Ήταν την 3η Ιανουαρίου του 1911 που η Σκιάθος θρήνησε για την απώλεια ενός «ποιητή του πεζού λόγου». Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, γεννημένος και ανδρωμένος στο σποραδίτικο νησί, με τον θάνατό του άφησε παρακαταθήκη στα ελληνικά γράμματα διηγήματα, νουβέλες και μυθιστορήματα μεγάλης αξίας, καίτοι ο ίδιος δεν πρόλαβε να τα χαρεί τυπωμένα.
Αναγνωρίζοντας οι μεταγενέστεροι καλλιτεχνικοί και μη κύκλοι την προσφορά του κοσμοκαλόγερου, όπως ονόμασαν τον λογοτέχνη εξαιτίας της μονήρους προσωπικότητάς του, που τον ωθούσε στην απομόνωση, φτάνουμε στο 2011 και το επετειακό έτος των εκατό χρόνων απουσίας του. Στο μεσοδιάστημα ωστόσο όχι ευάριθμες υπήρξαν οι απόπειρες να μεταφερθούν τα έργα του στη σκηνή ή την οθόνη του κινηματογράφου.
Ήταν το 1998 η χρονιά που απόλαυσα για πρώτη φορά στο θέατρο ένα έργο του Παπαδιαμάντη. Η γριά Χαδούλα, η Φραγκογιαννού, με την μορφή της Λυδίας Κονιόρδου ανέπνευσε τα πάθη μιας εξηντάχρονης παιδοκτόνου. Ο Σωτήρης Χατζάκης χρησιμοποίησε μία ικανότατη ηθοποιό και ζωντάνεψε την μυσταγωγική ατμόσφαιρα της νουβέλας του συγγραφέα με τρόπο πράγματι καθηλωτικό. Την αξεπέραστη εκείνη εκδοχή έρχεται να προκαλέσει με την δική του πρόταση ο Στάθης Λιβαθινός. Στο θέατρο της οδού Κεφαλληνίας, η Μπέτυ Αρβανίτη δοκιμάζει τις φονικές της ικανότητες πλαισιωμένη από τις νεαρότερες Τζίνη Παπαδοπούλου, Λίλη Μελεμέ και Λουκία Μιχαλοπούλου.
Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ο συγκεκριμένος σκηνοθέτης καταπιάνεται με τον σκιαθίτη συγγραφέα. Ήταν το 2000 η χρονιά που το ελληνικό κοινό είδε την Νοσταλγό, μία σύνθεση διηγημάτων που άφησε καλές εντυπώσεις.
Την προηγούμενη χρονιά αλλά και φέτος από Γενάρη στο Ίδρυμα Κακογιάννη, ο Θανάσης Σαράντος δοκίμαζει να αναμετρηθεί με τον Αμερικάνο ενώ ταξίδεψε με τις εμπειρίες του στο φεστιβάλ Αθηνών πάνω σε ένα όνειρο στο κύμα… Η προσαρμογή του ιδιαίτερου σύμπαντος του δημιουργού δεν είναι από τα πιο εύκολα πράγματα, παρά τις υψηλές φιλοδοξίες απόρροια των γνώσεων ή της σχολαστικής εντρύφησης στους κώδικες της γλώσσας, του ήθους και ύφους εκείνου, ωστόσο οι παραστάσεις ήταν αξιοπρεπείς, κατορθώνοντας να προσπελάσουν τα γνωστά εμπόδια άσκησης ύφους και περιχαράκωσης σε ό,τι νομίζουμε παραδοσιακό.
O Θοδωρής Αμπαζής πάλι, χρησιμοποιώντας έμπειρους ηθοποιούς όπως ο Κων/νος Αβαρικιώτης και ο Νέστορας Κοψιδάς, προσπαθεί να ανεβάσει τους Έμπορους των Εθνών, με όχημα τις μουσικές συνθέσεις του ιδίου. Ένα στοίχημα που αναμένεται με πολύ ενδιαφέρον στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.
Τα φετινά ραντεβού μας στο θέατρο με τα αριστουργήματα του Παπαδιαμάντη ελπίζουμε να καταλήξουν σε μία επιτυχημένη συνάντησή μας με την Φραγκογιαννού και τους λοιπούς ήρωές του.
