Το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει την έκθεση «Η τέχνη στην Ευρώπη μετά το 1945: Πέρα από Σύνορα», που περιλαμβάνει περισσότερα από 200 έργα τέχνης σπουδαίων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών. Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 8 Φεβρουαρίου έως τις 4 Μαΐου 2014.
Η έκθεση στο ΜΜΣΤ παρουσιάζει την ευρωπαϊκή καλλιτεχνική πραγματικότητα μέσα από την παρουσία Ελλήνων καλλιτεχνών που είναι διάσπαρτοι σε όλη την Ευρώπη και τις σχέσεις που αναπτύσσουν με καλλιτέχνες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή κοινωνικές ομάδες που ζουν επίσης εκπατρισμένοι, εξόριστοι, μετανάστες ή απλά περιηγητές του ευρωπαϊκού πολιτιστικού ορίζοντα. Μέσα από εμβληματικά έργα και ανέκδοτα ντοκουμέντα, αναδεικνύονται οι σύνθετες ευρωπαϊκές σχέσεις που ανέπτυξε από το 1945 έως την εποχή μας μια σειρά ανθρώπων οι οποίοι για να υποστηρίξουν τα ιδανικά της ελευθερίας, της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μετακινούνται από το ένα μέρος στο άλλο τόσο γεωγραφικά όσο και νοητικά, ιδεολογικά και καλλιτεχνικά.
Η λογική και ο καμβάς της έκθεσης παρουσιάζει κι οργανώνει ένα πλούσιο υλικό που βασίζεται σε μια συστηματική επιλογή ιστορικών έργων αλλά δεν περιορίζονται στο θέμα «τέχνη και πολιτική». Η έκθεση προσπαθώντας να εισάγει τον θεατή στην πλειάδα νοοτροπιών και προσωπικοτήτων που συμπλέκονται στο όνειρο που στοχεύει την ελευθερία και χειραφέτηση τόσο στην καθημερινή μας ζωή όσο και στην κοινωνική ψυχολογία, τους μύθους και τις απομυθοποιήσεις της ευρωπαϊκής παιδείας και της πολιτιστικής πραγματικότητας. Οι όψεις της ευρωπαϊκής πραγματικότητας μέσα από την τέχνη και τα έργα καλλιτεχνών έρχονται αντιμέτωπα τόσο με το όνειρο ενός καλύτερου κόσμου όσο και με την πραγματικότητα των ατόμων και των διαφορετικών προσωπικοτήτων και συμμετέχουν στη συνεχή μετατόπιση των γεωπολιτικών, κοινωνικών, πολιτιστικών, καλλιτεχνικών, γλωσσικών και ιδεολογικών ορίων.
Η έκθεση του ΜΜΣΤ εστιάζει το ενδιαφέρον της ακριβώς στα έργα που σφραγίζουν τέτοιους «τόπους». Με οδηγό αυτούς τους τόπους σκιαγραφεί την ευρωπαϊκή «περιοδεία» των Ελλήνων καλλιτεχνών, την περιήγησή τους στις χώρες της Μεταπολεμικής Ευρώπης και τις σχέσεις που ανέπτυξαν με την εκτός συνόρων τέχνη και προφανώς με το όνειρο μιας τέχνης και μιας ανθρωπότητας πέρα από σύνορα.
Από τη διεκδίκηση αναγνώρισης ενός ριζοσπαστικού μοντερνισμού είτε του Henri Laurens ή του Ηenry Moore, με καλλιτέχνες όπως ο Κώστας Κουλεντιανός, ο Μέμος Μακρής ή ο Αχιλλέας Απέργης, περνάμε στον υπερρεαλισμό και την τέχνη της αμφισβήτησης που ενοχλεί κάθε προσπάθεια πολιτικής χειραγώγησης της ελεύθερης έκφρασης κι εντάσσει Έλληνες καλλιτέχνες στον ορίζοντα μιας πολιτιστικής παγκοσμιότητας (από τη μια ο Νίκος Εγγονόπουλος κι ο Ανδρέας Εμπειρίκος με τον André Breton κι από την άλλη ο Γιάννης Γαΐτης με τον Tristan Tzara, ο Τάκις με τον Marchel Duchamp και την Iris Clert, ο Παύλος κι ο Αλέξης Ακριθάκης δίπλα στον Αλέξανδρο Ιόλα με τον Victor Βrauner, τον Roberto Matta, τον Max Ernst, και τον Man Ray) ενώ παράλληλα ο συλλέκτης Γεώργιος Κωστάκης συνδέεται με τους καλλιτέχνες της ρωσικής πρωτοπορίας και συγκεντρώνει σε μία συλλογή μια οργανωμένη άποψη της ρωσικής τέχνης του πρώτου μισού του 20ού αιώνα. Η περιπέτεια της αφηρημένης τέχνης, τόσο της άμορφης όσο και της γεωμετρικής, σφραγίζει τη δεκαετία του 1950 και μέχρι τα μέσα του 1960 με τον τεχνοκριτικό Τώνη Σπητέρη αρχικά στη Βενετία και έπειτα στο Παρίσι και την ίδρυση της AICA Internationale και με τους μεγάλους δασκάλους της ευρωπαϊκής τέχνης όπως οι Lucio Fontana, Joseph Albers, Jean Fautrier, Hans Hartung, Carla Accardi, Bram vam Velde, Asger Jorn, Eduardo Saura. Ο Αλέξανδρος Ξύδης στην Αθήνα θα παίξει ρόλο σημαντικό ως συνεχής σύνδεσμος της γενιάς του ΄30 με τους νεότερους και με τη διαρκή διεκδίκηση μιας ελληνικής ταυτότητας που αναγνωρίζει όλο και πιο έντονα στους ριζοσπαστικότερους νέους της γενιάς του ΄70. Οι πρωτοπόροι της δεκαετίας του 1960 όπως ο Νίκος Κεσσανλής, ο Βλάσης Κανιάρης, ο Δανιήλ συγκεντρώνονται πρώτα στη Ρώμη και μετά στο Παρίσι γύρω από τον Pierre Restany δίπλα στους Jean Tinguely, Yves Klein, Jean-Pierre Raynaud, Martial Raysse, Alain Jacquet, Mimo Rotella. Παράλληλα η Arte Povera με τους Γιάννη Κουνέλλη, Pino Pascali, Mario Merz, Marisa Merz, Alighiero Boetti και Pier Paolo Calzolari στην Ιταλία κρατά δυναμικά τα ηνία της όλο και πιο ριζοσπαστικής διεθνούς διάστασης της Ευρωπαϊκής ιστορικής «διαφοράς». Ο Χρήστος Ιωακειμίδης στο Βερολίνο από τα χρόνια του εξήντα και σε συνέχεια και στο Λονδίνο με το Norman Rosenthal οργανώνει σημαντικές εκθέσεις που αφήνουν εποχή στα ευρωπαϊκά χρονικά και σφραγίζουν τόσο τη διεθνή καλλιτεχνική πραγματικότητα όσο και την Ελληνική. Παράλληλα, θρυλικοί τόποι όπως το Εστιατόριον της Φώφης Ακριθάκη στο Βερολίνο συγκεντρώνει ένα μεγάλο μέρος από «εκτοπισμένους» ή τους υπότροφους της Γερμaνικής DAAD μαζί με τα στέκια των αυτοεξόριστων αυστριακών στο Βερολίνο. Σημαντική είναι η παρουσία Ελλήνων καλλιτεχνών όπως οι Κωνσταντίνος Ξενάκης, Θόδωρος, Δημήτρης Αληθεινός, Στάθης Λογοθέτης, Κώστας Τσόκλης, Κώστας Καραχάλιος, Δημήτρης Περδικίδης, Μάικελ Μιχαηλίδης, Λήδα Παπακωσταντίνου, που κινούνται από τη Ρώμη στο Βερολίνο, από τη Βιέννη στο Παρίσι, από την Ισπανία στο Λονδίνο, και βέβαια η παρουσία του Pierre Restany είναι δυναμική δίπλα σε τρεις και περισσότερες γενιές Ελλήνων καλλιτεχνών με τους οποίους συνεργάζεται συστηματικά μέχρι και το 2000. Όλο και περισσότεροι σημαντικοί τεχνοκριτικοί και επιμελητές είναι παρόντες στην Ελλάδα όπως η Adelina von Fürstenberg, ο Jan Hoet, ο René Denizot, o Jean de Loisy, o Halard Szeeman, η Rosa Martines, η Catherine David, o Ulrich Loock, o Paolo Colombo. Καλλιτέχνες που επηρέασαν καθολικά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις στην τέχνη από πολλές διαφορετικές εθνικότητες είναι παρόντες και στην Ελλάδα όπου εκθέτουν, έχουν επαφή με Έλληνες καλλιτέχνες, συμμετέχουν πλέον ενεργά στη καλλιτεχνική ζωή με το έργο τους (Eugène Leroy, Joseph Beuys, Gerhard Richter, Richard Long, Gilbert and George, Per Kirkeby, Dieter Roth, Richard Hamilton, Marina Abramovic, Rebecca Horn, Pedro Cabrita Reis, Franz West, Jan Fabre, Rosemarie Trockel, Michel François, Juan Muñoz, Tacita Dean, Reinhard Mucha, Isa Genzken, Martin Kippenberger, Thomas Schuette, Annette Messager, Christian Boltanski, Helmut Middendorf, Miroslaw Balka, Rineke Dijkstra, Ulf Rollof, Michel Majerus, Adrian Scheiss).
Παράλληλες δράσεις –ξεναγήσεις
Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2014, ώρα 12.30: Press Conference
Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2014, ώρα 19.30: Συζήτηση με τους Ντένη Ζαχαρόπουλο, καλλιτεχνικό διευθυντή του ΜΜΣΤ και του Δρ. Henry Meyric Hughes, Γενικού Συμβούλου του Συμβουλίου της Ευρώπης και Ομότιμου Προέδρου της Διεθνούς Ένωσης Τεχνοκριτικών (AICA). Είσοδος ελεύθερη για το κοινό.
Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου 2014, ώρα 18.00: Ξενάγηση στην έκθεση, είσοδος ελεύθερη για το κοινό.
