Η Ελένη Μιχαηλίδου σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών στο Ναύπλιο. Τρία χρόνια, όπως μοιράζεται η ίδια «γεμάτα δημιουργία, έμπνευση και δυναμική». Στη συνέχεια ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο DAMU -The Academy of Performing Arts, στην Πράγα. Εκεί όλα μέσα της άλλαξαν, πήραν μορφή, και συνειδητοποίησε πως η τέχνη που την εκφράζει περισσότερο απ’ όλες και που, κατά κάποιον τρόπο, τις χωράει όλες, είναι η υποκριτική. Όπως δηλώνει: «Το πρόγραμμα σπουδών και ο τρόπος εκπαίδευσης εκεί είναι πολλά βήματα μπροστά. Μακάρι κάποτε να υπάρξει και εδώ μια αντίστοιχη ακαδημία θεάτρου». Έπειτα βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα Πράγα ή Αθήνα και επέλεξε να συνεχίσει τις σπουδές της -στην υποκριτική- στη γλώσσα της. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στη Σχολή Θεάτρου “Δήλος” της Δήμητρας Χατούπη και μετά ακολούθησαν συνεργασίες «με πολύ αγαπημένους ανθρώπους και συναδέλφους»: τον Δημήτρη Μπίτο και την ομάδα του, τη Σοφία Βγενοπούλου, τη Γιολάντα Μαρκοπούλου, τον Κοραή Δαμάτη και, αυτή την περίοδο, την ομάδα της FFA.
Από πέρσι η Ελένη Μιχαηλίδου υποδύεται τη Σελίν – συλλέκτρια τέχνης, στην in situ παιδική παράσταση «In Motion: Ένα άγαλμα που το ’σκασε». Η μεγάλη επιτυχία της παράστασης στην Εθνική Γλυπτοθήκη, επέτρεψε φέτος την επιστροφή της σε νέα εκδοχή, αυτή τη φορά στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, το οποίο μεταμορφώνεται σε μουσείο μέσα από τα σκηνικά εικαστικά έργα της Νικόλ Οικονομίδου. Η Σελίν πορεύεται «μαζί» με το κοινό, αφού χωρίς αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί τίποτα και τα παιδιά γίνονται μέρος της ιστορίας. Μιας περιπέτειας που ξεκινά όταν εκείνη συναντά τυχαία τον Bien (Στρατή Νταλαγιώργο), ένα άγαλμα που το ‘σκασε από το μουσείο του και ονειρεύεται να γίνει διάσημο.
H Ελένη Μιχαηλίδου αμφισβητεί την άποψη ότι το παιδικό κοινό είναι πιο απαιτητικό. Μιλήσαμε μαζί της για το μήνυμα της παράστασης «In Motion: Ένα άγαλμα που το ’σκασε», τη σημασία της θεατρικής τέχνης και της επαφής μαζί της από μικρή ηλικία στους ανθρώπους και φυσικά το παιδικό θέατρο.
Νέα εκδοχή για την παράσταση «In Motion: Ένα άγαλμα που το ’σκασε», από την Εθνική Γλυπτοθήκη πέρσι, φέτος στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, μίλησέ μας για τη μέχρι τώρα πορεία της παράστασης αυτής και τι έχεις ξεχωρίσει εσύ ως ηθοποιός σε αυτήν;
Υποδύομαι τη Σελίν, ένα παιδί που αγαπά πολύ την τέχνη και το θέατρο και ανυπομονεί να παρακολουθήσει την παράσταση In Motion: Ένα άγαλμα που το ’σκασε στο ΔΘΠΕ. Η παράσταση ξεκινά πριν ακόμη χτυπήσει το τρίτο κουδούνι. Περιμένω κι εγώ μαζί με τους θεατές, μικρούς και μεγάλους, για να μπούμε στην αίθουσα, και κάπως έτσι ξεκινά μια κοινή διαδρομή και μια ζωντανή συνάντηση με το κοινό- για μένα, μια πολύ ιδιαίτερη εμπειρία! Μου αρέσει πολύ αυτή η συνθήκη, γιατί έχω την ευκαιρία να μιλήσω πραγματικά με το κοινό. Πολλές φορές βλέπω την αμηχανία όταν τους απευθύνομαι, αλλά ταυτόχρονα αισθάνομαι ότι μπαίνουν αβίαστα στην ιστορία μας και στην πραγματικότητα χωρίς να το καταλαβαίνουν… είναι οι ίδιοι η ιστορία μας. Όπως λέει και η Σελίν στο τέλος της παράστασης: «Χωρίς αυτούς τίποτα δεν θα είχε συμβεί». Μου αρέσει επίσης πολύ να βλέπω γονείς να συνεχίζουν τη συζήτηση με τα παιδιά τους μετά το τέλος, πάνω στα θέματα που θίγει η παράσταση.
Ποια είναι αυτή η συλλέκτρια τέχνης που υποδύεσαι και ποια χαρακτηριστικά της απολαμβάνεις κι έχεις «αγαπήσει»;
Η Σελίν έχει την τέχνη ως καταφύγιο. Αντιλαμβάνεται τον κόσμο καλύτερα μέσα από την τέχνη και την επιλέγει ως τρόπο έκφρασης και ζωής. Αυτός ο κόσμος με γεμίζει, γιατί κι εγώ από μικρή είχα επιλέξει την τέχνη ως το δικό μου «σπίτι». Έβρισκα το δικό μου καταφύγιο στη σχολή όπου έκανα μπαλέτο, στις μουσικές που άκουγα σχεδόν όλη μέρα στο σπίτι, ξεφυλλίζοντας τους δίσκους των γονιών μου, και φυσικά στο θέατρο. Η Σελίν έχει επίσης έντονο αυθορμητισμό, θάρρος, περιέργεια και χιούμορ. Είναι πειραχτήρι, αποφασιστική και παρορμητική. Αδικεί άθελά της, αλλά ξέρει να ζητά συγγνώμη. Επιζητά τη φιλία και το «μαζί». Το «μαζί» της Σελίν είναι αυτό που ξεχωρίζω περισσότερο ως χαρακτηριστικό της. Σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν το εγώ, ο ατομικισμός, το ψέμα, η κοροϊδία, το φαίνεσθαι και η επιβολή δύναμης, χρειαζόμαστε περισσότερα καθαρά βλέμματα, αλήθεια, αυθεντικότητα και ειλικρίνεια. Περισσότερο «μαζί».
Τι έχεις αισθανθεί από την περσινή ανταπόκριση της παράστασης στα παιδιά;
Τα παιδιά μεγαλώνουν συχνά με πολλά “πρέπει”, πολλά “όχι” και συνήθως αυστηρά όρια. Κι εγώ μεγάλωσα με αρκετά πρέπει. Στην αρχή, τα παιδιά είναι συνήθως αμίλητα, ντροπαλά ή περιμένουν την έγκριση των γονιών για να μιλήσουν ή να συμμετάσχουν. Σιγά σιγά, όμως, αυτό αλλάζει, βρίσκουν τη δική τους θέση και έκφραση μέσα στην παράσταση. Το ίδιο βλέπω και φέτος. Χαίρομαι πολύ όταν τα παιδιά συμμετέχουν στην ιστορία και ακολουθούν την αφήγησή μας. Τότε νιώθω πως κάτι όμορφο έχουμε καταφέρει.
Εσύ πώς αισθάνεσαι που παίζεις έχοντας ως κοινό τα παιδιά. Υπάρχει κάτι που σε δυσκολεύει αλλά και τι σου αρέσει σε αυτό;
Είναι μια ερώτηση που μας κάνουν συχνά, γιατί πολλοί πιστεύουν ότι το παιδικό κοινό είναι πιο “απαιτητικό”. Δεν είναι όμως. Τα παιδιά δεν έχουν φίλτρα, δεν κάνουν δεύτερες σκέψεις και δεν έχουν στεγανά. Είναι αυθόρμητα και ναι, κάποιες φορές αυτός ο αυθορμητισμός ξεδιπλώνεται έντονα. Αλλά αυτό δεν είναι πρόβλημα, είναι ζητούμενο. Οι ηθοποιοί έχουμε δουλέψει ώστε ένα παιδί που μιλάει δυνατά ή συμμετέχει έντονα να μην αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο, αλλά ως μέρος της διαδικασίας. Προσωπικά, θεωρώ ότι το πιο “απαιτητικό” κοινό είναι οι έφηβοι – και καλώς είναι!
Από τη μέχρι τώρα εμπειρία σου ποιες είναι οι διαπιστώσεις σου που κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον σε αυτό το ξεχωριστό κοινό όπως είναι το παιδικό.
Από την μέχρι τώρα εμπειρία μου, αυτό που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον των παιδιών είναι οι χαρακτήρες και οι σχέσεις που δημιουργούνται στη σκηνή. Στις περισσότερες παραστάσεις, όταν φεύγει το άγαλμα, τα παιδιά είναι μέσα στην ιστορία. Άλλα μου λένε “έφυγε, τον στεναχώρησες!”, ενώ άλλα γίνονται “σύμμαχοί μου” στην σκανταλιά μου. Αυτός ο διάλογος, η αυθόρμητη συμμετοχή τους, είναι που κάνει κάθε στιγμή ζωντανή και μοναδική.
Ποιο είναι το μήνυμα αυτής της παράστασης που εσένα σε συγκινεί ως καλλιτέχνιδα και ως άνθρωπο;
Όλοι μαζί γράφουμε την ιστορία! Είμαστε το παρόν, κρατάμε τη σκυτάλη, και ο καθένας με τον δικό του τρόπο καλείται να τη χρησιμοποιήσει εδώ και τώρα. Η ιστορία μας είναι γεμάτη λαμπρές στιγμές, δυσκολίες, λάθη, αποτυχίες, όλα έχουν τη σημασία τους. Αλλά σήμερα, τι κάνουμε; Αν καταλάβουμε τη δύναμη που έχει ο καθένας ατομικά και την υπερδύναμη που κερδίζουμε όταν ενωνόμαστε σαν ομάδα, τότε το μαγικό, ακόμα και το φαινομενικά αδύνατο, μπορεί να γίνει πραγματικότητα.
Μοιράσου μαζί μας μία αγαπημένη φράση από το «In Motion: Ένα άγαλμα που το ‘σκασε» που σε αγγίζει πιο έντονα;
Ωραία τα εκθέματα, ωραία τα φώτα αλλά… λείπει κάτι κάτι ζωντανό! Δεν γίνεται να το αφήσουμε έτσι!
Τι πιστεύεις για τη σημασία της θεατρικής τέχνης και της επαφής μαζί της από μικρή ηλικία στους ανθρώπους, και μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα και από τους γονείς;
Την θεωρώ απαραίτητη, γιατί τα παιδιά έχουν έμφυτη επιθυμία για παιχνίδι και έκφραση. Το θέατρο προσφέρει την τέλεια αφορμή για να αναπτύξουν κάθε δεξιότητα και ταυτόχρονα να εκφραστούν. Επιπλέον, ζούμε σε έναν digital κόσμο, και τα παιδιά αναζητούν να ανακαλύψουν τον πραγματικό κόσμο, να δουν, να ακούσουν, να αγγίξουν, να αλληλεπιδράσουν. Το θέατρο είναι τρόπος μάθησης και εκπαίδευσης, και θα έπρεπε να αποτελεί βασικό πυλώνα στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, όχι απλά μια δευτερεύουσα δραστηριότητα. Aν έβλεπα ένα παιδί να παίζει σε μια «σκηνή», να προσπαθεί να εκφραστεί και να επικοινωνήσει με άλλα παιδιά, αντί να παίζει με ένα κινητό ή tablet, σίγουρα θα επέλεγα το πρώτο. Αυτό με γεμίζει χαρά. Θαυμάζω τους γονείς που επιμένουν και παρακολουθούν θέατρο με τα παιδιά τους.
