«Το Beyond Borders είναι ένα ”μπουτίκ” φεστιβάλ που δεν επικεντρώνεται στην ποσότητα αλλά στην ποιότητα». Έτσι περιέγραψε το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου η Καλλιτεχνική του Διευθύντρια Ειρήνη Σαρίογλου στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Γκαίτε για την παρουσίαση της 8ης έκδοσής του, η οποία θα διεξαχθεί από τις 20 έως τις 27 Αυγούστου.
Πριν μας μιλήσει για τη φετινή διοργάνωση η ίδια θέλησε να μας μεταφέρει για λίγο στην αφετηρία. Όλα ξεκίνησαν, όπως μας είπε, από ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ του Ελληνικού Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών για το Καστελλόριζο. «Θέλαμε να το παρουσιάσουμε και στο νησί. Ο Πρόεδρος όμως του Ιδρύματος θεωρούσε ότι δεν αρκούσε μία προβολή. Του προτείναμε λοιπόν να θεσμοθετήσουμε ένα φεστιβάλ ιστορικού ντοκιμαντέρ στο Καστελόριζο που θα διεξάγεται κάθε χρόνο την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου. Στόχος μας ήταν να βρει το Καστελλόριζο τη θέση που του αξίζει στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της χώρας. Το Καστελλόριζο είναι Ανατολή και Δύση. Το Καστελόριζο είναι η Ελλάδα», εξήγησε η Ειρήνη Σαρίογλου.
Και έτσι «γεννήθηκε» το 2016 στην «άκρη του Αιγαίου» το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου που διοργανώνεται με τη στήριξη της γαλλικής Ecran des Mondes. Μέχρι σήμερα πολύτιμη έχει υπάρξει η συνδρομή φορέων παγκοσμίου εμβέλειας, μεταξύ των οποίων το ZDF, το BBC, η RAI TV και η FIPRESCI. Την πρώτη χρονιά υποβλήθηκαν 65 ταινίες από 10 χώρες, ενώ φέτος το Φεστιβάλ έλαβε 835 συμμετοχές από 93 χώρες. Στο πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης περιλαμβάνονται 30 παγκόσμιες, διεθνείς και πανελλαδικές πρεμιέρες.
Το Φεστιβάλ μεγαλώνει εγκαινιάζοντας νέα τμήματα και θεσμοθετώντας νέα βραβεία, όπως το Βραβείο FIPRESCI. «Αυτή θα είναι η καλύτερη μέχρι τώρα έκδοση του Φεστιβάλ», υποστήριξε η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Beyond Borders. Όπως μας εξήγησε, οι ταινίες μικρού μήκους αποσπάστηκαν με εισήγηση του ZDF από το επίσημο διαγωνιστικό τμήμα και έχουν πλέον τη δική τους σκηνή.
Συγκεκριμένα, η 8η έκδοση του Φεστιβάλ θα φιλοξενήσει τρεις διαφορετικές σκηνές προβολών, το Επίσημο Διαγωνιστικό Τμήμα με 18 ταινίες τεκμηρίωσης μεσαίου και μεγάλου μήκους, το μicro Διαγωνιστικό Τμήμα που περιλαμβάνει 24 ταινίες τεκμηρίωσης μικρού μήκους και την εκτός του διαγωνιστικού προγράμματος σκηνή του Πανοράματος. Για πρώτη φορά επίσης εισάγεται ο θεσμός της τιμώμενης χώρας που για το 2023 θα είναι ο Καναδάς.
Στην τελετή έναρξης θα προβληθεί το βραβευμένο ντοκιμαντέρ «Το Γελαστό Παιδί» του Άλαν Γκίλσελαν που ξετυλίγει το νήμα της αλήθειας πίσω από το τραγούδι που γράφτηκε για τον επαναστάτη Μάικλ Κόλινς και το οποίο μεταφράστηκε από τον ποιητή Βασίλη Ρώτα και μελοποιήθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη. Ως ταινία λήξης επιλέχθηκε η ταινία ”Tricks on the Dead” του Jordan Paterson που εξιστορεί το πρώτο μαζικό μεταναστευτικό κύμα Κινέζων εργατών στην Ευρώπη.
Αναφερόμενη στις ταινίες που θα φιλοξενήσει φέτος το Φεστιβάλ, η Ειρήνη Σαρίoγλου επεσήμανε πως τα θέματα που αγγίζουν είναι αυτά που απασχολούν την παγκόσμια κοινότητα κινηματογραφιστών, όπως ο Ρωσοουκρανικός πόλεμος, η μετανάστευση και η σύγχρονη λογοκρισία, ενώ ο ξεριζωμός διατρέχει τη ραχοκοκαλιά της φετινής διοργάνωσης με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάνης. Θα παρουσιαστεί μάλιστα η νέα έκδοση του ΙΔΙΣΜΕ σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Γενεύης που προσεγγίζει τη Μικρασιατική Καταστροφή μέσα από τα μάτια δυτικών πηγών.
«Όπως αυξάνονται οι συμμετοχές έτσι αυξάνονται και τα βραβεία», τόνισε η Ειρήνη Σαρίογλου, αφού, όπως μας πληροφόρησε, φέτος θα απονεμηθούν συνολικά 11 βραβεία: Βραβείο Καλύτερου Ιστορικού, Καλύτερου Κοινωνικού και Καλύτερου Πολιτικού Ντοκιμαντέρ, όλα με τη χορηγία της ΕΡΤ, Βραβείο Καλύτερου Ελληνικού Ντοκιμαντέρ με χορηγία του ΕΚΚ, Ειδικό Βραβείο Μεσογειακής Φιλίας με χορηγία του ΕΚΟΜΕ, Ειδικό Βραβείο «Οδυσσέας» με χορηγία της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας, Βραβείο FIPRESCI, Βραβείο #ThisisEU Ευρωπαϊκές Αξίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, και Χρυσός, Αργυρός και Χάλκινος Φοίνικας μicro με υποστηρικτή το γερμανικό κρατικό κανάλι ZDF/Phoenix και την ΕΡΤ.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου είναι η μεγάλη έμφαση που δίνει στα εκπαιδευτικά προγράμματα. Η Ειρήνη Σαρίογλου, άλλωστε, είναι η ίδια ακαδημαϊκός και συγκεκριμένα είναι καθηγήτρια στο τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, από την οποία και έλκει την καταγωγή της.
Αυτή τη χρονιά το Φεστιβάλ εστιάζει ακόμα περισσότερο στην κινηματογραφική κατάρτιση των νέων μέσα από τη δημιουργία ενός πρωτοποριακού δικτύου και τη σύμπραξη με σημαντικές κινηματογραφικές σχολές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής. Η Εύα Στεφανή μάλιστα που έδωσε το «παρών» στη συνέντευξη Τύπου ως μέλος της φετινής κριτικής επιτροπής του Επίσημου Διαγωνιστικού Τμήματος στάθηκε ιδιαίτερα στην εκπαιδευτική κατεύθυνση που ακολουθεί το Φεστιβάλ. «Δεν είναι κάτι που βλέπουμε να γίνεται συχνά σε άλλα φεστιβάλ στην Ελλάδα.», τόνισε.
Τη φετινή κριτική επιτροπή του επίσημου διαγωνιστικού τμήματος συμπληρώνουν οι: Wolfgang Bergmann, Karin Jurschick, Σταύρος Παπαγεωργίου και Jordan Paterson, ενώ ως μέλος της Ελλάδας στην επιτροπή FIPRESCI θα συμμετέχει ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος.
Τη διοργάνωση θα πλαισιώσουν παράλληλες πολιτιστικές δράσεις, όπως βιβλιοπαρουσιάσεις, τις οποίες θα συντονίζει ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Παύλος Μεθενίτης, η εικαστική έκθεση της Γεωργιάννας Νταλάρα στην υπαίθρια Αγορά του νησιού και η έκθεση γλυπτικής του Αλέξανδρου Ζυγούρη.
Παρούσα στη συνέντευξη Τύπου ήταν επίσης η Μαριάννα Οικονόμου, μέλος της προκριματικής επιτροπής, ενώ για το Φεστιβάλ μίλησαν μέσω skype o Μισέλ Νολ, Πρόεδρος της Ecrans des Monds και Διευθυντής Διεθνούς Ανάπτυξης του Beyond Borders, και ο Κλάους Έντερ, Γενικός Γραμματέας της FIPRESCI, ο οποίος τόνισε πως «Στο Κατελλόριζο είναι παρούσα, όχι μόνο η μαγεία του νησιού, αλλά και η ιστορία Ελλάδας-Τουρκίας. Το Καστελλόριζο μας βοηθά καλύτερα να δούμε την πραγματικότητα, που εξ ορισμού συνδέεται με το ντοκιμαντέρ, κάτι που δεν συμβαίνει συνήθως με τα άλλα φεστιβάλ».
