Το τοπίο της Γκίζας έχει δεχθεί ελάχιστες φορές παρεμβάσεις που τολμούν να σταθούν δίπλα στις εντυπωσιακές Πυραμίδες. Η εγκατάσταση “Echoes of the Infinite” της πολυβραβευμένης καλλιτέχνιδας και σχεδιάστριας Alex Proba, που παρουσιάζεται στο πλαίσιο του Forever Is Now 05, είναι ένα από αυτά τα σπάνια έργα. Με τρεις γλυπτικές μορφές από μάρμαρο, όνυχα, και τραβερτίνη, ένα είδος ασβεστόλιθου, η Proba δημιουργεί ένα ιδιότυπο πέτρινο τοπίο που συνομιλεί με τα διαχρονικά σύμβολα του αιγυπτιακού πολιτισμού.
Τα γλυπτά είναι εμπνευσμένα από τη μεταμόρφωση, τη φύση και το πέρασμα του χρόνου. Το StudioPROBA ήθελε να μοιάζουν σαν να έχουν αναδυθεί από την ίδια την έρημο. Απαλά, ρευστά, ζωντανά∙σαν σμιλεμένα από τον άνεμο, το νερό και το φως. Τα υλικά από μόνα τους περιέχουν ομορφιά και κίνηση, ενώ τα διαμορφωμένα σχήματα είναι οργανικά, αποπνέουν συναίσθημα αντί για γεωμετρία ή επανάληψη, ερχόμενα σχεδόν σε αντίθεση με το στιβαρό σχήμα των πυραμίδων. Αντλούν εξίσου από τον φυσικό κόσμο και την αιγυπτιακή μυθολογία, όπου η φύση, το πνεύμα και ο συμβολισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένα.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη γλυπτική δουλειά της καλλιτέχνιδας μέχρι σήμερα και η πρώτη της εγκατάσταση, μεγάλης κλίμακας στην Αίγυπτο, μια άσκηση μέτρου και τόλμης μπροστά σε ένα από τα αρχαιότερα αρχιτεκτονικά θαύματα της ανθρωπότητας. Από μακριά, οι τρεις εικαστικοί όγκοι διαβάζονται ως ένα ενιαίο μνημείο που ευθυγραμμίζεται με τις Πυραμίδες. Όσο πλησιάζει όμως ο επισκέπτης, το έργο ανοίγεται σαν λαβύρινθος, προσκαλώντας σε μια πορεία μέσα από χρωματιστές πέτρες, καμπύλες που αφηγούνται μια δική τους ιστορία πάντα εμπνευσμένη από την αιγυπτιακή μυθολογία.
Ένα από τα γλυπτά επανερμηνεύει το Μάτι του Ώρου, σύμβολο προστασίας, ίασης και ανανέωσης, μέσα από αφηρημένες, ρέουσες μορφές. Το σκούρο πράσινο στοιχείο αντιπροσωπεύει το φρύδι και το προστατευτικό τόξο του ματιού, ενώ η απαλή, στρογγυλή πέτρα στο κέντρο του γίνεται η κόρη, το σημείο όρασης και επίγνωσης. Κάτω από αυτήν, η ζεστή, καμπύλη κοκκινωπή βάση αντικατοπτρίζει τη γραμμή του κάτω βλεφάρου, γειώνοντας το γλυπτό στο έδαφος της ερήμου. Μαζί δημιουργούν μια αρμονική παρουσία, ένα μάτι που κοιτά προς τις πυραμίδες αλλά και προς την ψυχή, συνδέοντας το γήινο με το πνευματικό.
Ένα άλλο γλυπτό σε μια κυκλική μορφή, λειτουργεί σαν γέφυρα ανάμεσα στις ίδιες τις πυραμίδες. Από συγκεκριμένες οπτικές γωνίες, πλαισιώνει τέλεια τα μνημεία, ενώνοντάς τα οπτικά σε ένα ενιαίο σύνολο. Ο δακτύλιος, σύμβολο σύνδεσης και απειρότητας, εκεί όπου παρελθόν και παρόν συναντιούνται μέσα σε μια συνεχόμενη κίνηση. Αντιπροσωπεύει επίσης τον ήλιο και την παρουσία του στην έρημο.
Τα χρώματα των γλυπτών δεν αποτελούν μια τυχαία αισθητική επιλογή, αντιθέτως, φέρουν βαθύ συμβολισμό και ένα δικό τους αφηγηματικό σύμπαν που συνομιλεί με τη φύση, τον χρόνο και την αιγυπτιακή κοσμολογία. Το βαθύ πράσινο στο Μάτι του Ώρου παραπέμπει στην προστασία και την ανανέωση, ενώ οι κοκκινωπές βάσεις εκφράζουν τη γείωση και τη σταθερότητα της ερήμου. Οι τυρκουάζ και απαλές γαλάζιες πέτρες συνδέουν τον ουρανό με το νερό, ο φωτεινός κίτρινος δακτύλιος συμβολίζει τον ήλιο και τον αέναο κύκλο της ζωής, ενώ οι αποχρώσεις λεβάντας και ροζ εκφράζουν τη μεταμόρφωση και την αναγέννηση.
Γκριζογάλαζοι τόνοι προσθέτουν ισορροπία, οι πορτοκαλοκόκκινες σφαίρες θυμίζουν ανατέλλοντες ήλιους γεμάτους ενέργεια, και τα λευκά–ροζ συννεφώδη σχήματα εκπέμπουν καθαρότητα και πνευματικότητα. Σε στενή συνεργασία με τη SolidNature, επιλέχθηκαν πέτρες των οποίων τα φυσικά μοτίβα ήδη έμοιαζαν ζωντανά, αφήνοντας τη φύση να διαμορφώσει το τελικό αποτέλεσμα. Τα γλυπτά, μαζί με τα επιλεγμένα χρώματα γίνονται μια παλέτα συμβολισμών, υφαίνοντας ένα πολυεπίπεδο αφήγημα μέσα στο τοπίο της Γκίζας.
Η διαδικασία σχεδιασμού απαιτούσε πολλά σχέδια, ιδέες και δοκιμές πριν προκύψει η τελική σύνθεση των τριών γλυπτών. Τρία, όπως και οι πυραμίδες. Στο τέλος, το “Echoes of the Infinite” αφορά τη διαχρονική σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση, ανάμεσα σε όσα δημιουργούμε και σε όσα προϋπάρχουν, ανάμεσα στη γη και το σύμπαν. Είναι ένας εορτασμός της οργανικής ζωής, της ισορροπίας και της άπειρης κίνησης που υπάρχει σε όλα. Η Proba καταφέρνει να καταθέσει ένα έργο που σέβεται βαθιά το τοπίο και ταυτόχρονα τολμά να το επαναπροσδιορίσει. Με χρώμα, φως και πέτρα, χαράζει ένα νέο κομμάτι στο διαχρονικό παλίμψηστο των Πυραμίδων.
Η διεθνής εικαστική έκθεση Forever Is Now 05
Το Forever Is Now 05 είναι μια διεθνής εικαστική έκθεση που λαμβάνει χώρα στο οροπέδιο της Γκίζας, προσκαλώντας σύγχρονους καλλιτέχνες να δημιουργήσουν site-specific έργα δίπλα στις εντυπωσιακές Πυραμίδες.
Στόχος της είναι να αναδείξει τα μυθικά και ιστορικά νήματα του τόπου, καλώντας τους επισκέπτες να αναλογιστούν τι σημαίνει κληρονομιά, αντοχή και το αποτύπωμα που αφήνουμε πίσω μας. Η έκθεση ενθαρρύνει έναν ζωντανό διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, προωθώντας τη διαπολιτισμική ανταλλαγή και τη συμμετοχή της τοπικής κοινότητας, από τεχνίτες και μαθητές έως κατοίκους και μη μυημένα κοινά. Έτσι δημιουργεί νέους τρόπους πρόσβασης στη σύγχρονη τέχνη πέρα από τα παραδοσιακά πλαίσια.
Σε μια εποχή γεμάτη αβεβαιότητα, το Forever Is Now 05 γίνεται ύμνος στη μαγεία της αιγυπτιακής πολιτιστικής κληρονομιάς. Εμπνευσμένη από την αρχαία αιγυπτιακή σοφία και τις έννοιες της ελπίδας και της πίστης, η έκθεση υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει μέλλον χωρίς ιστορία.
Λίγα λόγια για τη δημιουργό Alex Proba
Η Alex Proba είναι μια Γερμανίδα δημιουργός που ζει και εργάζεται στις ΗΠΑ, γνωστή για την πολυδιάστατη καλλιτεχνική της πρακτική που εκτείνεται από γλυπτική και τοιχογραφίες έως spatial design και βιωματικές εγκαταστάσεις. Το 2013 ίδρυσε το Studio Proba, το οποίο έχει συνδεθεί με μια αισθητική εμπνευσμένη από τη φύση που μεταμορφώνει καθημερινούς χώρους σε ζωντανές εικαστικές εμπειρίες.
Η δημιουργική της πορεία ξεκινά από τον κήπο της γιαγιάς της στη Γερμανία, όπου γεννήθηκε η βαθιά σχέση της με τη φύση, το χρώμα και τις οργανικές φόρμες, στοιχεία που καθορίζουν τη χαρακτηριστική της οπτική γλώσσα. Σπούδασε Spatial Design στο Akademie Mode & Design του Αμβούργου και Contextual Design στην Design Academy Eindhoven, προτού εγκαθιδρύσει την πρακτική της ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και το Πόρτλαντ.
Το έργο της έχει ανατεθεί από κορυφαίους οργανισμούς και brands όπως: Louis Vuitton (200 Trunks, 200 Visionaries), Design Miami, Google, Nike και Kickstarter, ενώ δημόσια γλυπτά και τοιχογραφίες της κοσμούν πόλεις και χώρους σε όλη τη Βόρεια Αμερική. Ανάμεσα στα πιο αναγνωρίσιμα έργα της συγκαταλέγονται η εγκατάσταση Marrow House στο Palm Springs, μεγάλης κλίμακας δημόσια γλυπτά στο Surrey του Καναδά και έργα για την ALBA σε Λος Άντζελες και Νέα Υόρκη. Έχει διακριθεί από το Print Magazine ως μία από τις New Visual Artists under 30.
Με σκοπό τη διάδοση της χαράς μέσα από τη δημιουργικότητα, η Proba δημιουργεί έργα που συνδέουν τους ανθρώπους μέσω κοινών εμπειριών, εμπνευσμένων από τη φύση, την ιστορία και την ομορφιά της καθημερινότητας.
