Το 1970, όταν η 19χρονη Mary Austin γνώρισε τον Freddie Mercury, εκείνος δεν ήταν ακόμη ο Freddie Mercury που ο κόσμος θα αποθέωνε. Εκείνη εργαζόταν στην Biba, το θρυλικό κατάστημα του Kensington που έμελλε να ταυτιστεί με τη μόδα και την αισθητική μιας ολόκληρης εποχής. Εκείνος ήταν 24 ετών, ένας νέος δημιουργός που διατηρούσε πάγκο στο Kensington Market πουλώντας έργα του και βρισκόταν ακόμη στην αρχή της διαδρομής του. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1973, οι Queen θα κυκλοφορούσαν το πρώτο τους άλμπουμ και η δημιουργία της θρυλικής περσόνας του που σήμερα όλοι γνωρίζουμε θα έβαζε τα πρώτα θεμέλια.
Η σχέση τους διαμορφώθηκε πολλές φορές στα χρόνια που ακολούθησαν, όμως η Mary Austin παρέμεινε ένας από τους πιο κοντινούς του ανθρώπους μέχρι τον θάνατό του, το 1991. Σε εκείνη άφησε το Garden Lodge, το σπίτι του στο Kensington, μαζί με τα προσωπικά του αντικείμενα και ένα δημιουργικό αρχείο σχεδόν δύο δεκαετιών. Για περισσότερα από τριάντα χρόνια, μέσα στο σπίτι παρέμειναν μακριά από τη δημόσια θέα ρούχα, κοστούμια, απλά τετράδια και σκόρπιες σελίδες. Λέξεις διαγραμμένες, στίχοι που άλλαξαν θέση, εναλλακτικές εκδοχές του Bohemian Rhapsody, πολλαπλά προσχέδια του Don’t Stop Me Now, ακόμη και τραγούδια που δεν ηχογραφήθηκαν ποτέ. Αποτυπώματα της συναρπαστικής δημιουργικής διαδικασίας που ο Freddie Mercury άφησε πίσω του.
Το 2023, κατά την καταγραφή του σπιτιού, ξαναβγαίνουν στο φως τα χειρόγραφα. Σήμερα, το 2026, ογδόντα χρόνια από τη γέννησή του, μέρος αυτού του υλικού επιστρέφει στη δημόσια θέα μέσα από δύο διαφορετικές διαδρομές. Η πρώτη είναι το A Life in Lyrics, το βιβλίο που κυκλοφόρησε την 1η Σεπτεμβρίου και φέρνει για πρώτη φορά στο φως χειρόγραφα, προσχέδια και άγνωστες εκδοχές ορισμένων από τα διασημότερα τραγούδια του.
Η δεύτερη ανοίγει λίγες εβδομάδες αργότερα στις αίθουσες του V&A στο Λονδίνο. Από τις 24 Οκτωβρίου, οκτώ κοστούμια/εμφανίσεις που παραχωρεί η Austin, μαζί με ένα ακόμη, συνθέτουν το Freddie Mercury | Splendid Things μια διαδρομή μέσα στις συλλογές του μουσείου που παρακολουθεί, μέσα από το ένδυμα, το design και το performance, τη δημιουργία μιας από τις ισχυρότερες σκηνικές περσόνες του 20ού αιώνα.
Η δημιουργία μιας σκηνικής περσόνας
“I like to be surrounded by splendid things. I want to lead a Victorian life surrounded by exquisite clutter”, έλεγε ο Freddie Mercury το 1978. Του άρεσε να περιβάλλεται από όμορφα, εκλεκτά πράγματα, να συλλέγει αντικείμενα, να δημιουργεί γύρω του έναν κόσμο υπερβολής, θεατρικότητας και αισθητικής απόλαυσης. Όπως θυμάται σήμερα η Mary Austin, είχε αντιληφθεί από πολύ νωρίς ότι έπρεπε να δημιουργήσει «μια εικόνα που να ανταποκρίνεται στην κλίμακα του χώρου και στην απεραντοσύνη του πλήθους». «Ήταν εκεί για να ψυχαγωγήσει και καθετί πάνω σε αυτό που φορούσε γινόταν μέρος αυτής της εμπειρίας».
Πριν ακόμη ακουστεί η φωνή του, αρκούσε πολλές φορές η εικόνα του. Το εφαρμοστό ολόσωμο κοστούμι. Το λευκό tank top. Το στέμμα και ο βασιλικός μανδύας. Το σώμα σε μια χαρακτηριστική κίνηση, το μικρόφωνο στο χέρι. Ο Mercury αντιλήφθηκε από πολύ νωρίς ότι η μουσική στη μεγάλη σκηνή δεν δημιουργείται μόνο με τον ήχο. Δημιουργείται με το σώμα, το ένδυμα, τη χειρονομία, το φως, τη θεατρικότητα. Και κυρίως με μια εικόνα αρκετά ισχυρή ώστε να μπορεί να διασχίσει ένα ολόκληρο στάδιο.
Ογδόντα χρόνια από τη γέννησή του, τα οκτώ looks του V&A παρακολουθούν ακριβώς αυτή την εξέλιξη, αυτή την εικόνα, επιχειρώντας να αποσυναρμολογήσουν τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε. Για αυτό άλλωστε και η έκθεση δεν ακολουθεί τη λογική μιας συμβατικής παρουσίασης κοστουμιών. Το Freddie Mercury | Splendid Things ξεδιπλώνεται σε έξι διαφορετικά σημεία μέσα στις αίθουσες του V&A, καθένα από τα οποία αντιστοιχεί σε μια εμβληματική στιγμή της καριέρας του Mercury. Οκτώ looks από τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 γίνονται έτσι τα σημεία μιας διαδρομής που παρακολουθεί τη σταδιακή διαμόρφωση της σκηνικής του ταυτότητας.
Ανάμεσά τους βρίσκεται το εντυπωσιακό ασπρόμαυρο σύνολο που φόρεσε σε μία από τις πρώτες εμφανίσεις των Queen στο Imperial College και το οποίο εμφανίστηκε στο εξώφυλλο του πρώτου άλμπουμ του συγκροτήματος το 1973. Λίγα χρόνια αργότερα, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο τολμηρή και θεατρική. Το περίφημο “Mercury Wing”, το ολόσωμο κοστούμι που σχεδίασε η Wendy de Smet, φορέθηκε στην περιοδεία A Night at the Opera το 1975-76 και εμφανίστηκε στο πρωτοποριακό για την εποχή video του Bohemian Rhapsody.
Σε ένα άλλο σημείο της εκθεσιακής διαδρομής συναντάμε το στέμμα και τον μανδύα που σχεδίασε η Diana Moseley για τη Magic Tour. Ο Mercury τα φόρεσε και στο Knebworth το 1986, στην τελευταία του εμφάνιση επί σκηνής με τους Queen.Ο Mercury τα φόρεσε και στο Knebworth το 1986, στην τελευταία του εμφάνιση επί σκηνής με τους Queen. Από τον νεαρό frontman του 1973 έως τη «βασιλική» φιγούρα του 1986, τα ρούχα καταγράφουν μια εντυπωσιακή μεταμόρφωση, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα εκείνα τα στοιχεία που βρίσκονταν στον πυρήνα της παρουσίας του: η θεατρικότητα, η υπερβολή και η σωματικότητα.
Η αφήγηση φτάνει μέχρι τη solo καριέρα του, με το κοστούμι που φόρεσε στο video του Made in Heaven, ενώ αξεσουάρ και αντικείμενα από την προσωπική του γκαρνταρόμπα επιχειρούν να αποκαλύψουν κάτι από τον άνθρωπο πίσω από την περσόνα. Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται και στον τρόπο με τον οποίο το V&A επιλέγει να αφηγηθεί αυτή την ιστορία. Τα looks δεν απομονώνονται από το υπόλοιπο μουσείο, αλλά τοποθετούνται σε διάλογο με αντικείμενα των μόνιμων συλλογών και με την ίδια την αρχιτεκτονική του κτιρίου. Κάθε μία από τις έξι παρεμβάσεις είναι επιμελημένη με σκηνογραφικό τρόπο, δημιουργώντας ένα περιβάλλον γύρω από το κοστούμι και τη στιγμή της καριέρας που αυτό εκπροσωπεί.
Τον σχεδιασμό υπογράφει ο βραβευμένος σκηνογράφος Tom Piper, γνωστός από τη μακρά συνεργασία του με τη Royal Shakespeare Company, την εγκατάσταση με τις παπαρούνες στον Πύργο του Λονδίνου, αλλά και τις παραγωγές του V&A Alice: Curiouser and Curiouser και Taylor Swift | Songbook Trail. Με σκηνικά στοιχεία και, σε ορισμένα σημεία, ήχο και φωτισμό, οι έξι εγκαταστάσεις επιχειρούν να επαναφέρουν λίγο από την ενέργεια των στιγμών για τις οποίες δημιουργήθηκαν αυτά τα ρούχα.
Ακόμη και οι κούκλες της έκθεσης έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τη συγκεκριμένη παρουσίαση και τοποθετούνται σε δυναμικές στάσεις που παραπέμπουν στη χαρακτηριστική κίνηση του Mercury πάνω στη σκηνή. Μια ουσιαστική λεπτομέρεια για έναν performer για τον οποίο το σώμα ήταν εξίσου σημαντικό με το κοστούμι: ο τρόπος που στεκόταν, που κινούνταν, που κρατούσε το μικρόφωνο, που καταλάμβανε τη σκηνή αποτελούσε μέρος της ίδιας προσεκτικά κατασκευασμένης εικόνας. «Αντανακλώντας την αγάπη του για τα “splendid things” και το πάθος του για την τέχνη, το design και τη μόδα, ο Freddie θα αισθανθεί πολύ σαν στο σπίτι του στις αίθουσες του V&A», σημειώνει η Kate Bailey, Senior Curator of Theatre and Performance του μουσείου.
Και αυτά τα οκτώ looks αφηγούνται την ιστορία μιας εικόνας που δημιουργήθηκε με την ίδια προσοχή με την οποία δημιουργήθηκε ένα τραγούδι ή ένα performance. Τη διαδρομή ενός νεαρού δημιουργού από το Kensington που κατάφερε, κομμάτι κομμάτι, να κατασκευάσει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες σκηνικές περσόνες του 20ού αιώνα: την εικόνα του Freddie Mercury.
