Νησί μεγάλου φυσικού πλούτου, ιδιαίτερου γεωλογικού ενδιαφέροντος και μακραίωνης παράδοσης στην εξορυκτική δραστηριότητα, η Μήλος διαθέτει το δικό της Μεταλλευτικό Μουσείο (ΜΜΜ) στον Αδάμαντα, το επίνειο του νησιού. Το μουσείο δημιουργήθηκε το 1998 από την εταιρεία S&B Βιομηχανικά Ορυκτά, με σκοπό να προβάλει την πλούσια γεωλογική και μεταλλευτική ιστορία του νησιού, τιμώντας όλους όσοι ανά τους αιώνες εργάστηκαν για την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου.
Στο ισόγειο μια σειρά από ασπρόμαυρες φωτογραφίες μεταλλωρύχων πλαισιώνονται από πολύχρωμους παλιούς και σύγχρονους γεωλογικούς και τοπογραφικούς χάρτες του νησιού. Διάφορα αυθεντικά εργαλεία, μάσκες, κόσκινα, ειδικές τσάντες για μεταφορά ορυκτών έως και το τιμολόγιο του κυλικίου των Θειωρυχείων θυμίζουν ένα όχι και τόσο μακρινό -γεμάτο όμως από δυσκολίες- παρελθόν. Στην αίθουσα του πρώτου ορόφου παρουσιάζονται σε βιτρίνες δείγματα ορυκτών με πρωτάκουστα -τουλάχιστον για τον μη ειδικό επισκέπτη- ονόματα, όπως ποζολάνη, καολίνη, βαρίτης, περλίτης -η λεγόμενη και ζαχαρόπετρα της Μήλου- που κάποια περιλαμβάνονται ακόμα και στις σημερινές εξορυκτικές δραστηριότητες του νησιού, μαζί με πληροφορίες για τον τρόπο επεξεργασίας και τη χρήση τους. Στον ίδιο όροφο εκτίθεται για πρώτη φορά η Συλλογή Οψιδιανού του Μηλιού λαογράφου και συλλέκτη Ζαφείρη Βάου με τέχνεργα από οψιδιανό, μηλιακή ηφαιστειακή πέτρα, η οποία αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο στην προϊστορική αρχαιολογία της πρώιμης εργαλειοτεχνίας του Αιγαίου. Την έκθεση συμπληρώνουν δύο ταινίες μικρού μήκους, που προβάλλονται στο επίπεδο -1 του κτιρίου με θέμα τη Μεταλλευτική Ιστορία της Μήλου έτσι όπως την έζησαν και την αφηγούνται οι ίδιοι οι παλιοί μεταλλωρύχοι, και είναι η ιδανική αρχή για την έναρξη της επίσκεψης. Άλλωστε, σε ένα τέτοιο μουσείο είναι μάλλον αναμενόμενο η εκκίνηση να γίνει από το υπόγειο!
.jpg)
Στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία, αφενός αφορούν το αντικείμενο του ΜΜΜ, την ιστορία του νησιού και, εντέλει, το ίδιο το νησί, και αφετέρου πρόκειται για συνεργασίες με εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς και μουσειοπαιδαγωγούς (Τεχνοτροπία, Ευπαλίνος, Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελληνικής Εταιρείας κ.λπ.). Οι επισκέπτες ξεκινούν με ένα ενημερωτικό φυλλάδιο «Ένα ταξίδι στη μεταλλευτική ιστορία της Μήλου» κυρίως για τους μικρούς αλλά και για μεγάλους με παιδική ψυχή ώστε να ανακαλύψουν τους θησαυρούς του ΜΜΜ. Στο πρόγραμμα «Τα ορυκτά στη ζωή μας» μέσω μιας ψηφιακής ξενάγησης, η οποία πραγματοποιείται με τη βοήθεια ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή, απαντώνται ερωτήματα όπως: Με ποιους τρόπους εξορύσσονται τα ορυκτά από το έδαφος σήμερα; Ποιες είναι οι χρήσεις των ορυκτών στην καθημερινή μας ζωή; Πώς χρησιμοποίησαν τα ορυκτά οι πρόγονοί μας; Υπάρχει περιβαλλοντική ευθύνη;
Στον εκθεσιακό χώρο με την αποκατάσταση τοπίου, αν είστε παρατηρητικός εκ φύσεως μπορείτε να συμπληρώσετε με ευκολία ένα εκπαιδευτικό φυλλάδιο με ερωτήσεις που στηρίζονται κυρίως στην παρατήρηση πληροφοριών για το περιβάλλον και τα φυτά της Μήλου. Με το πρόγραμμα «Μεταφύτευση τοπικού φυτού», ο ερασιτέχνης κηπουρός μπορεί να ξυπνήσει μέσα σας και μεταφυτέψει σε μια γλάστρα ένα φυτό της Μήλου, χρησιμοποιώντας τύρφη και προϊόντα του περλίτη -ιδανικό ενθύμιο από την επίσκεψή σας.
Από το 2000, το ΜΜΜ είναι μέλος της οργάνωσης European Museum Forum, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που λειτουργεί υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης, με στόχο να προαγάγει το έργο πρωτοποριακών μουσείων στον ευρωπαϊκό χώρο. Το Μουσείο διοργάνωσε το 2006 στη Μήλο το διεθνές συνέδριο «Island Heritage – Defining Heritage Identity» με τη συμμετοχή 20 ευρωπαϊκών νησιωτικών μουσείων.
Με πρόσκληση του ΜΜΜ, κάθε χρόνο συμμετέχουν στα ειδικά διαμορφωμένα εκπαιδευτικά προγράμματά του οι μαθητές των τριών δημοτικών σχολείων της Μήλου, του γυμνασίου και του λυκείου του νησιού. Με δράσεις που απευθύνονται στους νεαρούς αλλά και στους ενήλικες επισκέπτες του, πάνω από 5.000 άτομα έχουν λάβει μέρος μέχρι σήμερα. Για τη σχολική χρονιά 2013-14, προγραμματίζεται η υλοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος «Ο οψιδιανός της Μήλου: Στα ίχνη της Προϊστορίας». Παράλληλα, συνεχίζεται η πραγματοποίηση οργανωμένων επισκέψεων για όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες με συμμετοχή των μαθητών σε επιλεγμένες διαδρομές Miloterranean, με ξεναγήσεις και παροχή πληροφοριακού υλικού.
Το Μεταλλευτικό Μουσείο Μήλου από νωρίς επιδίωξε να υπερβεί τα όρια ενός ιδρύματος με μοναδικό στόχο τη συλλογή και παρουσίαση εκθεμάτων. Με τη διοργάνωση πρωτότυπων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και με την πρωτοβουλία του Miloterranean Geo Experience, ταξιδεύει τον επισκέπτη μέσα και έξω από το κτήριό του, εκεί όπου γεννήθηκαν και «ζουν» τα εκθέματά του και εξελίσσεται η θεματολογία του.
Διαβάστε επίσης το άρθρο για τις 7 Miloterranean Geo Walks.
