Jin Sakai: The Mongol Empire is invading our home. They are brutal. Relentless. Unstoppable. We are eighty samurai against an army. Fighting to slow the invasion. Today… I die for my people.
Ο άνεμος είναι η πυξίδα σου. Στα μέσα της διαδρομής, μια αλεπού σε οδηγεί σε έναν βωμό για να προσευχηθείς -ώστε να ενισχυθεί η αποφασιστικότητά σου- κι ένα κίτρινο πουλί, με το κελάηδημά του, σου δείχνει ένα μυστικό που θα σε βοηθήσει στον αγώνα κατά του κατακτητή. Λίγο πιο δίπλα είναι κι ένα από τα πολλά φρούριά τους, εκεί που σε σπρώχνει ο άνεμος να πας. Έξω από τις πύλες σχεδιάζεις την επίθεσή σου. Το έντιμο -σύμφωνα με τον κώδικα τιμής σου- είναι να τους προκαλέσεις σε μονομαχία. Να σε δουν. Αυτός είναι ο σωστός τρόπος του πολεμιστή. Αλλά οι εχθροί δεν έχουν τιμή και είσαι μονάχα ένας εναντίον μιας εκστρατείας με σκοπό την κατάκτηση της χώρας σου. Όλα κρίνονται εδώ.
Αποφασίζεις να μπεις κρυφά σαν ένα στοιχειό της νύχτας, ένα φάντασμα, και τους εξολοθρεύεις από το σκοτάδι. Τους κάνεις να σε τρέμουν, να τρέμουν στην ιδέα σου, να τρέχουν προς πάσα κατεύθυνση μετανιωμένοι που πάτησαν πόδι στις ακτές του νησιού σου. Και ο καιρός, πιστός σύμμαχός σου, είδε τις προσπάθειές σου για επίθεση από τα βάθη της νύχτας και έφερε καταιγίδα για να καλύψει με τις βροντές τα ουρλιαχτά του κατακτητή βοηθώντας σε να περάσεις απαρατήρητος. Οι τελευταίοι θα σε δουν, γιατί εσύ το επιλέγεις. Θα δουν το Φάντασμα και θα μαρτυρήσουν την οργή ενός ολόκληρου λαού σε έναν άνθρωπο… Ή μήπως κάτι παραπάνω;
Τώρα στέκεσαι μόνος σου πάνω από τις σορούς των εχθρών σου και βγάζεις τη φλογέρα σου. Η μουσική κατευνάζει την καταιγίδα και ένα όμορφο ηλιοβασίλεμα αποκαλύπτεται πίσω από τα σύννεφα αναδεικνύοντας την ομορφιά του τόπου σου. Η βροχή συνεχίζεται και ξεπλένει το αίμα και τις αμαρτίες από πάνω σου. Το ταξίδι θα είναι μεγάλο και όσο ιερός κι αν είναι ο σκοπός σου, νιώθεις τη συνείδησή σου βαριά από τις πράξεις σου.
Νιώθεις σαν το τέρας που πολεμάς, πιστεύεις πως ο σκοπός δικαιολογεί τα μέσα, μα ξέρεις πως οι πρόγονοί σου θα ντρέπονταν για εσένα. Διαλογίζεσαι σε μια θερμαινόμενη πηγή και γράφεις ένα χαϊκού. Προσπαθείς να βρεις την ομορφιά μέσα σου, πέρα από την καταιγίδα που μαίνεται στην καρδιά σου, και όταν ανοίγεις τα μάτια σου ξανά, θυμάσαι τους λόγους που θυσίασες την τιμή σου για την ελευθερία.
Βασισμένο σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα, το Ghost of Tsushima ακολουθεί τον Σαμουράι Jin Sakai στην προσπάθειά του να προστατέψει τη νήσο Τσουσίμα κατά τη διάρκεια της πρώτης μογγολικής εισβολής στην Ιαπωνία. Ο Jin, το επονομαζόμενο Φάντασμα (Ghost), θα πρέπει να επιλέξει πώς θα προσεγγίσει τους αντιπάλους του προκειμένου να ελευθερώσει το νησί από τον κατακτητή. Θα πολεμήσει σύμφωνα με τον κώδικα των Σαμουράι ή θα διαλέξει ανορθόδοξα μέσα πηγαίνοντας κόντρα στις παραδόσεις της χώρας του; Όποια μέθοδο και να επιλέξει, θα μεταμορφωθεί σε έναν θρύλο που θα δώσει ελπίδα στον λαό του.
Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα;
Από τα πρώτα λεπτά, το παιχνίδι δεν διστάζει να μας δείξει τη θεματολογία του, όταν ογδόντα Σαμουράι παρελαύνουν για να αντιμετωπίσουν τον μογγολικό στρατό, με πλήρη επίγνωση του επικείμενου θανάτου τους. «Παράδοση. Θάρρος. Τιμή» είναι μερικά από τα πρώτα λόγια που ακούμε. Ένας Σαμουράι πλησιάζει ολομόναχος τον μογγολικό στρατό και απαιτεί να εμφανιστεί ο καλύτερος πολεμιστής τους και να τον αντιμετωπίσει. Τότε, το παιχνίδι μάς συστήνει και τον κεντρικό ανταγωνιστή, τον αρχηγό των Μογγόλων, Khotun Khan, o οποίος αμέσως περιλούζει με ποτό τον Σαμουράι, του βάζει φωτιά και τον αποκεφαλίζει.
Αυτή η ιδεολογική διαφορά αναδεικνύεται από την εσωτερική σύγκρουση του πρωταγωνιστή να πάει κόντρα στα ήθη και στις παραδόσεις του τόπου του, με στόχο την ελευθερία. Η ιστορία δεν διαλέγει πλευρές, αλλά εξετάζει τις επιπτώσεις αυτής της σύγκρουσης. Οι απλοί άνθρωποι, που είναι και αυτοί οι οποίοι βιώνουν τον όλεθρο που σκορπά ο κατακτητής, βλέπουν τον Jin ως σωτήρα και ελευθερωτή, ενώ είναι οι άνθρωποι της τάξης του αυτοί που αμφισβητούν τις μεθόδους του. Γι’ αυτούς, το Φάντασμα δείχνει στον κόσμο πώς να αψηφά την εξουσία, ενώ εκείνο θέλει να τους δώσει τα μέσα ώστε να προστατέψουν τα σπίτια τους.
Στο τέλος όμως δημιουργείται το ερώτημα: Γιατί πολεμάμε; Για ήθη και έθιμα ή για τους ανθρώπους που αποτελούν έναν τόπο. Έχει σημασία η παράδοση όταν δεν μένει κανένας να τη συνεχίσει, ή μήπως είναι προτιμότερο να πεθάνεις για τα πιστεύω σου;
Lord Shimura: You have no honor.
Jin Sakai: And you are a slave to it.
Όπως θα το έδειχνε ο Κουροσάβα
Το Ghost of Tsushima δεν έχει μεταφυσικά στοιχεία, αλλά εκμεταλλευόμενο το μέσο του gaming και με στόχο το μινιμαλιστικό UI, καταφέρνει να εργαλειοποιήσει το νησί και να το μετατρέψει σε μια ζωντανή πυξίδα για τον παίκτη. Αλεπούδες μπορούν να σου δείξουν κρυφά μονοπάτια σε βωμούς για προσευχή και κίτρινα πουλιά σε οδηγούν σε μυστικές τοποθεσίες, όπου ο Jin μπορεί να διαλογιστεί και να ηρεμήσει από την κακοφωνία της μάχης. Είτε είναι θερμαινόμενες πηγές είτε τοποθεσίες για να γράψει χαϊκού, όλα έχουν κοινό σκοπό να αναδείξουν την ομορφιά του Τσουσίμα και να υπενθυμίσουν ταυτόχρονα στον παίκτη γιατί πολεμάει. Δεν πρόκειται για κάποιον αιμοδιψή σκοπό, αλλά για την επίτευξη πραγματικής αρμονίας, όπως αυτής που έχουν τα στοιχεία της φύσης μεταξύ τους.
Τέλος, με έμπνευση από τις ταινίες του Akira Kurosawa, ο καιρός -συγκεκριμένα ο άνεμος- παίζει τον πλέον σημαντικό ρόλο στο παιχνίδι, καθώς δείχνει στον Jin πού θα είναι η επόμενη αποστολή του. Μεταφορικά, ο Jin πιστεύει πως αυτό είναι το πνεύμα του πατέρα του που τον καθοδηγεί, αλλά ταυτόχρονα κάνει κάποιον να νομίζει πως το ίδιο το νησί βοηθάει στον αγώνα. Πολλές φορές, όταν ο παίκτης επιλέξει να αντιμετωπίσει μια κατάσταση μέσω stealth, δημιουργείται καταιγίδα για να καλύψει τον Jin όταν εισβάλλει σε ένα αντίπαλο οχυρό. Ύστερα, μπορεί να παίξει τη φλογέρα του για να κοπάσει η καταιγίδα. Το νησί αντιδρά στις επιλογές του παίκτη δίνοντας στην τοποθεσία πρωταγωνιστικό ρόλο δίπλα στον κεντρικό ήρωα.
Μπορεί το Ghost of Tsushima να μην είναι το πιο πρωτότυπο παιχνίδι που κυκλοφόρησε τα τελευταία χρόνια, αλλά ο τρόπος που χρησιμοποιεί τα μέσα τα οποία διαθέτει για να πει την ιστορία του είναι αξιέπαινος και πολύ πιο καινοτόμος από παρόμοιους τίτλους (βλ. Assassin’s Creed). Εξερευνά την αποτυχία των παραδόσεων και πώς η τυφλή υπακοή σε αυτές δημιουργεί δογματικές αντιλήψεις μετατρέποντάς μας σε σκλάβους της ίδια μας της τιμής.
*Το Ghost of Tsushima κυκλοφόρησε το 2020 για PlayStation 4, το 2021 για PlayStation 5 και τον Μάιο του 2024 για PC.
