Όλοι γνωρίζουμε ότι η Μύκονος με τη Δήλο αποτελούν ένα οξύμωρο δίπολο. Αν και η χιλιομετρική απόσταση που τις χωρίζει είναι 6 μόλις ναυτικά μίλια (περίπου 20 λεπτά δηλαδή), η Μύκονος είναι ένας πολυσύχναστος τουριστικός προορισμός, ένα νησί που έχει απολέσει τον ιστορικό του χαρακτήρα και έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη Δήλο η οποία λειτουργεί μόνο ως ένα μουσείο-μνημείο, και κατοικείται από 14 άτομα (σύμφωνα με την απογραφή του 2001), που αποτελούν το προσωπικό που φροντίζει το νησί.
Στις αρχές Ιουλίου η ομάδα Out of the box οργάνωσε στη Δήλο το πρότζεκτ UN/INHABITED, θέλοντας να εντρυφήσει ακριβώς σε αυτό το δίπολο κατοίκησης- ακατοίκητου (Inhabited-Uninhabited) σε σχέση με την κατοικία και τη συνήθεια (habitation-habit), το περιβάλλον στο οποίο το υποκείμενο ή ένα σύνολο ζει και οτιδήποτε είναι ορισμένο από τη συνήθεια. Με αυτή την συμβολική κίνηση όλοι οι καλλιτέχνες οι οποίοι συμμετείχαν μας θύμησαν ότι κάποτε η Δήλος δεν ήταν μόνο ένα ιερό μέρος, αλλά ένα πανίσχυρο κέντρο του αρχαίου κόσμου. Εξάλλου ένα από τα πρώτα και αρχετυπικά θησαυροφυλάκια της Ευρώπης, σαν την Κεντρική Τράπεζα, που συμπίπτει με την άφιξη της αξίας και του νόμου, πρωτολειτούργησε στη Δήλο, μια πληροφορία που πολλοί από εμάς αγνοούμε.
Μιλώντας με τη Σωζήτα Γκουντούνα, καλλιτεχνική διευθύντρια της ομάδας, μου αποσαφήνισε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις δραστηριότητες της Out of the box και πως δημιουργήσανε μια τριλογία η οποία έκλεισε με το δρώμενο στη Δήλο. «Η Out of the box είναι μια καλλιτεχνική ομάδα, η οποία προσπαθεί να συνδυάσει διάφορες τέχνες και τεχνικές στην υπηρεσία ενός επιμέρους σκοπού κάθε φορά, ο οποίος όμως συνοψίζεται στο να προβάλλουν την Ελλάδα στο εξωτερικό, αλλάζοντας την αντίληψη που έχουν για εμάς οι ξένοι. Το συγκεκριμένο πρότζεκτ αποτελεί το τελευταίο μέρος μιας τριλογίας η οποία ξεκίνησε από την έκθεση Locus Solus, το Eleventh Ρlateau στην Ύδρα, και ολοκληρώνεται με αυτή τη σειρά δρώμενων στη Δήλο, με σκοπό να προκύψει νέο υλικό το οποίο θα εκτεθεί στην Αθήνα αργότερα, είναι δηλαδή ένα work in progress πρότζεκτ».
Πιο συγκεκριμένα, το Το UN/INHABITED εξετάζει την Ευρωπαϊκή ταυτότητα και τη δημοκρατική εκπροσώπηση σε συνάρτηση με θέματα αξίας, αναπαράστασης και κοινότητας που διαμορφώνουν και τον πυρήνα αυτής της προσπάθειας. Και ποιος ο ρόλος των καλλιτεχνών στη Δήλο; «Οι καλλιτέχνες, συνεχίζει η κα Γκουντούνα, στοχάζονται τους τρόπους με τους οποίους η ταυτότητα, η κοινότητα και η αξία δομήθηκαν και αναπαραστάθηκαν και τους τρόπους που οι οικονομικοί παράγοντες αλληλεπιδρούν σε ένα δίκτυο οικονομικής συνοχής. Οι ίδιοι ερευνούν τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματευόμαστε περιβαλλοντολογικά θέματα και την αστικοποίηση σε σχέση με την ιστορία, την “εδαφικοτητά” και την “ευρωπαϊκότητα” και πώς αυτά συνδέονται με την οικονομία και την αξία. Βασιζόμενοι στην έννοια του Α/κατοίκητου και προστατευμένου χώρου προσεγγίζουν τον τρόπο με τον οποίο αντικατοπτρίζονται αυτές οι ιδέες, στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης και προτείνοντας εναλλακτικές μορφές “αξίας” και οικο-κατοίκησης».
Όπως μου εξηγεί η κα Γκουντούνα, η ημερομηνία της εκδήλωσης (7 Ιουλίου) ήταν συμβολική, καθώς παλαιότερα ήταν η μοναδική ημέρα του χρόνου κατά την οποία επιτρεπόταν η διανυκτέρευση στη Δήλο. «Στις 7 Ιουλίου είναι το πανηγύρι της Αγίας Κυριακής, και πάνω στο νησί υπάρχει το ομώνυμο εκκλησάκι. Έτσι εκείνη την ημερομηνία οι Μυκονιάτες ερχόντουσαν με βάρκες και μια οικογένεια αναλάμβανε να μαγειρέψει για όλους τους επισκέπτες. Το πανηγύρι είχε καθαρά παραδοσιακό χαρακτήρα, με λαούτα, τσαμπούνες και έχει πολύ ενδιαφέρον ότι οι Μυκονιάτες επέλεγαν τη Δήλο και όχι στο νησί τους για να γιορτάσουν παραδοσιακά». Τα τελευταία χρόνια πλέον δεν γίνεται πια αυτή η μεγάλη γιορτή στη Δήλο, προφανώς για να μην ταλαιπωρείται ο αρχαιολογικός χώρος.
Το πρότζεκτ UN/INHABITED επιστρέφει και ολοκληρώνεται στη Δήλο την 1η Σεπτεμβρίου με μια σειρά συνδυαστικών δρώμενων: Μιας χορογραφίας από την Αποστολία Παπαδαμάκη με θέμα το αλάτι (που ως πρώτο μέσο οικονομικής συναλλαγής έχει έντονο συμβολισμό) και τα αγάλματα (τα οποία τα αντιμετωπίζει η χορογράφος ως ακίνητα σώματα), συνοδεία μουσικής υπόκρουσης από τη βιόλα του Μάκη Δαπέργολα.
