Ποιο είναι το δικό σου ξεχωριστό στολίδι που επιστρέφεις κάθε Χριστούγεννα; Αυτό που έχει τη δική σου ιστορία… Οκτώ εικαστικοί γράφουν στο ελc για το ξεχωριστό τους «στολίδι», αυτό που κουβαλάει έναν ολόκληρο κόσμο και στον οποίο θέλουν να επιστρέφουν κάθε χρόνο τις γιορτινές αυτές μέρες.
Ειρήνη Γκόνου
«Μέσα από την ιδιαίτερη αδυναμία μου για τον πολιτισμικό πλούτο της Αφρικής, κάποιες φιγούρες που εμφανίζονται στις σημαίες Asafo της Γκάνας με ενέπνευσαν να δημιουργήσω τα δικά μου ανθρωπάκια, ζώα και φυτά, που στη συνέχεια έγιναν τα γούρια μου. Φτιαγμένα πάνω σε τσιγκάκι, τα έργα λειτουργούν για μένα σαν φυλαχτά, σύγχρονα γούρια που κουβαλούν συμβολικά την καθημερινή μας ανάγκη για προστασία και ισορροπία.
Εδώ και καιρό, αυτός ο τσίγκινος μικρόκοσμος με συνοδεύει και με προστατεύει, μέσα από τη δική του ολιστική αντίληψη για τη ζωτική δύναμη της γης, του ανθρώπινου και του πέρα από το ανθρώπινο, the human and more-than-human».
Η Ειρήνη Γκόνου σπούδασε στην École Nationale Supérieure des Beaux-Arts και στην École Nationale Supérieure des Arts Décoratifs στο Παρίσι. Έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 30 ατομικές εκθέσεις σε Ελλάδα και διεθνώς. Δουλεύει με τη γραφή ως εικόνα και σύμβολο, αντλώντας από την ανθρωπολογία, την καλλιγραφία και την τελετουργία, με έμφαση στη μνήμη, τη μαγεία και την υλικότητα.
Ελένη Ζούνη
«Διακοπές Χριστουγέννων», ακούγεται σαν κάτι από το παρελθόν, ένας χώρος στον αριθμημένο χρόνο, χωρίς μαθήματα, με μελομακάρονα και κονιάκ και κάστανα με σοκολάτα. Ακούγεται σαν μία ιδέα με μπόλικο χρυσό και μικρό φως. Μικρό να μην ενοχλεί, να μην είναι βαρετά φλύαρο. Ακούγεται σαν εύθραυστη φούσκα που μας περιέχει, σαν χαρά και σαν περιττή υπερβολή. Ακούγεται σαν παιχνίδι, που το ξεκοιλιάζουμε για να βρούμε ζεστές ανάσες και να συναρμολογήσουμε με διαφορετικό τρόπο τα εξαρτήματά του μετά, μπας και καλοπιάσουμε τον Χρόνο. Συνήθεια ήταν, να προστίθεται ένα αγγελάκι κρεμασμένο στην πόρτα και όλα μαζί να μας υποδέχονται και να μας αποχαιρετούν, διακριτικά και αναγκαστικά κάθε φορά.
Η Ελένη Ζούνη γεννήθηκε στον Πειραιά. Είναι γνωστή για το έργο της στη γεωμετρική αφαίρεση, τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Στη δουλειά της διερευνά τη σχέση χώρου, φωτός και αντίληψης, με αυστηρές γεωμετρικές μορφές και έντονη αρχιτεκτονική σκέψη. Έχει εκθέσει στην Ελλάδα και το εξωτερικό και είναι καθηγήτρια στην ΑΣΚΤ, επηρεάζοντας νεότερες γενιές καλλιτεχνών.
Στέλλα Καπεζάνου
«Κάθε Χριστούγεννα, στο δέντρο μας κρεμάω φωτάκια και μνήμες. Τα πιο αγαπημένα μου στολίδια είναι τα γράμματα που έγραφε ο γιος μου στον Άγιο Βασίλη όταν ήταν μικρός. Τα έχω κρατήσει όλα, με τα παιδικά του γράμματα, τις αθώες απαιτήσεις, τις αστείες ανορθογραφίες. Αργότερα άρχισε να μου στέλνει μηνύματα στο κινητό ως “letter to Santa”, ζητώντας cash, μετά emails, και πέρυσι πια το γράμμα ήταν γραμμένο στο ChatGPT.
Τα παιδικά γράμματα τα πλαστικοποίησα από τα original χαρτιά τους· τα μεταγενέστερα τα έκανα πρώτα screenshots και μετά τα πλαστικοποίησα κι αυτά. Όλα κρέμονται στο δέντρο μας με κόκκινες κορδέλες. Κάθε χρόνο τα βγάζω προσεκτικά από το κουτί και τα ξαναδιαβάζω πριν τα κρεμάσω, θαυμάζοντας την ευρηματικότητα και το χιούμορ του Καρόλου, από παιδικά παιχνίδια και Legos, μέχρι merch ενός διάσημου (τότε) YouTuber, γλυκά, διακοπές με τον μπαμπά του, και ό,τι άλλο χαρακτήριζε την εποχή που τα έγραφε.
Ανάμεσά τους, έχω κρεμάσει και φωτογραφίες που έχω μετατρέψει σε στολίδια από τα ταξίδια μας. Επίσης φωτογραφίες του Καρόλου μέχρι την αποφοίτησή του, της μαμάς μου, της γιαγιάς μου, της γάτας μας, της Ολυμπίας της γλυκιάς μου βαφτιστήρας. Κάθε χρόνο προστίθενται νέες αναμνήσεις και σχεδόν πια δεν υπάρχει χώρος για τυπικά στολίδια.
Το δέντρο μας γίνεται έτσι ένας χάρτης ζωής, παιδική ηλικία, μετακινήσεις, εμπειρίες, δεσμοί. Είναι ένας τρόπος να θυμάμαι. Να τιμώ τη διαδρομή μας, να νιώθω ευγνωμοσύνη για τόσα όμορφα Χριστούγεννα. Και να κρατάω ζωντανό, κάθε Δεκέμβρη, ό,τι έχει πραγματικά σημασία».
Η Στέλλα Καπεζάνου είναι εικαστικός με έδρα την Αθήνα. Σπούδασε Ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, απέκτησε Μεταπτυχιακό Τίτλο Σπουδών (MA Fine Arts) από το Chelsea College of Arts του Λονδίνου. Τα πιο πρόσφατα έργα της μελετούν την έννοια της κυριαρχίας ως δύναμης που απορρέει από το γυναικείο σώμα, εξελίσσοντας την έρευνα που χαρακτηρίζει το έργο της γύρω από ζητήματα φύλου, σωματικής αυτονομίας και αυτοδιάθεσης. Για το έργο της έχει λάβει διακρίσεις όπως το βραβείο Clyde & Co Emerging Star Award και το Cass Art Prize.
Μαρία Λουίζου
«Τα Χριστούγεννα βγάζω τον όρθιο αργαλειό μου στο εργαστήριο και αφιερώνω αυτόν τον χρόνο στα μόνα επιτοίχια έργα που δημιουργώ — έργα που συνήθως κρατώ πιο ιδιωτικά και σπάνια δείχνω. Το εργαστήριό μου έχει τζάκι· το ανάβω, ο χώρος ζεσταίνεται και η δουλειά παίρνει έναν πιο αργό, φυσικό ρυθμό.
Τα τελευταία χρόνια έχω καθιερώσει ένα μικρό ritual: καλώ φιλ@, φίλες, και φίλους, τους φτιάχνω ζεστό γλυκό κρασί και καφέ, και όσο πλέκω καθόμαστε κοντά στη φωτιά και συζητάμε. Μιλάμε για τη ζωή του σύγχρονου καλλιτέχνη στην Ελλάδα, για προβληματισμούς της καθημερινότητας, για όνειρα που επιμένουν, αλλά και για σχέδια που κοιτούν προς το 2026–27… το 47!
Το τελευταίο διάστημα, παράλληλα με τις σοπράνο με τις οποίες τραγουδάμε μαζί στα έργα μου εδώ και οκτώ χρόνια, συνεργάζομαι και με άλλους μουσικούς. Έτσι, αυτές τις μέρες στο εργαστήριο ακούγονται τα πάντα: από ταξίμια μέχρι κάθε λογής ηλεκτρονικές συνθέσεις, παραγόμενες από μηχανήματα που δεν είχα καν φανταστεί ότι υπάρχουν.
Η ύφανση παραμένει το σταθερό σημείο μέσα σε όλες αυτές τις συναντήσεις — μια πράξη που κρατά τον χρόνο ανοιχτό και επιτρέπει στη συζήτηση και στον ήχο να συνυπάρχουν χωρίς βιασύνη, μέσα σε μια αίσθηση ανταλλαγής και κοινής παρουσίας».
H Μαρία Λουίζου σπούδασε γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και θεωρία σύνθεσης κλασικής και ηλεκτρονικής μουσικής στο Ωδείο Αθηνών. Το σύνολο της δουλειάς της αποτελείται από γλυπτικές εγκαταστάσεις μέσα στις οποίες φιλοξενούνται φωνητικές συνθέσεις που δημιουργεί η ίδια. Το 2019 η δουλειά της παρουσιάστηκε στη Νέα Υόρκη, στην ετήσια έκθεση του «Tabula Rasa» που πραγματοποιείται υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Robert Wilson, καθώς και στο Πεκίνο, όπου απέσπασε το βραβείο “China Taiyuan International YouthMetal Sculpture Creations 2018”. Το 2022 ήταν υπότροφη προγραμμάτων φιλοξενίας καλλιτεχνών στο The Watermill Center, στο Atelier des Arques, καθώς και στο Delfina Foundation.
Κωνσταντίνος Πάτσιος
«Αναμένοντας τη γιορτή του Φωτός και την τελετουργία του στολισμού του χριστουγεννιάτικου δέντρου, βρήκα την αφορμή να μιλήσω για τη γοητεία που μου ασκούν τα αστέρια. Όχι μόνο εκείνα που κρεμάμε πρόχειρα στα κλαδιά, αλλά όλα τα αστέρια: οι διάττοντες που εξαφανίζονται πριν προλάβεις να κάνεις ευχή, το Άστρο του Δαυίδ, το κόκκινο αστέρι του σοσιαλισμού. Αστέρια φυσικά, θρησκευτικά, πολιτικά· σημάδια στον ουρανό και στη γη.
Οκτώ χρόνια πριν, στόλιζα στο μολυβί κινέζικο βάζο που μου κληροδότησε η Κυψελιώτισσα γιαγιά μου ένα ξερό κλαδί με μία χριστουγεννιάτικη μπάλα στην άκρη του. Ήταν η ελάχιστη, σχεδόν αμήχανη συμμετοχή ενός αγνωστικιστή εικαστικού στη μεγάλη αφήγηση της Γέννησης. Σήμερα, με τη διεύρυνση της οικογένειας και την παρουσία δύο αεικίνητων, κατάξανθων αγοριών, κατεβάζω και ανεβάζω από το υπόγειο σαν είλωτας της εποχικής χαράς επτά ή οκτώ κούτες γεμάτες στολίδια: γιρλάντες, κινεζικά καρουζέλ, εύθραυστα γυάλινα αστέρια.
Τα αστέρια επιστρέφουν και στα έργα μου. Όχι πάντα ως σύμβολα με σαφή πρόθεση, αλλά ως μορφές που γλιστρούν ανάμεσα στις αναγνώσεις, μπερδεύοντας γλυκά τον θεατή. Άλλωστε, όπως θα έλεγε και ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν, άλλο πράγμα είναι η γλώσσα των εικόνων και άλλο η γλώσσα των λέξεων. Η πρώτη υπαινίσσεται, η δεύτερη επιμένει. Και συχνά δεν συναντιούνται ποτέ.
Στην αστρονομία, αστέρας ονομάζεται κάθε ουράνιο σώμα που φέρει τις ιδιότητες του δικού μας Ήλιου. Όλοι οι αστέρες είναι ήλιοι, διασκορπισμένοι στον ουράνιο θόλο, σαν μια πληθώρα από κέντρα. Η αστροφυσική τους περιγράφει ως λαμπερά αέρια σώματα που παράγουν ενέργεια από πυρηνικές συντήξεις. Εκρήξεις φωτός μέσα στο απόλυτο σκοτάδι. Ίσως γι’ αυτό τα αστέρια μάς συντροφεύουν τις νύχτες, τότε που τα όνειρα βρίσκουν χώρο να αναπτυχθούν και οι άνθρωποι έρχονται, έστω και στιγμιαία, πιο κοντά. Τα άστρα μοιάζουν να μας προσφέρουν μια αίσθηση του χρόνου όχι γραμμική, αλλά χωρική, μια αμυδρή υπόσχεση τέταρτης διάστασης.
Στη χριστιανική παράδοση, το Άστρο της Βηθλεέμ είναι εκείνο που οδηγεί. Ένα φως που κινείται, που καθοδηγεί τους Τρεις Μάγους μέσα από ερήμους και όρη προς το άγνωστο. «Ἀστέρα εἴδομεν ἐν τῇ ἀνατολῇ»· μια φράση που μοιάζει περισσότερο με ποιητική παραδοχή. Ο Γιοχάνες Κέπλερ, τον 17ο αιώνα, θα επιχειρήσει να απομυθοποιήσει το θαύμα, μιλώντας για μια σπάνια τριπλή σύνοδο του Δία, του Άρη και του Κρόνου το 7 π.Χ. Αν όμως το άστρο ήταν απλώς ένα αστρονομικό φαινόμενο, γιατί εξακολουθεί να μας συγκινεί; Το πεντάκτινο κόκκινο αστέρι, από την άλλη, κουβαλά το βάρος των μεγάλων πολιτικών ουτοπιών. Σύμβολο του κομμουνισμού και του σοσιαλισμού, άλλοτε διαβάζεται ως τα πέντε δάχτυλα του εργάτη που απλώνονται στις πέντε ηπείρους, άλλοτε ως οι πέντε κοινωνικές ομάδες μιας ιδεατής κοινωνίας: εργάτες, αγρότες, διανοούμενοι, στρατιώτες, νεολαία. Ένα αστέρι γήινο, στραμμένο όχι προς τον ουρανό αλλά προς το μέλλον.
Και τέλος, το Άστρο του Δαυίδ, το διπλό αστέρι του Σολομώντα: η ένωση του άνω και του κάτω, του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου. Ένα σχήμα που μιλά για ισορροπία, για διαρκή διαπραγμάτευση ανάμεσα σε δύο κόσμους που αλληλοδιεισδύουν.
Ίσως τελικά τα αστέρια να μην τα χρειαζόμαστε για να φωτίσουν τον δρόμο μας, αλλά για να μας υπενθυμίζουν ότι ο δρόμος δεν είναι ποτέ μόνο ένας. Από τις νυχτερινές ώρες της περισυλλογής έως τις μεγάλες πολιτικές και πνευματικές ουτοπίες, τα αστέρια λειτουργούν ως συμπυκνωμένα νοήματα, ως μικρές εκρήξεις ελπίδας. Σε έναν κόσμο υπερφωτισμένο, όπου το σκοτάδι σπανίζει όλο και περισσότερο, τα αστέρια επιμένουν να υπάρχουν όχι για να μας καθοδηγούν, αλλά για να μας θυμίζουν ότι εξακολουθούμε να σηκώνουμε το βλέμμα».
Ο Κωνσταντίνος Πάτσιος γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών ζωγραφική με τον Γ. Ψυχοπαίδη, τον Μ. Σπηλιόπουλο, γλυπτική με τον Ν. Τρανό και στο Rhode Island School of design, Providence, U.S.A. Έχει συμμετάσχει σε πλήθος εκθέσεων, φεστιβάλ και πολιτιστικών διοργανώσεων. Το κυρίαρχο χαρακτηριστικό στα έργα του Πάτσιου είναι η μεικτή τεχνική που χρησιμοποιεί συνδυάζοντας τη ζωγραφική, το σχέδιο, το κολάζ κ.α.. Το χιούμορ και η ευρηματικότητα συμπορεύονται συχνά με τα σύμβολα της popular κουλτούρας δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο έργα γεμάτα νοήματα και συμπαραδηλώσεις.
Αχιλλέας Ραζής
«Το αγαπημένο μου χριστουγεννιάτικο στολίδι είναι ο δίσκος με τα Χριστουγεννιάτικα τραγούδια του Έλβις. Κάθε Δεκέμβρη τον βγάζω από τη θέση του και τον βάζω στο πικάπ σαν να ξεκινά μια μικρή τελετή. Τα μελομακάρονα είναι στο τραπέζι, το μέλι κολλάει στα δάχτυλα, και εγώ σκέφτομαι πως, παρόλο που δεν είναι ο Έλβις που αγαπώ περισσότερο, αφού προτιμώ την πρώτη, άγρια περίοδο της Sun Records, αυτός εδώ, πιο γλυκός και πληθωρικός, επιστρέφει κάθε χρόνο σαν συγγενής που γεμίζει το δωμάτιο με την παρουσία του και όμως τον περιμένεις.
Συχνά σκέφτομαι πως ο Έλβις θα τα πήγαινε καλά με τα μελομακάρονα. Ήταν άνθρωπος των υπερβολών και των γεύσεων χωρίς τύψεις, από εκείνες που σε παρηγορούν χωρίς να προσποιούνται ότι σε σώζουν. Μπορεί να μην τα γνώρισε ποτέ, αλλά του μοιάζουν. Είναι γλυκά μελωμένα, γενναιόδωρα, φτιαγμένα για να μην μετριούνται. Ο δίσκος παίζει, τα μελομακάρονα εξαφανίζονται, και ξαφνικά όλα μοιάζουν σωστά. Σαν να χρειάζονται τα Χριστούγεννα μόνο έναν τραγουδιστή που επιμένει να επιστρέφει κάθε χρόνο».
Ο Αχιλλέας Ραζής γεννήθηκε στη Μυτιλήνη, είναι εικαστικός και εικονογράφος, απόφοιτος της ΑΣΚΤ. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις σε Ελλάδα και Κύπρο και από το 2016 ασχολείται με την εικονογράφηση βιβλίων. Ξεχωρίζει το Μελάκ, μόνος της Αργυρώς Πιπίνη, βραβευμένο με το Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου 2017 και συμπεριληφθέν στους White Ravens.
Μαρία Φραγκουδάκη
«Μέσα από τα παιδιά μου ξαναζώ όλες τις αναμνήσεις που έχω σαν παιδί τα Χριστούγεννα. Είναι όλες πολύ βαθιά χαραγμένες μέσα μου και ξεπηδούν σε ανύποπτες στιγμές ξεδιπλώνοντας ένα πελώριο χαλί από στιγμές που μου ζεσταίνουν την καρδιά. Το στόλισμα του δέντρου, τα κάλαντα, η αναζητηση με τις αδερφές μου του καλύτερου μελομακάρονου της Αθήνας, το στόλισμα του σπιτιού, το χριστουγεννιάτικο τραπέζι όλα με συνδέουν με το παρελθόν και την παιδική και εφηβική μου ηλικια.
Μια εικόνα μένει πάντα σταθερή στις αναμνήσεις μου και πάντα μου λείπει όταν πλησιάζουν τα Χριστούγεννα. Η μνήμη της γιαγιάς μου, η μυρωδιά της, το σπίτι της, η σιωπηλή ζεστασιά της και η ήρεμη δύναμη που χωρίς να πει λέξη φώναζε ότι είναι πάντα εδώ για μένα. Η μνήμη της είναι πάντα στην καρδιά και στο μυαλό μου αλλά τα Χριστούγεννα οι εικόνες είναι εντονότερες και ζωντανεύουν με ένα τετράδιο χριστουγεννιάτικων συνταγών που έχω και ξεφυλλίζω με τα παιδιά μου αναζητώντας ακόμα το τέλειο μελομακάρονο. Στο τετράδιο αυτό βλέπω τα γράμματά της, και είναι σαν να την βλέπω μπροστά μου να γράφει, να χαμογελάει, και να με ρωτάει πότε θα πάμε κανένα θεατράκι.
Ποτέ δεν έχω πετύχει τις συνταγές της όπως εκείνη σκέφτομαι συχνά και χαϊδεύω το τετράδιο και τα γράμματά της σαν να είναι το χέρι της. Το τετράδιο αυτό είναι το πιο σημαντικό «στολίδι» που έχω και όποτε το ανοίγω ανοίγει μέσα μου ένα παράθυρο όλο φως που με ταξιδεύει στο τότε. Το φως που εκπέμπει είναι τόσο ζεστό που το νιώθω σαν χάδι που δεν θέλω να τελειώσει ποτέ. Τα στολίδια που είχα από μικρή δεν κατάφερα να τα σώσω, σε κάθε μετακόμιση – έκανα πολλές- όλο και κάποιο έσπαγε. Έτσι έμαθα να μην δένομαι με στολίδια και να μην τους δίνω κάποιο ιδιαίτερο βαθύ νόημα. Το βιβλίο με τις συνταγές της γιαγιάς μου όμως έχει βρει καταφύγιο στην ντουλάπα μου πολλά χρόνια τώρα και κάθε Χριστούγεννα το βγάζω και ξαναζώ, ξανά ακούω εκείνην να μου ψιθυρίζει τι σημαίνει αγάπη».
Η εικαστικός Μαρία Φραγκουδάκη γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στο Λονδίνο και δούλεψε στη Νέα Υόρκη, όπου και ζούσε μέχρι το 2018. Στη δουλειά της εμπλέκει μία ποικιλία οπτικών γλωσσών, όπως η ζωγραφική, η γλυπτική, οι καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις και η περφόρμανς, δημιουργώντας αφηγήσεις που ζωντανεύουν, χρησιμοποιώντας υλικά που περιλαμβάνουν ύφασμα, γύψο και χρώμα. Τα έργα της έχουν εκτεθεί σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ευρώπη, στην Αμερική και στην Ιαπωνία. Από το 2023 δραστηριοποιείται έντονα σε καλλιτεχνικά φιλανθρωπικά δρώμενα ιδρύοντας το ArtActs4Kids και το ArtActs4Women ενώ δραστηριοποιείται και στον χώρο της συγγραφής με τα βιβλία της «Θα σ’ το φωνάζω δυνατά και «Πάμε να πιάσουμε ουρανό».
Νίκη Δανάη Χανιά
«Δεν μου άρεσαν ποτέ τα Χριστούγεννα. Τουλάχιστον όχι όπως παρουσιάζονται. Δεν είμαι ο άνθρωπος που θα στολίσει, που θα περιμένει τις γιορτές με ανυπομονησία ή που θα μπει εύκολα στο κλίμα. Τουλάχιστον έτσι πίστευα. Όσο μεγαλώνω, καταλαβαίνω ότι αυτές οι μέρες λειτουργούν αλλιώς. Δεν είναι τόσο για τη γιορτή όσο για τη διακοπή. Μια παύση στην κανονικότητα που μας αναγκάζει να σταθούμε λίγο, να δούμε ανθρώπους που έχουμε δεσμούς, ανθρώπους που συνήθως αναβάλλουμε. Να κοιταχτούμε μαζί τους, χωρίς πολλές δικαιολογίες. Δεν είναι απαραίτητα χαρούμενο. Είναι όμως χρήσιμο.
Στολίδια επίσης δεν θυμάμαι να αγόρασα ποτέ. Ούτε για δώρα. Υπάρχει όμως κάτι που κάθε χρόνο εμφανίζεται μόνο του. Ένα τραγούδι. Το άκουσα πρώτη φορά πριν από περίπου δέκα χρόνια, Χριστούγεννα. Merry Christmas, Mr. Lawrence του Ryuichi Sakamoto. Από τότε επιστρέφει πάντα αυτή την περίοδο σαν ένα εσωτερικό στολίδι. Δεν στολίζει τον χώρο, αλλά τον χρόνο. Είναι το μόνο στολίδι που επιστρέφω κάθε χρόνο χωρίς να το σκέφτομαι.
Το κομμάτι αυτό γράφτηκε για την ομώνυμη ταινία του Nagisa Ōshima, με τους David Bowie και Ryuichi Sakamoto στους κεντρικούς ρόλους, Μια ταινία σκληρή, τοποθετημένη σε ένα ιαπωνικό στρατόπεδο αιχμαλώτων στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και που δεν έχει καμία σχέση με το κλασικό χριστουγεννιάτικο αφήγημα. Παρ’ όλα αυτά, για μένα συνδέεται άμεσα με τα Χριστούγεννα. Μια ταινία για ενα πόλεμο, για αιχμαλωσία, επιθυμία, εξουσία, βία. Και μέσα σε όλα αυτά, για κάτι που δεν χωράει πουθενά. Έναν απαγορευμένο, ανείπωτο, queer, έρωτα έξω από κοινωνικά όρια και ρόλους. Μιλά για την ανθρώπινη επαφή σε συνθήκες όπου κανονικά δεν επιτρέπεται να υπάρχει. Μια αλληγορία για την παύση της σκληρότητας της καθημερινότητας, μια σύντομη αναστολή της βίας.
Η μουσική του Sakamoto δεν είναι γιορτινή. Δεν είναι καν παρηγορητική. Έχει κάτι παράξενο και ανήσυχο. Ακόμα και όταν ακούγεται όμορφη, κουβαλάει βάρος. Στην ταινία συνοδεύει εικόνες σκληρές, σώματα σε ένταση, πρόσωπα που δεν μπορούν να εκφραστούν. Αυτό το κάνει να κολλάει με τα Χριστούγεννα με έναν περίεργο τρόπο. Όχι σαν γιορτή, αλλά σαν παύση. Σαν στιγμή όπου το ανθρώπινο επιμένει να εμφανίζεται, σαν παράδοξο και σαν ρωγμή».
Η Νίκη Δανάη Χανιά είναι γλύπτρια, σχεδιάστρια και creative director με βάση το Παρίσι. Έχει σπουδάσει στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στο Middlesex University και στη Design Academy Eindhoven. Η πρακτική της κινείται γύρω από το world-building («worlding»), ως μια διαδικασία μέσα από την οποία προσωπικές ιστορίες, βιώματα και όνειρα μπλέκονται με στοιχεία λαογραφίας, μυθολογίας, λογοτεχνίας και ποπ κουλτούρας. Από αυτή τη σύνθεση προκύπτουν ημι-φανταστικά κείμενα, που λειτουργούν ως αφετηρία για δισδιάστατα έργα, κολάζ και σχέδια, και στη συνέχεια μετασχηματίζονται σε γλυπτά. Στον πυρήνα της δουλειάς της βρίσκεται η τερατομορφία ως απόρροια κοινωνικών και περιβαλλοντικών αδικιών. Τον τελευταίο καιρό, η έρευνά της στρέφεται στο νερό, ως υλικό, ως φορέα μνήμης και ως σημείο συνάντησης μύθου και τεχνολογίας. Σήμερα, ζώντας στο Παρίσι, ερευνά τις υδάτινες υποδομές της πόλης μέσα από μια ψυχογεωγραφική ματιά: τον Σηκουάνα, τα κανάλια, τα σιντριβάνια και τα συστήματα καθαρισμού. Το αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό· προς το παρόν, η ίδια η διαδικασία της έρευνας αποτελεί τον βασικό άξονα της πρακτικής της.
