Μετά από δέκα χρόνια σχεδιασμού, διαβούλευσης με κοινότητες και τολμηρής αρχιτεκτονικής σύλληψης, το V&A East Storehouse άνοιξε για πρώτη φορά τις πόρτες του στο κοινό. Στην καρδιά της East Bank, του νέου πολιτιστικού και εκπαιδευτικού κόμβου του Λονδίνου, το μουσείο αυτό δεν θυμίζει τίποτα από ό,τι ξέρουμε.
Πρόκειται για έναν ζωντανό, πολυεπίπεδο χώρο, όπου η πολιτιστική κληρονομιά της Βρετανίας –και όχι μόνο– ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του επισκέπτη, όχι πίσω από βιτρίνες, αλλά μέσα από μια ριζοσπαστικά ανοιχτή και διαδραστική εμπειρία. Σε μια έκταση 16.000 τετραγωνικών μέτρων – μεγαλύτερη από 30 γήπεδα μπάσκετ, για πρώτη φορά, μπορεί κανείς να ανακαλύψει από κοντά πάνω από 250.000 αντικείμενα, 350.000 βιβλία και 1.000 αρχεία, να επιλέξει τι θέλει να δει, να παρακολουθήσει τεχνίτες και συντηρητές εν ώρα εργασίας, να περιηγηθεί σε ιστορίες που πλέκονται ανάμεσα στο ένδοξο παρελθόν και τη σύγχρονη δημιουργία. Χτισμένο στον πρώην Κέντρο Μέσων και Ραδιοτηλεοπτικών Μεταδόσεων των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου 2012 (νυν Here East), μεταμορφώνει έναν ιστορικό χώρο του αθλητισμού σε παγκόσμιο επίκεντρο πολιτιστικής εξερεύνησης.
Καθώς οι επισκέπτες βγαίνουν στον κεντρικό Χώρο Συλλογών Weston, το βλέμμα τους ανοίγεται σε έναν κατακόρυφο κόσμο με πάνω από 100 μικρές επιμελημένες εκθέσεις που αναδύονται από τα ράφια και τις βιτρίνες αποθήκευσης. Εκεί, αντικείμενα από κάθε εποχή και μορφή τέχνης συνυπάρχουν δημιουργικά: σκαλιστά βουδιστικά αγάλματα, κονκάρδες των Σουφραζετών, φανέλες ποδοσφαίρου, πινακίδες του Margaret Calvert, μοντέλα του Thomas Heatherwick, εικαστικά του Sir Frank Bowling και Hew Locke, ακόμα και αντικείμενα από το Φεστιβάλ Glastonbury.
Μια καινοτόμα εμπειρία επισκεπτών: Order and Object
Στην καρδιά του Storehouse βρίσκεται η νέα εμπειρία Order and Object – ένας πρωτοποριακός τρόπος αλληλεπίδρασης με τις συλλογές. Οι επισκέπτες μπορούν να «παραγγείλουν» ψηφιακά αντικείμενα και να τα δουν από κοντά, μεταμορφώνοντας τον ρόλο του επισκέπτη σε εξερευνητή. Ήδη πάνω από 1.000 αντικείμενα έχουν ζητηθεί από το κοινό, με το πιο δημοφιλές ένα εντυπωσιακό φόρεμα του Balenciaga από το 1954.
«Το V&A East Storehouse μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να έχουμε πρόσβαση στις εθνικές συλλογές – σε μια κλίμακα που μέχρι πρότινος φάνταζε αδιανόητη. Από τη συντήρηση και τη φροντίδα της παγκόσμιας πολιτιστικής μας κληρονομιάς, μέχρι την τεχνική δεξιοτεχνία των μουσειακών τεχνικών και την καινοτόμa έρευνα, υπάρχει τόσος πλούτος για να ανακαλύψει κανείς. Εύχομαι οι επισκέπτες μας να αντλήσουν έμπνευση και να βυθιστούν στη μαγεία του V&A ως ενός ζωντανού, λειτουργικού μουσείου», αναφέρει ο Tim Reeve, Αναπληρωτής Διευθυντής και Chief Operating Officer του V&A – και βασικός εμπνευστής του νέου χώρου.
Η ίδρυση του V&A East Storehouse δεν είναι απλώς ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του Μουσείου Victoria & Albert· είναι το αποκορύφωμα μιας ευρύτερης αστικής και πολιτιστικής στρατηγικής για τη μεταμόρφωση του ανατολικού Λονδίνου σε κέντρο δημιουργίας, εκπαίδευσης και πολιτισμού παγκόσμιας ακτινοβολίας, όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος του Λονδίνου, Sadiq Khan:
«Το V&A East Storehouse αποτελεί μια πρωτοποριακή, εντελώς νέα μουσειακή εμπειρία στην East Bank – τον νέο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κόμβο του Λονδίνου. Θα φέρει επανάσταση στον τρόπο που αποκτούμε πρόσβαση στη μεγαλύτερη συλλογή τέχνης, σχεδίου και παραστατικών τεχνών στον κόσμο. Είμαι περήφανος που στηρίζω αυτό το ορόσημο, που επιτρέπει για πρώτη φορά στους Λονδρέζους και τους επισκέπτες της πόλης να βρεθούν στα παρασκήνια και να εξερευνήσουν μοναδικούς θησαυρούς – από ρωμαϊκά ευρήματα και σύγχρονα μουσικά αρχεία, μέχρι το μεγαλύτερο έργο του Πικάσο – όλα δωρεάν. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό βήμα στη μεγαλύτερη πολιτιστική ανάπτυξη των τελευταίων δεκαετιών, που βοηθά το Λονδίνο να παραμείνει η δημιουργική πρωτεύουσα του κόσμου».
Από τον Πικάσο στον Φρανκ Λόιντ Ράιτ: Μνημειώδη έργα σε πρώτο πλάνο
Ανάμεσα στα κορυφαία εκθέματα ξεχωρίζει το μεγαλύτερο έργο του Πάμπλο Πικάσο στον κόσμο, το σκηνικό πανί Le Train Bleu για τα Ballets Russes – το οποίο εκτίθεται για πρώτη φορά εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Δίπλα του, ένα σύμπαν μεγαλειώδους σχεδιασμού ξεδιπλώνεται: από το αρντεκό γραφείο του Frank Lloyd Wright για τον Edgar Kaufmann (1930s), μέχρι την εντυπωσιακή ξύλινη οροφή του 15ου αιώνα από την Ισπανία (Torrijos Ceiling).
Το V&A East Storehouse δεν είναι στατικό. Είναι ένα ζωντανό αποθετήριο, ένας συνεχώς εξελισσόμενος τόπος όπου η συντήρηση, η τεκμηρίωση και η μελέτη γίνονται σε κοινή θέα. Μέσα από αυτοκαθοδηγούμενες διαδρομές, ο επισκέπτης δεν περιηγείται απλώς σε συλλογές, αλλά συμμετέχει στη διαδικασία κατανόησης και ανακάλυψης. Η διαφάνεια και η προσβασιμότητα γίνονται εργαλεία δημοκρατικοποίησης του πολιτισμού.
Ο εμβληματικός αυτός χώρος, σχεδιασμένος από το αρχιτεκτονικό γραφείο Diller Scofidio + Renfro, δεν είναι απλώς ένα μουσείο: είναι ένα ζωντανό εργαστήριο μνήμης και δημιουργίας.
