Σε μια από τις πιο όμορφες και αντιφατικές γειτονιές της Ρώμης, φιλοξενούνται δυο διαφορετικές εκθέσεις, που εκφράζουν  διαφορετικές θεάσεις και προσεγγίσεις της πραγματικότητας. Η περιοχή Testaccio της ιταλικής πρωτεύουσας είναι γνωστή αφενός για τον ήσυχο και λιτό της χαρακτήρα, αφετέρου όμως φημίζεται για την έντονη νυχτερινή της ζωή. Μέσα σε αυτό το αντιθετικό και ιδιαίτερο χωρικό πλαίσιο, συναντάμε δύο ξεχωριστούς χώρους τέχνης. Λίγα μέτρα μονάχα χωρίζουν το νεοσύστατο Fondazione Giuliani από το MACRO Testaccio, το παράρτημα δηλαδή του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Ρώμης στη συγκεκριμένη περιοχή. Στους χώρους του Fondazione Giuliani παρουσιάζεται η έκθεση με τίτλο Minor Risks και πρόκειται για την ατομική  έκθεση της ιταλίδας Giulia Piscitelli. Στο πρώην εκτροφείο και σφαγείο βοδινών όπου πλέον στεγάζεται το MACRO Testaccio, συναντάμε την έκθεση Plus Ultra, η οποία μας δίνει την ευκαιρία να απολαύσουμε ένα μέρος της συλλογής Sandretto Re Rebaudengo. Οι εκ διαμέτρου νοηματικά αντίθετοι τίτλοι των δύο εκθέσεων, ήδη φανερώνουν τη πρώτη διαφορά μεταξύ τους, που τις φέρνει όχι μόνο σε διάλογο αλλά και σε αντιστοιχία με τον ευρύτερο χώρο που της φιλοξενεί. Το παιχνίδι των αντιθέσεων έχει ξεκινήσει…

Στο συγκεκριμένο κομμάτι της πόλης, μακριά από το πολύβουο και τουριστικό ιστορικό της κέντρο, μας αποκαλύπτεται ο τρόπος που οι κάτοικοί της, βιώνουν την καθημερινότητά τους. Μέσα από το έργο της Giulia Piscitelli, αντιλαμβανόμαστε ότι πολύ συχνά στρέφει το βλέμμα της ακριβώς προς αυτό το κομμάτι της σύγχρονης καθημερινής ζωής των απλών ανθρώπων, τόσο σε ατομικό όσο σε συλλογικό επίπεδο. Τα έργα της που θα παρουσιάζονται στο Fondazione Giuliani μέχρι τις 2/4, αποπνέουν μια έντονη αίσθηση μελαγχολίας, ειρωνείας και αυτοσαρκασμού. Χρησιμοποιώντας διαφορετικά είδη μέσων (εγκαταστάσεις, video projections, φωτογραφία, collage) καταφέρνει να εκφράσει με μεγαλύτερη ακρίβεια και πληρότητα τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της καθημερινότητας, με τους αρμονικούς της ρυθμούς και τις έντονες αντιφάσεις της. Γι’ αυτόν το λόγο αντλεί έμπνευση από σκηνές καθημερινής ρουτίνας, δίνοντας έμφαση στο στοιχείο της εργασίας, της επανάληψης, του προσωρινού και του εύθραυστου. Τα προάστια και οι βιομηχανικές ζώνες των πόλεων συνθέτουν το ιδανικό σκηνικό για την καλλιτεχνική της έρευνα. Αναζητεί την ομορφιά στην σκοτεινή πλευρά των αστικών τοπίων, όπου το ανθρώπινο στοιχείο είτε παρουσιάζει τη διττή του φύση είτε απουσιάζει εντελώς. Στολές εργατών επικαλυμμένες με latex, μια τίγρης που κινείται μηχανικά και επαναλαμβανόμενα μέσα στο κλουβί της, διάχυτοι ήχοι κινούμενης πόλης, μια πεταμένη γόβα, μια ξύλινη καρέκλα, είναι μερικά απ’ όσα συναντάμε στην έκθεση της Piscitelli. Απόντα σώματα, εμμονές, φθαρτότητα, χρόνος και μνήμη, στοιχεία και έννοιες που καθορίζουν τον μικρόκοσμο ενός ατόμου ή ενός συνόλου.

Από το ατομικό στο συλλογικό. Από τον μικρόκοσμο της καθημερινότητας στον μακρόκοσμο ενός σχιζοφρενικού σύμπαντος. Από τα Minor Risks της Giulia Piscitelli περνάμε στην Plus Ultra συλλογή της Patrizia Sandretto Re Rebaudengo, μέρος της οποίας θα εκτίθεται στους ιδιαίτερους χώρους του MACRO Testaccio μέχρι τις 20/3. Η έκθεση συμπεριλαμβάνει έργα 38 καλλιτεχνών ιταλών και μη, που συνθέτουν μία από τις πιο σημαντικές συλλογές σύγχρονης τέχνης στην Ιταλία. Σε απόλυτη συμφωνία με τον τίτλο της, ορθά επιλεγμένο από τον γνωστό ιταλό συγγραφέα και επιμελητή της Francesco Bonami, η έκθεση αποτελείται από έργα που εντυπωσιάζουν με τις μεγάλες διαστάσεις τους, κοινό χαρακτηριστικό της εν λόγω συλλογής. Σύμφωνα με τα λεγόμενα του επιμελητή της, πρόκειται για μια έκθεση σχεδόν σχιζοφρενική, χωρισμένη ουσιαστικά σε δύο ημισφαίρια. Οι αντιθέσεις συνεχίζονται. Η έκθεση ξεκινά με μια σειρά έργων που συνθέτουν ένα conceptual και σκοτεινό σκηνικό. Η ηδονή της βίας στο έργο του Thomas Hirschhhorn,  Camo Family και στο Kesslers Circus του Jon Kessler, συνδιαλέγεται με την τραγικότητά της, στην εγκατάσταση 9/12 του  Hans Peter Feldmann, όπου παρουσιάζονται τα πρωτοσέλιδα ανά τον κόσμο, της επόμενης μέρας από την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων. Ένα εγκαταλελειμμένο στούντιο ηχογράφησης από το παρελθόν, του  Robert Kusmirowski βρίσκεται απέναντι από τη μακέτα μιας νεκρής πόλης βουτηγμένης στο σκοτάδι και στη στάχτη, του Mark Manders, εντείνοντας την απουσία του ανθρώπινου στοιχείου και την κυριαρχία της ύλης. I see a darkness τραγουδούν δύο μικρά παιδιά στο ομώνυμο video του Joao Onofre.

Από το σκοτάδι στο φώς. Από τη σκοτεινή πλευρά του μυαλού περνάμε στη φωτεινή πλευρά του πνεύματος. Η παιγνιώδης διάθεση αντικαθιστά τα μάταια ένστικτα επιβίωσης και το όνειρο τον εφιάλτη. Ο σουρεαλισμός διαδέχεται την πιο σκληρή όψη μιας καθόλα ρεαλιστικής πραγματικότητας. Το disco-γλυπτό του Patrick Tuttofuoco, με τίτλο +, διαχέει στο χώρο ακόμα περισσότερο χρώμα, φως και techno μουσική. Μια αρκούδα με φτερά πουλερικού, της Paola Pivi, μας ρωτά Have you seen me before? και μας μεταφέρει σ’ ένα παραμυθένιο απομονωμένο μέρος, όπου απουσιάζει η οποιαδήποτε επαφή με την πραγματικότητα. Στο ίδιο φανταστικό μέρος συναντάμε και το μαλλιαρό Untitled (Monster) του Piotr Uklanski. Ανάλαφρη και διασκεδαστική η ανάγνωση της πραγματικότητας (ή της φαντασίας) σε αυτό το τμήμα της έκθεσης. Ωστόσο κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις και η πραγματικότητα ακόμα πιο πολλές. 

Κωνσταντίνος-Τσακαλίδης-συνέντευξη (1)
ΣΕ ΕΠΑΦΗ - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης