Ο Σταμάτης Κραουνάκης στο elculture.gr

Ο καλλιτέχνης που αγαπάμε γιατί μας τα λέει έξω από τα δόντια

Φέτος παρουσιάζετε το “55”, ένα one man Show. Πώς προέκυψε αυτή η παράσταση;

Είναι μια στιγμή περαίωσης, θα έλεγα, η συγκεκριμένη παράσταση.

Την οποία εσείς πληρώνετε, δεν την αρνείστε;

Και αρκετά ακριβά, θα έλεγα. Μετά από τις καλοκαιρινές μου υποχρεώσεις, χρειαζόμασταν με την Σπείρα ένα διάλλειμα και χρόνο για να ετοιμαστούμε για ένα μεγάλο πρότζεκτ που προορίζεται για το  καλοκαίρι. Δεν αντέχαμε να σηκώσουμε και μια παράσταση για το χειμώνα. Κάποιος όμως έπρεπε να κρατήσει την εστία ανοιχτή. Το «55» το σκεφτόμουν αρχικά  για μια μεγάλη παραγωγή, όπου θα καλούσα όλους τους συνεργάτες μου. Πήρα τελικά την απόφαση αυτό το πάρτυ συναισθήματος για τα τριάντα μου χρόνια στο τραγούδι να το κάνω εδώ, στην Αθηναΐδα. Μαζί μου είναι ο Γιώργος ο Μουστάκας, ο Γιώργος ο Στιβανάκης και η Αργυρώ Καπαρού σαν supporters σε αυτό το one man show. Πολλοί φίλοι μου μου ζητούσαν να κάνω κάτι μόνος μου. Αυτό δε γίνεται εύκολα, γιατί είναι ψυχικά κουραστικό, παρόλο που έχει μια ροή το όλο εγχείρημα πολύ ευχάριστη. Είμαι μόνος μου με τον κόσμο μπορώ να τους απευθυνθώ, να τους ζητήσω να τραγουδήσουν… Έχουμε δώσει ήδη πέντε παραστάσεις και είναι πολύ ευχάριστη εμπειρία, είναι κάπως σαν να είμαι σπίτι μου.

Γιορτάζετε τριάντα χρόνια στο τραγούδι; Τι έχει αλλάξει από τότε που ξεκινήσατε μέχρι σήμερα;

Για μένα τίποτα. Δημιουργία, δημιουργία, δημιουργία. Μια μηχανή που έμαθε να δουλεύει έτσι. 

Δεν κουραστήκατε ποτέ;

Υπήρξε κάποια στιγμή που ήθελα να φύγω, ιδίως από το 1995-2000. Ήταν εν τέλει καλά χρόνια αυτά, αλλά αυτή η μετάβαση από τα χρόνια με την Άλκηστη στη Σπείρα ήταν δύσκολη. Πάντα όταν έρχομαι σε δύσκολη ώρα – έτσι είμαι σαν ιδιοσυγκρασία-  παίρνω αποφάσεις.  Εκείνη την εποχή ψαχνόμουν από ήχο, ήταν σαν να μην είχα σπίτι, σαν να έχανα μια οικογένεια και έπρεπε να φτιάξω μια καινούργια. Αντίστοιχη στιγμή ήταν και η φετινή με την κρίση, αλλά τώρα έχω μια οικογένεια, απλώς έπρεπε να βρούμε έναν τρόπο να μοιράσουμε το σπίτι. Και να βρούμε χρόνο για να ετοιμαστούμε για το καλοκαίρι. Στις 7 Ιανουαρίου ξεκινάμε μια σειρά από σεμινάρια τα οποία θα είναι η άσκηση μας για την παράσταση που ετοιμάζουμε. Θα έρθουν και νέοι άνθρωποι, από τους οποίους ελπίζω να βρούμε και νέα μέλη. Αυτό είναι ένα σχέδιο που βοηθάει και την ομάδα να ανανεώνεται. Οι άνθρωποι που είναι οι νέοι μας συγγενείς φαίνονται από την αρχή. Δεν έχει σημασία μόνο να είναι καλοί στη δουλειά, αλλά να είναι και συγγενείς στον τρόπο.

Τι αναγνωρίζετε ως συγγένεια;

Τη διάθεση να βάλει κανείς το Εγώ του στην υπηρεσία όλων.

Αυτός είναι ο λόγος που κρατήσατε και ως ομάδα;

Ναι, νομίζω, Φέτος ας πούμε, τα παιδιά δουλεύουν και αλλού, αλλά με το που τελειώσουν πάλι εδώ έρχονται, γιατί εδώ είναι το σπίτι τους.

Ναι, αλλά υπάρχει και αρχηγός. Γιατί οι περισσότερες ομάδες διαλύονται από την έλλειψη «ηγέτη»…

Ναι, δίκιο έχετε, αλλά εδώ ο «αρχηγός» είναι δημιουργός. Εγώ βαριέμαι να παίζω, με ενδιαφέρει και με ευχαριστεί περισσότερο οι άλλοι να είναι καλοί, να βρω φαΐ για να τους ξανακερδίζω το ενδιαφέρον, να μην πέφτουν σε επαναλαμβανόμενες μανιέρες. Παίζω για λόγους παρέας κυρίως, ή για λόγους έλξης του κοινού όποτε χρειάζεται να το κάνω αυτό. Μου έκανε και το δωράκι ο Θεός να παίξω στην Επίδαυρο και έχω καλυφθεί. Πέρασα καλά στην Επίδαυρο και κυρίως καταγράφτηκε μια μνήμη στο σκληρό μου δίσκο που μου είναι πολύ χρήσιμη για τα μελλοντικά μου σχέδια.

Τι είναι αυτό, νομίζετε, που έκανε τη Σπείρα τόσο αγαπητή στον κόσμο, αλλά και τόσο ανθεκτική στο χρόνο αλλά και σε επίπεδο εξέλιξης;

Χαίρομαι που το βλέπετε αυτό. Όντως, δεν επαναπαυτήκαμε. Πολλές φορές είχαμε μια μεγάλη επιτυχία και δεν κάναμε επανάληψη, “δεν είναι τα χρόνια μας να τα τρώμε σε επαναλήψεις”, είπαμε, “πάμε παρακάτω”. Και πολλές φορές το επόμενο βήμα, όπως το « All that buzz» ας πούμε, δεν μας έφερε εμπορικό αποτέλεσμα, που ήταν μια παραγωγή δύσκολη και πυκνή. Αλλά βλέπω ότι φέτος 5 ομάδες κάνουν το «Τέλος του κόσμου». Ήμασταν  με ένα τρόπο προπομποί. Για παράδειγμα, όταν κάναμε τις «Δουλάρες»,  έλεγαν όλοι «τι σκληρό θέμα» και τέτοια  και πέντε χρόνια μετά η Ελλάδα είναι στο επίπεδο της καραδουλάρας, Πω πω, μετράω τα χρόνια καμιά φορά και τρελαίνομαι (γέλια).  Πάντως βλέπω ότι με έναν τρόπο κάθε μας παραγωγή έπιανε ρακόρ με αυτό που συμβαίνει έξω. Στο «Όλοι μαυρα» είχαμε τους σεισμούς και το Σαράγιεβο, στο «Sold out» είχαμε την αλλαγή του νομίσματος, στην «Κλασική συνταγή» είχαμε τα χρόνια της κίβδηλης ευτυχίας που είπαμε όλοι «να τώρα θα ζήσουμε καλύτερα». Στη Σπείρα πάντα μας άρεσε να μεταφράζουμε την επικαιρότητα σε καλλιτεχνικό έργο. Τώρα έχουμε πια  έναν κώδικα και έχουμε performers που μπορούν να σηκώσουν πάνω τους και πρωταγωνιστικά ένα αίσθημα. Και πάμε δυνατά σε κάτι που δεν είναι  και το ευκολότερο στον κόσμο, ένα πλήρες μουσικό θεατρικό έργο. Μιλάμε με δυο συγγραφείς, γιατί θα είναι ένα κανονικό έργο με χαρακτήρες και δομή, όπου οι ήρωες  αντί να μιλάνε θα τραγουδάνε. Αυτό δεν έχει γίνει ξανά στην Ελλάδα, γιατί θέλει πολύ καλά εκπαιδευμένους ηθοποιούς. Και ξέρετε, αν φέρεις μια ανάλογη ξένη παραγωγή δεν έχει αντίκρισμα, στον κόσμο. Στην Ελλάδα είμαστε οι εφευρέτες ενός μουσικού είδους, της επιθεώρησης που είναι πιο ελαστικό και οι Έλληνες είναι πιο συνηθισμένοι σε αυτό, παρά να δουν ένα δομημένο μουσικά έργο. Η ομάδα κρατώντας ένα στοιχειό βωντβίλ (νούμερα και μουσική) κατάφερε να δημιουργήσει έναν κώδικα. Αλλά στόχος είναι να προχωρήσουμε σε ένα έργο πιο ολοκληρωμένο, χρησιμοποιώντας στοιχεία θεατρικής γλώσσας.

Σας έχει κερδίσει ολοκληρωτικά το θέατρο τα τελευταία χρόνια;

Πάντα έτσι ήταν. Από πολύ μικρός λέω ότι στο τραγούδι είμαι τουρίστας. Το αγαπώ το τραγούδι και από τη διάθεσή μου να μην ακολουθήσω τον τρόπο που πουλιόταν, αλλάξαμε τη συμπεριφορά και τη γλώσσα της διασκέδασης στα κέντρα εκείνα τα χρόνια από το 1986 και μετά. Είχαμε και εκεί κακέκτυπα και μιμητές… Νομίζω ότι και όσο αφορά στις ομάδες, αλλάξαμε τα  πράγματα: δηλαδή κάναμε την αρχή και ξεφοβήθηκαν οι ομάδες να παίξουν. Και σε πρακτικά θέματα ακόμα κάναμε καινούργια πράγματα:βάλαμε παράσταση την Κυριακή στις οχτώ, κάναμε εργάσιμες τις Δευτέρες, .. Και πολλές φορές η ανάγκη μάς οδήγησε σε τέτοιες επιλογές, για να μην περηφανεύομαι κιόλας. Να, ας πούμε, με  την Παπίου, από φόβο αποφασίσαμε να παίξουμε Δευτέρες για να μην εκτεθούμε απέναντι στον επιχειρηματία σε περίπτωση που δεν πήγαινε καλά το πράγμα και τελικά παίξαμε για τρία χρόνια. Πιστεύω όμως ότι αν δεν προδώσεις το κοινό στα χρόνια που κυλάνε, δημιουργείς ένα σταθερό πυρήνα που σε ακολουθεί.  

Είχατε  ήδη ένα κοινό από τα χρόνια με την Πρωτοψάλτη και τη Νικολακοπούλου…

Δεν με ακολούθησε το κοινό από τα χρόνια της Άλκηστης. Έπρεπε να τους ξαναπείσω. Στην αρχή είπαν: «Πάει τρελάθηκε ο Κραουνακής που πήγε σε ένα υπόγειο με κάτι άγνωστους». Αλλά πιστεύω ακράδαντα και το πιστεύουν και οι δάσκαλοί μου αυτό ότι το νόμισμα, τα ανταλλακτικό στοιχείο είναι η καλή δουλειά. Το καλό το μαθαίνουν όλοι σε μια εβδομάδα.  Άμα σκάσει κάτι καλό, όλοι τρέχουν. Αργά ή γρήγορα τη μούφα τη μαθαίνουν όλοι.

Δε χάνονται πράγματα μέσα σε αυτή την πληθώρα; 

Στην Ελλάδα όχι. Χάνονται καλλιτέχνες γιατί τους πιάνει αγωνία, αλλά τα τελευταία χρόνια ό,τι είναι καλό στην Ελλάδα, μα μονόλογος μα performance. τρέχει ο κόσμος να το δει.

Και τι γίνεται με την κρίση; Σας αγχώνει;

Βλέπετε ότι είναι παγκόσμιο γεγονός, απλώς εμείς ως κακοί διαχειριστές  είμαστε οι πρώτοι που γινόμαστε ρεζίλι. Πιστεύω ότι θα οδηγηθούμε σε έντονες καταστάσεις, Πιστεύω ότι μέχρι του σημείου που μπορούμε θα το αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα και από εκεί και πέρα ο θυμός του καθένα θα τον οδηγήσει σε ανυπακοή. Πιστεύω ότι ζούμε την αρχή μιας καινούργιας,  επικίνδυνης εποχής. Το κεφάλαιο παλεύει να μας βάλει όλους μπροστά σε μια οθόνη να  κάνουμε παραγωγή. Αλλάζει  το εργασιακό περίστροφο, θέλουν να φοβίσουν τους ανθρώπους ότι θα μείνουν χωρίς δουλειά, χωρίς σπίτια…  Αυτό ο καπιταλισμός το κάνει κάθε φορά που περνάει κρίση. θέλει να φύγουν κάποιοι από τη μέση, να γκρεμίσει τα παλιά χωριά να φτιάξει καινούργια, να ξαναβάλει τους νέους εργαζομένους σε καινούργια συνθήκη. Παρ’ όλα αυτά ζούμε σε μια χώρα που βοηθά την ανθρωπιά. Η Νικολακοπούλου είπε σε μια συνέντευξη ότι ζούμε μια απελπισία ρεφενέ.

Κι εμάς εδώ, μη νομίζετε, τα λεφτά δε μας τρέχουν, ζούμε με την αγωνία, αλλά κάνουμε καλά τη δουλειά μας και  τα καταφέρνουμε. Ίσως είμαστε ένα μικρό δείγμα ότι μπορεί και η Ελλάδα να τα καταφέρει. Άμα κάνεις καλά τη δουλειά σου, βγαίνεις. Το πρόβλημα αρχίζει όταν έχεις μαύρες τρύπες, Πάντως εμείς φέτος δίνουμε τη  δυνατότητα στο νεανικό κοινό κάτω των 25 να πληρώσουν δέκα ευρώ είσοδο, αν έρθουν ανά δέκα ως ομάδα. Θέλω να έχουν την ευκαιρία τα νέα παιδιά να δουν την παράσταση.
Πάντως, αν αποφασίζαμε ότι όλοι θα κάναμε τη δουλειά που μας αρέσει, θα ήταν καλύτερα τα πράγματα. Πολλές φορές ρωτάω φίλους μου « τελικά έκανες αυτό που ήθελες στη ζωή σου;» Εγώ αν πεθάνω αύριο θα είμαι χαρούμενος, γιατί το έκανα. Ενδεχομένως να πω πως ήθελα να κάνω και αυτό και δεν πρόλαβα…

Ποιο είναι και το αυτό;

Αυτό, ας πούμε, που ετοιμάζω τώρα, τη μουσικο-θεατρική παράσταση.

Τι γίνεται με τη δισκογραφία όμως που περνάει κι αυτή μεγάλη κρίση;

Υπάρχει κρίση, αλλά υπάρχει και απουσία έργου, ό,τι είναι καλό, δίνει. Εμείς εδώ έχουμε δισκογραφική παραγωγή στο πλαίσιο μιας γενικότερης επικοινωνίας με το κοινό, τα καλά πράγματα ο κόσμος ακόμα τα αγοράζει. Πιστεύω ότι η ακοή θα ξαναβρεί την τροφή της και μέσα από την τεχνολογία. Το Ipod, ας πούμε, είναι κάτι μαγικό: μπορεί  κάποιος να βρει όλο το έργο του Μπετόβεν , ή όποιου καλλιτέχνη σε ένα τόσο μικρό πραγματάκι, Κι εγώ, δε σας κρύβω, προχωράω σε μια ψηφιοποίηση του έργου μου για να μπορεί όποιος θέλει να βρει ό,τι θέλει, ακόμα και πράγματα που δεν έχω εκδώσει . Απλώς αλλάζει η γλώσσα, αλλάζει το επικοινωνιακό μέσο, μην τρομάζουμε.

Τι κάνει ένα τραγούδι καλό, μια παράσταση καλή;

Η αλήθεια του και στη φάση που είμαστε περισσότερο παρά ποτέ. Ή το παραμύθι του. Αλλά και το παραμύθι δεν πατάει σε μια αλήθεια που απλώς μοιάζει με ψέμα;

Πώς βλέπετε την πολιτιστική κατάσταση σήμερα στην Ελλάδα;

Έχουμε καλλιτέχνες, έχουμε αγωνίες, έχουμε ανθρώπους που την ψάχνουν και προτείνουν, είτε διαφωνείς μαζί τους είτε συμφωνείς. Υπάρχει όμως καύση. 

Υπάρχει και πρωτότυπη δημιουργία;

Ο Μαστοράκης, ο Παπαΐωάννου, κι εγώ, γιατί όχι,  είμαστε πρωτότυποι δημιουργοί. Είδα προχτές την παράσταση του Δημήτρη στο Παλλάς και είδα νέα πράγματα. Κοιτάς βέβαια και τι κάνουν οι συνάδερφοί σου στο εξωτερικό, γιατί σε ένα μικρό παγκόσμιο χωριό ζούμε. Χαίρομαι και ανακουφίζομαι όταν βλέπω συγγένειες. Αλλά έχουμε πολύ καλούς σκηνοθέτες και μουσικούς και συγγραφείς και ηθοποιούς, και αυτό είναι σημαντικό.

Γιατί τότε δεν ταξιδεύει η ελληνική τέχνη και εκτός των τειχών;

Είμαστε κομπλεξικοί, γι’ αυτό. Μας έχει φάει το τουπέ του βλάχου. Εγώ φέτος έκανα κρούση στην Ευρώπη και ξέρετε πόσο εύκολο ήταν; Πολύ. Είναι έτοιμοι. Αλλά εμείς είμαστε πολύ του δείχνω και λίγο του κάνω.

Πιστεύετε ότι η κρίση θα επηρεάσει το θέατρο;  Ότι μπορεί η γενικότερη οικονομική κατάσταση να καταστρέψει πράγματα που με κόπο έχουν γίνει; Αν, ας πούμε, κοπούν οι επιχορηγήσεις;

Ό,τι είναι να καταστραφεί, ας καταστραφεί. Να τελειώσουν και οι επιχορηγήσεις, κανέναν δε βοήθησαν. Πείτε μου μια μεγάλη παράσταση που ήταν παιδί των επιχορηγήσεων, μια παράσταση απ’ όπου πήρε τροφή το θέατρο, όπως ήταν οι παραστάσεις του Κουν, ή οι πρώτες του Ευαγγελάτου. Άντε να εξαιρέσω τον Βογιατζή και τον Τερζόπουλο. Να σταματήσουν οι επιχορηγήσεις να δούμε τι κόσμο βάζει ο καλλιτέχνης στο θέατρο. Από τότε που άρχισαν οι επιχορηγήσεις, έκοψε η μαγιονέζα. Και στο τραγούδι τα ίδια συμβαίνουν. Πάνε κάθε καλοκαίρι διάφοροι τραγουδιστές σε δήμους και κοινότητες και παίρνουν χρήματα αναντίστοιχα του κόσμου που έρχεται και τους βλέπει. Πιστεύω ότι καλό θα μας κάνει να δούμε τι κόσμο βάζουμε και να πληρωθούμε με βάση αυτό. 

Είστε αισιόδοξος για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα;

Τώρα θα μετρηθούν τα κουκιά.  Εγώ φέτος είχα σοβαρό οικονομικό πρόβλημα, μου προσφέρθηκαν άνθρωποι να δουλέψουν χωρίς λεφτά, ζήτησα δανεικά από φίλους και μου έδωσαν. Και πιστέψτε με, δεν είναι εύκολο να βαράς πόρτες, αλλά πάντα υπάρχει λύση.

Έχω την αίσθηση και μέσα από τα κείμενα σας ότι είστε γενναιόδωρος με το σήμερα, αλλά πάντα νοσταλγείτε και το παρελθόν, σαν να κοιτάτε το παρόν ακούγοντας  φωνές από πίσω..

Έτσι είναι; Μπορεί… Όντας ένα παιδί της Μεγάλης Σχολής των μεγάλων δημιουργών, γιατί είμαι παιδί της σχολής των μεγάλων Κουν, Τσαρούχη, Χατζιδάκι, Θεοδωράκη κτλ, έρχομαι στη γενιά μου να κάνω γέφυρα. Θέλω να θυμίζω στο αγενέστατο σκατοσκηνοθετάκι που έχει το θράσος να με βλέπει στην Επίδαυρο και να μου λέει «σιγά την Πίνα Μπάους» ότι τότε οι αξίες ήταν άλλες, άλλο το μέτρο. Θέλω να το υπενθυμίζω αυτό.  Η νέα γενιά πάντα λέει ότι θα τα κάνει καλύτερα, κάθε νέα γενιά κάνει κριτική και καλά κάνει, αυτή είναι η φύση της. Κι εμείς τα ίδια λέγαμε, αλλά εμείς τουλάχιστον ήμασταν ευγενείς,..

Γιατί  νομίζετε ότι είναι έτσι η νέα γενιά; Τι ευθύνεται;

Η αμορφωσιά, που ξεκινάει από τα σπίτια. Τα σπίτια των τελευταίων ετών φρικάρανε με τα φράγκα, ενώ οι δικοί μας γονείς που είχαν περάσει Κατοχή είχαν την αγωνία να μας εκπαιδεύσουν.

Κι ένα σας μεγάλο σας όνειρο;

Μουσικοχορευτικά όλα. Η ζωή να τραγουδάει…

Σας ευχαριστώ.

Κι εγώ.

 

 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Κάθε Σάββατο θα λαμβάνετε στο e-mail σας το newsletter του ελc με τις προτάσεις μας για την εβδομάδα!

Podpourri. Ιστορίες που ακούγονται

Ακολουθήστε το ελculture.gr στο Google News

το ελculture σας προσκαλεί σε εκδηλώσεις

ΓΡΑΨΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.