Οι boubrothers, oι δίδυμοι Αλέξανδρος και Χρήστος Μπουρελιάς, σπούδασαν Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας. Από το 2010 έχουν επιμεληθεί πολλές εκθέσεις στο Βόλο και την Αθήνα, ενώ το 2013 με το πρότζεκτ souzy tros στον Ελαιώνα παρουσίασαν μια εγκατάσταση-σχόλιο για τη σύγχρονη ανοίκεια πόλη. Μετά το ScrapLand του 2012, επιστρέφουν στο metamatic:taf με μια έκθεση υπό τον τίτλο «Αϋπνία». Μια οργανική σκηνογραφική εγκατάσταση, μια απεικόνιση διαδοχικών σωματικών «εμμονών» της νεκρής ή εκδιωγμένης φύσης, που εξ ορισμού δεν θα μπορούσε να βρίσκεται σε κατάσταση αποδεκτής ηρεμίας. Στην έκθεση συμμετέχουν εικαστικοί, αλλά και εκπρόσωποι των παραστατικών τεχνών, οι οποίοι εκφράζονται χρησιμοποιώντας ποικίλα μέσα.
ελculture: Πώς και γιατί ξεκινήσατε να ασχολείστε με τα εικαστικά;
boubrothers: Για κάθε εικόνα, έλεγε ο Μπασελάρ, δεν μπορούμε να ξέρουμε «μέχρι ποιο βάθος φθάνει ο απόηχος των αντηχήσεών της στο παρελθόν». Μάλλον κι εμείς θα πρέπει να γυρίσουμε πολύ πίσω για να βρούμε επιρροές και αλληλεπιδράσεις στον οικογενειακό μας κύκλο, αλλά και στην παιγνιώδη συμπληρωματική κι ανταγωνιστική σχέση δύο διδύμων. Η αναπαράσταση μιας μυθοπλασίας είναι, από κάποια στιγμή και μετά, τρόπος ζωής.
ελc: Οι σπουδές αρχιτεκτονικής που έχετε κάνει πόσο επηρεάζουν την αισθητική σας;
bb: Με μια λέξη, την «εκπαίδευσαν» ξανά. Αρχιτεκτονική είναι η προσαρμογή της ύλης στον κόσμο που αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις μας. Αυτή η δημιουργία δομείται με φιλοσοφίες. Πότε με σκιαγράφηση χαρακτήρων και πότε με αλγορίθμους μορφών ή ευαισθησίες σχημάτων, παρουσιάζεται ο χάρτης της προσωπικής αντίληψης. Και όταν ο χάρτης είναι ούτως ή άλλως «διπλός» λόγω συνήθειας, τότε το να γίνεται δομημένα αμφίσημος όσο σπουδάζεις, είναι φυσικό.
ελc: Πώς προέκυψε η ιδέα της επιμέλειας μιας έκθεσης με τον τίτλο «Αϋπνία»;
bb: Κατά τον «μη ύπνο» το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με τον ίδιο του τον εαυτό. Προσπαθεί να φέρει το νου του στο όριο της γαλήνης για να τον αποφορτίσει. Είναι ίσως η πιο συνειδητή προσωπική προσπάθεια του σώματος, πέραν από συναισθηματικές ασάφειες και εθελοτυφλίες. Το αν μπορεί να αφεθεί σε ένα «συνειδητό» «αλλού», ή αν είναι γραπωμένο από τον φόβο του «εδώ». Αν είμαστε λοιπόν όλοι αποτελέσματα των πράξεών μας, τότε κατά την τυραννία ενός «μη ύπνου», θα αποδείξουμε στον εαυτό μας την καταφρονεμένη μας δύναμη.
ελc: Με ποιο κριτήριο επιλέγετε τους καλλιτέχνες και τα έργα που συμμετέχουν στις εκθέσεις που επιμελείσθε;
bb: Αρκεί να μας πείθουν πως τους βασανίζει προσωπικά αυτό που ζητούν να επικοινωνήσουν. Δεν υπάρχει λόγος να εκθέσεις μια σκέψη σε κάποιον, αν πρώτα δε σε βασανίζει. Αν αναλυθεί λίγο αυτό, θα φτάσουμε σε αυτό που έχουν αλυσιδωτά πει και άλλοι δημιουργοί ανά τους αιώνες, όπως ο Καμύ δανειζόμενος τη φράση του Αισχύλου, για να εκφράσει τη ζωή του Όσκαρ Γουάιλντ, στο ότι «δημιουργία είναι απλά η έκφραση της λέξης πόνος». Ακόμα και οι μεγαλύτερες ευτυχίες εκφράζονται σαν αποτέλεσμα μιας κάποιας αγωνίας για προστασία, ή μιας λαχτάρας για επανάληψη εκείνου που χρονικά χάθηκε. Αν κάποιος λοιπόν απλά θέλει να εκφραστεί σε εμάς, κύριο μέλημά μας είναι με τον καιρό – και στον βαθμό που θα συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε – να επιμεληθούμε να βγει μια προσωπική του ταυτότητα «απώλειας». Να μπορεί να μας εκμυστηρευτεί εν τέλει ένα σοβαρό «μυστικό», για κάτι που πραγματικά κι ανεπανόρθωτα χάθηκε για εκείνον.
ελc: Αναφέρεται ότι η έκθεση ”είναι μια οργανική σκηνογραφική εγκατάσταση”. Πώς αλληλεπιδρά αυτό σε σχέση με τον θεατή;
bb: Αναφέρουμε επίσης τις σωματικές «εμμονές» που μπορούν να διαδέχονται μια νεκρή ή εκδιωγμένη φύση. Αυτό που εννοούμε είναι πως η ύλη των οργανισμών είναι εξ αρχής και εξ ορισμού σε «πόλεμο» με την αντίθετη σκέψη του ανθρώπου για διατήρηση-φυλάκιση μιας κατάστασης και προς όφελος της μονάδας του. Μια διαδοχική απεικόνιση «δωματίων» και καταστάσεων φτιάχνουν το καρέ μιας κίνησης ή προσωπικής σκέψης. Η «σκηνή του έργου» αυτού είναι προς διάδραση με τις ταυτίσεις και τις αντιρρήσεις του θεατή. Η ατμόσφαιρα όμως κάποιων οργάνων που θα αναγνωρίσει, είναι κατά το ζητούμενό μας, αυτή η άυπνη υπερτροφική θέληση του παρατηρητή για περισσότερα και περισσότερα. Όμως καμιά φορά, η απλή χρήση υλικών και σχέσεων χαρακτήρων, αρκεί και για μια απλή έκθεση που μιλά για το παράπονο της ύλης απέναντι στην λαιμαργία του ανθρώπου.
ελc: Γιατί επιλέξατε το metamatic:taf για την έκθεση;
bb: Αυτή η διαδοχή των δωματίων μιας παραδοσιακής σε υλικά αυλής, είναι αρχικά ο χάρτης για συγκεκριμένες «πύλες» μυθοπλασίας. Ύστερα κι ανεβαίνοντας σε μια «λευκή» γκαλερί, μπορεί κάποιος να αναλογιστεί καλύτερα το τεχνητό του όλου «ψέματος» κατά την εγκατάσταση υλικών σε δωμάτια. Ξυπνώντας μερικές φορές απλά για να αριθμήσουμε το τι είδαμε πιο πίσω, βλέπουμε απλά το «κάδρο» ενός πίνακα για να θυμηθούμε τι κοινά μπορεί να έχει με μια ολόκληρη εγκατάσταση σε ένα δωμάτιο. Σε κάποια επόμενη κίνηση, ίσως ο λαβύρινθος να είναι τόσο περισσότερο πλεγμένος που να γίνεται και διαδοχικά εξάλειψη των ιχνών που τώρα αφήσαμε απλούς κατά την περιήγηση στους χώρους του metamatic:taf.
ελc: Από την εμπειρία σας, πώς βλέπετε τη σύγχρονη εικαστική δραστηριότητα και τους καλλιτέχνες στην Ελλάδα;
bb: Ως λάτρεις της ιστορίας, αλλά και των μύθων, είχαμε πάντα την εντύπωση πως οι εποχές αλλάζουν δραματικά, αλλά και πως δεν αλλάζουν. Πολλές φορές νομίζουμε προς οδηγούνται προς το χειρότερο, μέχρι να αντιληφθούμε το λάθος μας και δούμε πως πάντα υπήρχαν τα ίδια να εμποδίζουν την έκφραση και αντίστοιχα να την ευτελίζουν. Άλλες φορές λέμε πως εξελίσσεται η εποχή προς την απελευθέρωση και τότε είναι πάλι που μετανιώνουμε για την όποια δήλωση, αρκεί ξανά να αντιληφθούμε πως τα όποια κεκτημένα, έμειναν κάπου θαμμένα σε διαχρονικούς φόβους συμφερόντων. Είτε λοιπόν απαντήσουμε για συγκεκριμένο χρόνο, είτε για τόπο, το θέμα θα είναι πάντα για εμάς πως ο δημιουργός κάθε ύλης, άσχετα αν κάπου τον αποκαλούν περισσότερο εικαστικό από αλλού, θα κριθεί από την λαχτάρα του αυτή να μοιραστεί τη δημιουργία του και ταυτόχρονα να χαθεί ίσως σε αυτήν, δίχως φόβο κεκτημένου. Είναι πολύ δύσκολο βέβαια αυτό και σπάνιο, αλλά και η ιστορία του χώρου και του χρόνου είναι επίσης αρχέγονα μυστήρια και σπάνια.
ελc: Έχετε ξεχωρίσει κάποιους νέους καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό;
bb: Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πάμπολλα ονόματα, αλλά και πάλι θα ήταν λίγο περίπλοκο το υπόβαθρο από το οποίο θα μπορούσαν να προέρχονται χωροχρονικά. Ως «νέοι καλλιτέχνες» κι εμείς, είμαστε σίγουρα ευγνώμονες για όσους μπόρεσαν να σταθούν πραγματικοί μας δάσκαλοι. Μα ταυτόχρονα βλέπουμε πως τα πρόσωπα, τα υπαρκτά και μη, τα αποδεχτά ως πρεσβευτές των καλών τεχνών ή όχι, είναι λίγο συγκεχυμένα στο μυαλό μας. Σίγουρα το ζητούμενο για εμάς θα ήταν να βλέπουμε ακόμα και αργότερα, όπως από πάντα, την ίδια πίστη σε κάποιον που θα ήθελε να εκφραστεί, όσο και σε κάποιον που κάποτε το έκανε, μα τώρα θα ‘θελε να ξαναβρεί κουράγιο και σκοπό να το ξανακάνει, δίχως να γραπωθεί από το κεκτημένο του. Ο Καμύ έλεγε πως συχνά «είτε δημιουργείς, είτε δεν δημιουργείς δεν αλλάζει τίποτα. Ο παράλογος δημιουργός δεν είναι δεμένος με το έργο του. Θα μπορούσε να το αρνηθεί, μερικές φορές το αρνιέται». Ας μείνουμε λοιπόν σε όσα είπαμε για τα κίνητρα δημιουργίας και για την έκφραση των «σκιών» μας, καθώς τις έχουμε όλοι μας και θα μπορούσαμε να θεωρούμαστε άξιοι να τις εκφράσουμε.
ελc: Ποιος είναι ο αγαπημένος σας καλλιτέχνης όλων των εποχών;
bb: Μετά από όλα όσα είπαμε, νομίζουμε πως είναι αδύνατον στο τι να πρώτο απαντήσουμε. Κάποτε, μικροί, τα συμφωνήσαμε κι απαντήσαμε ο Ορφέας! Γιατί με τη μουσική του έχτιζε με πέτρες ναούς και οι θεοί τον άφησαν, αυτόν μόνο, να κατέβει στον Άδη για να ξανακερδίσει την ζωή για την αγάπη του. Κι αφού οι μύθοι φτιάχτηκαν για να δείχνουν πως όλοι μπορούν να έχουν τόσο πάθος για τα όνειρά τους, η ιστορία κατακλύστηκε από παρόμοια και υπαρκτά παραδείγματα, όπως και θα συνεχίσει να το κάνει.
ελc: Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;
bb: Ίσως… ένας λαβύρινθος, που θα μπορούσε να τυλίγεται τόσο πολύ, όσο και να αφήνει την αίσθηση πως δεν χρειάζεται να μπερδευτεί από κανένα κλαδί του. Σαν σκακιέρα από αλγοριθμικές επιλογές που να συνοδεύονται από ξεκάθαρες στρατηγικές, έτσι που να ξεχνάει ο καθένας πως βρέθηκε μέσα σε ένα παιχνίδι που ασφαλώς δεν εμπεριέχει την τύχη, παρά μνημονικές επιχειρημάτων. Ίσως φτιάξουμε άρα την διαφορά μιας απλής «γραμμής» που ξετυλίγεται, από εκείνην που ευχόταν συνεχόμενα να διακλαδώνεται. Ή ίσως… να θέλουμε απλά να παίξουμε με τις λέξεις προς κάθε ελεγχόμενο μεν και δομημένο «σχέδιο», αλλά άγνωστο δε στην τελική του μορφή. Μέχρι να την βρούμε, μπορεί ήδη να μιλάμε για πολλά διαφορετικά στην πορεία προς αυτό.
—
Info: Η έκθεση «Αϋπνία» συνεχίζει να παρουσιάζεται στο metamatic: taf έως και τις 13 Φεβρουαρίου
Φωτογραφίες άρθρου από την έκθεση
