Το καλοκαίρι του 2025 είναι ένα αρκετά σημαντικό καλοκαίρι για όσους αγαπούν τους κλασικούς ήρωες των κόμιξ. Ζούμε σε μια εποχή που έχουμε δει τρεις ταινίες Thor, τρεις ταινίες Ant-Man, τρία Guardians of the Galaxy, τρία Iron-Man, συν ό,τι crossover έχει συμμετάσχει ο καθένας, αλλά κάποτε υπήρχε μια εποχή που όλοι θεωρούσαν αυτούς τους ήρωες και τις ομάδες τους μικρά ψάρια. Κάποτε, ο κόσμος ήθελε να βλέπει πιο βασικούς ήρωες στη μεγάλη οθόνη όπως, Superman, Batman, Spider-Man και, ναι, τους Fantastic Four.
Εκεί όμως που χαρακτήρες όπως ο Batman και Spider-Man είχαν αξιόλογες κινηματογραφικές μεταφορές, οι Fantastic Four και ο Superman – εξαιρώντας την πρώτη απόπειρα με τον Κρίστοφερ Ριβ – είχαν ακριβώς το ίδιο πρόβλημα. Σεναριογράφοι και σκηνοθέτες δεν ήξεραν πώς να τους μεταφέρουν στον κινηματογράφο για το ευρύ κοινό και βεβαίως για την εποχή που ζούμε. Έτσι, οι Fantastic Four, ίσως το πιο σημαντικό κόμικ της Marvel, έχει συνολικά τέσσερις αποτυχημένες μεταφορές στη μεγάλη οθόνη και αυτό το καλοκαίρι αναμένουμε και την πέμπτη απόπειρα. Ο Τζέιμς Γκαν βρήκε τον τρόπο να φέρει τον Άνθρωπο από Ατσάλι στις κινηματογραφικές αίθουσες του 2025, θα είναι αυτή η πέμπτη απόπειρα το ίδιο και για τους Fantastic Four; Με αφορμή το The Fantastic Four: First Steps που κυκλοφορεί από 24 Ιουλίου στους κινηματογράφους, πάμε να δούμε γιατί αυτοί οι ήρωες έχουν αποδειχτεί τόσο μεγάλη δοκιμασία για τους σεναριογράφους του Χόλιγουντ:
Πίσω στη δεκαετία του ‘60
Το γιατί ο Superman είναι σημαντικός είναι αυτονόητο, είναι ο πρώτος σούπερ ήρωας. Γιατί όμως είναι σημαντικοί οι Fantastic Four; Γιατί δίχως αυτούς δεν θα υπήρχε η Marvel. Το 1961, ο Σταν Λι και ο Τζακ Κίρμπι είχαν μια καινοτόμα ιδέα για την τότε Marvel, που δεν ήταν γνωστή για τους υπερήρωές της, η οποία θα μπορούσε να τους ξεχωρίσει από τους ήρωες της DC. Η ιδέα ήταν να φτιάξουν ρεαλιστικούς ήρωες με ανθρώπινα προβλήματα που θα μπορούσαν να ταυτιστούν οι αναγνώστες. Κάτι τέτοιο στον 21ο αιώνα μπορεί να είναι αυτονόητο, αλλά το ’60 οι ήρωες ήταν ιδεαλιστικά πρότυπα δίχως μακροχρόνια προβλήματα και συγκρούσεις. Η νατουραλιστική προσέγγιση του Λι σύστησε στον κόσμο ήρωες που τσακώνονται μεταξύ τους, έχουν νεύρα, έχουν να πληρώσουν λογαριασμούς, κυνηγάνε τον εντυπωσιασμό και ίσως κάνουν ό,τι κάνουν καμιά φορά και για επιφανειακούς λόγους.
Όλα αυτά ξεκίνησαν με τους Fantastic Four, την πρώτη μεγάλη επιτυχία της Marvel και βεβαίως δίχως τα κόμιξ δεν θα υπήρχε και ο κινηματογραφικός κολοσσός που όλοι γνωρίζουμε.
Ποιοι είναι οι Fantastic Four και γιατί έχουν αποτύχει στον κινηματογράφο;
Είναι σημαντικό να έχουμε στον νου μας πως οι υπερδυνάμεις των Fantastic Four δεν έχουν κάποιον ιδιαίτερο ρόλο στην πλοκή της ιστορίας τους. Δεν έχουν καν μυστικές ταυτότητες, οπότε δεν έχουμε κάποια κρίση ταυτότητας, όπως στις ιστορίες του Spider-Man, του Batman ή του Hulk. Οι Fantastic Four παραμένουν οι ίδιοι σπουδαίοι άνθρωποι και κάνουν τα ίδια πράγματα που έκαναν πριν αποκτήσουν τις δυνάμεις τους, οι οποίες είναι απλά ένα καρύκευμα στην ιστορία, καθώς, προφανώς, είναι πιο ενδιαφέρον να βλέπεις τις περιπέτειες τεσσάρων επιστημόνων με υπερδυνάμεις, παρά τεσσάρων επιστημόνων χωρίς υπερδυνάμεις.
Ο Ριντ Ρίτσαρντς, ο Μπεν Γκριμ, η Σου Στορμ και ο Τζόνι Στορμ κλέβουν το διαστημόπλοιο, που ο Ριντ κατασκεύασε, από τον διαστημικό σταθμό και πάνε στο διάστημα. Η μόνη εξήγηση που δίνεται στο κόμικ γι’ αυτή τους την πράξη είναι να πάνε πρώτοι αυτοί για να προλάβουν τους κομμουνιστές. Στα μετέπειτα χρόνια η ιστορία εμπλουτίζεται περισσότερο για να έχουν πιο σοβαρό λόγο, αλλά το ζητούμενο είναι ότι πάνε και εκεί τους χτυπάνε οι κοσμικές ακτίνες που τους δίνουν τις δυνάμεις τους. Επιστρέφουν στη γη και αφού ανακαλύπτουν πως έχουν αλλάξει παίρνουν την απόφαση να χρησιμοποιήσουν τις δυνάμεις τους για να βοηθήσουν την ανθρωπότητα.
Το ατύχημά τους είναι τόσο μικρής σημασίας που στο κόμικ ο Σταν Λι και ο Τζακ Κίρμπι το δείχνουν σε μόλις πέντε σελίδες, αλλά το Χόλιγουντ στις δύο μεταφορές που έχουν γίνει (δεν μετράω το ανεπίσημο Fantastic Four του Ρότζερ Κόρμαν) ξοδεύουν δύο ώρες στο origin story τους. Στη μεταφορά του 2005 αποκτούν τις δυνάμεις τους στα πρώτα δεκαπέντε λεπτά, αλλά περνάνε όλη την ταινία χωρίς να κάνουν τίποτα παρά να ασχολούνται μόνο με αυτές, δίχως να υπάρχει μια πλοκή ή ένας εξωτερικός κίνδυνος. Στη μεταφορά του 2015 πρέπει να περάσει μία ολόκληρη ώρα μέχρι το ατύχημα και ύστερα πάλι περνάει ένα μισάωρο που τους βλέπουμε να ασχολούνται με τις δυνάμεις τους.
Και στις δύο αυτές ταινίες είναι ξεκάθαρη η άγνοια των συντελεστών σχετικά με το περιεχόμενο των βιβλίων. Οι Fantastic Four δεν είναι ακριβώς ήρωες, τουλάχιστον όχι με την παραδοσιακή έννοια. Μένουν χαλαροί και αραχτοί σε έναν ουρανοξύστη στη μέση της Νέας Υόρκης και όλοι τους λατρεύουν. Είναι celebrities· εξερευνητές και επιστήμονες που, πράγματι, σταματάνε εγκληματικές ενέργειες, αλλά όχι τις μικροκλοπές της γειτονιάς. Για κάτι τέτοια φωνάζεις τον Spider-Man. Οι Fantastic Four είναι για μεγαλύτερης κλίμακας συγκρούσεις, για γεγονότα που μπορούν να αφανίσουν έναν πλανήτη ή έναν γαλαξία.
Έπειτα, έχουμε το θέμα των χαρακτήρων ξεχωριστά. Όταν έχουμε να κάνουμε με μια ομάδα ο κάθε χαρακτήρας πρέπει να εκπληρώνει και έναν σκοπό. Ο Ριντ είναι ο εξυπνότερος άνθρωπος στον πλανήτη, ο Μπεν είναι δυνατός και ίσως, εξαιτίας της μετάλλαξής του, αυτός που στις ταινίες μεταφέρεται καλύτερα από το χαρτί στην οθόνη· ο Τζόνι είναι θερμοκέφαλος και κουλ μόνο και μόνο επειδή τυλίγεται στις φλόγες και η Σου… είναι γυναίκα.
Να ένα θέμα που δεν προκύπτει από τους σεναριογράφους, αλλά από τον ίδιο τον Σταν Λι. Πώς μπορείς να φτιάξεις μια ομάδα τεσσάρων ατόμων όπου ο καθένας είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα και συμβάλλει στην ομάδα με τον δικό του τρόπο; Η Σου, μέχρι να περάσουν τα χρόνια και να αποκτήσει τον δικό της χαρακτήρα και θέση στην ομάδα, ήταν απλά η «γυναίκα» και το μόνο που έκανε ήταν να γίνεται αόρατη. Η πατριαρχία και τα κολλήματα της δεκαετίας του ’60 δεν μπορούσαν να την δουν σαν κάτι άλλο, παρά μόνο ως εκείνη που ομορφαίνει την ομάδα. Όλοι σήμερα γνωρίζουμε τη Σου Στορμ ως μία από τις πιο δυνατές ηρωίδες της Marvel, όπου μπορεί να φτιάχνει πεδία ισχύος με το μυαλό της και να τα χειραγωγεί με τη θέλησή της, αλλά το ’60 γινόταν μόνο αόρατη και τίποτα άλλο. Το κοινό της εποχής έστελνε γράμματα στη Marvel προκειμένου να καταλάβει ποια είναι η θέση της στην ομάδα και αυτό έκανε τον Σταν Λι να φτάσει σε σημείο να αφιερώσει μια ολόκληρη ιστορία σε αυτό.
Το 1963, στο εντέκατο τεύχος του Fantastic Four, οι ήρωες σπάνε τον τέταρτο τοίχο και απευθύνονται στον αναγνώστη, διαβάζοντας την πραγματική αλληλογραφία που λάμβαναν στα γραφεία της Marvel. Η Σου, συντετριμμένη απ’ αυτά που διαβάζει, παραδίδει το γράμμα στον Μίστερ Φαντάστικ που αποφασίζει να βάλει τα πράγματα στη θέση του και… αρχίζει να παρομοιάζει τη Σου με την μητέρα του Αβραάμ Λίνκολν και να εξηγεί πώς ήταν το πιο σημαντικό άτομο στη ζωή του προέδρου ακόμα και αν δεν τον βοήθησε να κερδίσει τον Εμφύλιο Πόλεμο. Έπειτα, δίνει μερικά παραδείγματα για το πώς η Σου είναι χρήσιμη μέσα από τις περιπέτειές τους.
Μετά απ’ αυτή την τραγελαφική απάντηση ήταν ξεκάθαρο πως ούτε ο Σταν Λι δεν είχε επιχειρήματα για την ηρωίδα του και γι’ αυτό η επόμενη τακτική ήταν απλά να την κάνει δυνατότερη. Έτσι, το 1964, στο εικοστό δεύτερο τεύχος η Σου ανακάλυψε πως εκτός από αόρατη μπορεί να δημιουργεί και πεδία ισχύος για αμυντικούς και επιθετικούς σκοπούς. Έπρεπε να περάσουν ακόμα περισσότερα χρόνια για να βρουν οι χαρακτήρες τα πατήματά τους, αλλά τουλάχιστον είχε γίνει μια αρχή.
Τέλος, είναι κοινώς αποδεκτό πως η καλύτερη μεταφορά των Fantastic Four είναι Οι Απίθανοι της PIXAR. Είναι μια οικογένεια υπερηρώων με παρόμοιες δυνάμεις με τους Fantastic Four που μπλέκουν σε πολύχρωμες περιπέτειες που ενισχύουν τους οικογενειακούς δεσμούς τους – κάτι που στις ταινίες Fantastic Four δεν έχουμε δει, γιατί δεν τους έχουν κάνει να συμπεριφέρονται σαν οικογένεια, αλλά αυτό ενδέχεται να αλλάξει σύμφωνα με τα trailer της νέας ταινίας.
Όπως ο Superman, έτσι και οι Fantastic Four λειτουργούν καλύτερα σε απλές ιστορίες που μέσα από την απλότητά τους φανερώνουν τις πιο δυνατές πτυχές τους. Το σφάλμα του Χόλιγουντ είναι να έχει μια συνταγή για τα πάντα, αλλά ό,τι λειτουργεί για έναν χαρακτήρα δεν σημαίνει πως λειτουργεί και για τους υπόλοιπους.
