή ανατροπή των ιδανικών μας. Η δικαιοσύνη, όπως αναδύεται μέσα από τα ερείπια, είναι μια μορφή αναρχίας και απόλυτης ανάγκης, ένα διαρκές αιτηματικό ουρλιαχτό ενάντια στη λήθη.
Αύγουστος 2024
Λίγο πριν την τελική ευθεία, λίγο πριν πατήσουμε για ακόμη μια φορά την χώρα των Φιλίππων, ανασύρω ένα υλικό που συνομιλεί βαθιά μέσα μου και μου φωτίζει μεγαλύτερους δρόμους.
T. S. Eliot : The Hollow Men (Οι Κούφιοι Άνθρωποι)
(Μεταγραφή στην Ελληνική γλώσσα του Γιώργου Σεφέρη)
ΙΙΙ
Τούτη είναι η πεθαμένη χώρα
Τούτη είναι του κάκτου η χώρα
Εδώ τα πέτρινα ομοιώματα
Υψώνονται, εδώ είναι που δέχουνται
Την ικεσία του χέριού ενός πεθαμένου
Κάτω από το παίξιμο του άστρου που σβήνει.
Ετσι είναι τα πράγματα
Στου θανάτου την άλλη βασιλεία
Ξυπνάς μοναχός
Την ώρα εκείνη
που τρέμεις τρυφερός
Χείλια που θα φιλούσαν
Λεν προσευχές στη σπασμένη πέτρα.
IV
Δεν είναι εδώ τα μάτια
Εδώ δεν είναι μάτια
Στο λαγκάδι των άστρων που πεθαίνουν
Στο κούφιο αυτό λαγκάδι
Τούτη η σπασμένη σιαγών
απ’τις χαμένες βασιλείες μας
Στο τελευταίο τούτο συναπάντημα
Μαζί ψηλαφούμε
Και αποφεύγουμε τα λόγια
Μαζεμένοι στην άκρη
του φουσκωμένου ποταμού
Χωρίς βλέμμα, εκτός
Αν ξαναφανούν τα μάτια
Σαν τ’ άστρο το αιώνιο
Το εκατόφυλλο ρόδο
Της δειλινής βασιλείας του θανάτου
Η ελπίδα μόνο
Άδειων ανθρώπων.
V
Γύρω-γύρω όλοι
Στη μέση το Φραγκόσυκο
Φραγκόσυκο
Γύρω-γύρω όλοι
Στις πέντε την αυγή
Ανάμεσα στην ιδέα
Και στο γεγονός
Ανάμεσα στην κίνηση
Και στη πράξη
Η Σκιά πέφτει
Ότι Σου εστίν η Βασιλεία
Ανάμεσα στη Σύλληψη
Και της δημιουργίας
Ανάμεσα στη Συγκίνηση
Και στην ανταπόκριση
Η Σκιά πέφτει
Η ζωή είναι μακριά πολύ
Ανάμεσα στον πόθο
και στον σπασμό
Ανάμεσα στη δύναμη
και στην ύπαρξη
Ανάμεσα στην ουσία
και στην κάθοδο
Η Σκιά πέφτει
Ότι Σου εστίν η Βασιλεία
Ότι Σου εστίν
Είναι η ζωή
Ότι Σου εστίν η …
Έτσι τελειώνει ο κόσμος
Έτσι τελειώνει ο κόσμος
Έτσι τελειώνει ο κόσμος
Όχι με έναν β ρ ό ν τ ο
μα μ’ ένα λ υ γ μ ό
*Γιατί δεν υπάρχει άλλος δρόμος.
**Γιατί Κωνσταντίνε μου θύμησες την βαθιά πυρηνική μου ανάγκη για δημιουργία.
***Γιατί Πάνο, Στέφανε, Θάνο, Παντελή η συλλογικότητα είναι μεγάλη αρετή και σας ευχαριστώ.
****Γιατί χάνονται οι άνθρωποι και είναι το πιο μεγάλο κρίμα.
***** Γιατί οι νεκροί δεν ξέρουν πως φτιάχνεται η ιστορία.
Με το αίμα τους την ποτίζουν.
Και δεν θα μάθουν ποτέ τι ακολούθησε το θάνατο τους.
Οι νεκροί δεν μίλησαν ποτέ.
Σφαγμένοι.
Από εμφυλίους.
Κατοχές.
Πολέμους.
Δεν μίλησαν ποτέ.
Δεν μιλούν ποτέ.
Δεν μιλούν.
Για αυτό και ξέχασαν για πάντα την αξία της φωνής.
Πρέπει όμως εμείς να μιλάμε για λογαριασμό τους.
Πρέπει να υπερασπιζόμαστε το δίκιο της απουσίας τους.
Ραντεβού στους δρόμους και στα θέατρα!
Δ
Αθήνα καλοκαίρι 2024
