Το χριστουγεννιάτικο δέντρο μόλις έχει τοποθετηθεί και στολιστεί στην πλατεία Duomo. Ο κόσμος ντυμένος με τα πιο ζεστά του ρούχα και τις ομπρέλες του, ανακατεύεται με τα μελαγχολικά γκρι χρώματα της ατμόσφαιρας, δημιουργώντας μια ποιητική σύνθεση γεμάτη κίνηση, αντιθέσεις και παλμό. Το βιομηχανικό τοπίο συνυπάρχει με τις άριστα διακοσμημένες βιτρίνες και εμπορικές στοές του κέντρου της ιταλικής πόλης, όπως για παράδειγμα η ιστορική Galleria Vittorio Emanuele II με τον επιβλητικό γυάλινο θόλο. Το Μιλάνο δικαίως εντυπωσιάζει με την ψυχρή ομορφιά και την ιδιαιτερότητα του ιστορικού του κέντρου. Ωστόσο η περιφέρειά του, αναδεικνύει ακόμα περισσότερο το μοναδικό του χαρακτήρα που το κάνει να διαφέρει από τις υπόλοιπες παραδοσιακές ιταλικές πόλεις και κυρίως αυτές του νότου.
Με θέα τις χιονισμένες Άλπεις που ξεπροβάλλουν μέσα από το ομιχλώδες τοπίο, έχουμε ήδη αφήσει πίσω μας το κέντρο της πόλης και φτάνουμε στο μουσείο Hangar Bicocca. Το συγκεκριμένο μουσείο βρίσκεται σε μια περιοχή θαυμάσιας βιομηχανικής αισθητικής, με ουρανοξύστες και εργοστάσια που ίσως να έχουν πλέον χάσει την αρχική τους χρήση. Παράδειγμα αποτελεί και το Hangar Bicocca, το οποίο κάποτε κατασκεύαζε τρένα και πλέον φιλοξενεί στους χώρους του, εκθέσεις σύγχρονης τέχνης. Πρόκειται για έναν πραγματικά ιδιαίτερο χώρο, μεγάλων διαστάσεων και με μια ψηλή οροφή που κόβει την ανάσα. Ο συγκεκριμένος χαρακτήρας του κτηρίου λειτουργεί πάντα ως καθοριστικός ή ακόμα και ανασταλτικός παράγοντας για την επιλογή και την επιμέλεια των εκθέσεων που παρουσιάζει, σύμφωνα και με τα λεγόμενα της επιμελήτριας Chiara Bertola.
Στον εξωτερικό χώρο του μουσείου μας καλωσορίζει ή μας αποτρέπει το γλυπτό La Sequenza του Fausto Melotti, που υψώνεται σαν προστατευτικό τείχος ακριβώς μπροστά από την κεντρική είσοδο στο εσωτερικό του μουσείου. Παρ΄όλα αυτά, εμείς το προσπερνάμε και εισερχόμαστε στην υποδοχή του μουσείου, όπου τη συγκεκριμένη ημέρα φιλοξενεί το event Garage Sale, στο οποίο μπορείς να πουλήσεις, να ανταλλάξεις και να αγοράσεις χειροποίητα και second hand αντικείμενα όπως βιβλία, δίσκους, ρούχα και έργα τέχνης. Τη γιορτινή και χαρούμενη ατμόσφαιρα του παζαριού, διαδέχεται η είσοδός μας στον σχεδόν ενιαίο εκθεσιακό χώρο του μουσείου. Χωρίς να έχει υποστεί καμία αλλαγή που ενδεχομένως θα αλλοίωνε την αυθεντικότητά του, πρόκειται για έναν χώρο που προκαλεί δέος με τη λιτότητα, το μέγεθος και την απόκοσμη ατμόσφαιρά του. Εκεί λοιπόν φιλοξενείται η έκθεση Terre Vulnerabili με έργα κυρίως site–specific, τα οποία θίγουν εκείνο το ευάλωτο κομμάτι της ανθρώπινης υπόστασής μας, που τροφοδοτεί την υπευθυνότητά μας απέναντι στον άλλον, στην κοινωνία και στο περιβάλλον. Η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί ένα project που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια παρουσίασής του, μέσω προσθέσεων, διορθώσεων και νέων διαλόγων με άλλους καλλιτέχνες που σταδιακά ενσωματώνονται. Συνολικά 30 διεθνείς καλλιτέχνες θα παρουσιάσουν το έργο τους μέχρι το τέλος του project, ενώ προς το παρόν μπορούμε να δούμε 13, όπως τους Ermanno Olmi, Yona Friedman, Hans Op de Beeck, Mona Hatoum κ.ά.
Το έργο που εγκαινίασε τους χώρους του Hangar Bicocca, πίσω στο 2004, ήταν το The Seven Heavenly Palaces του Anselm Kiefer, που αποτελεί έργο της μόνιμης συλλογής του μουσείου, δημιουργήθηκε από τον καλλιτέχνη ειδικά για τις ανάγκες του ιδιαίτερου χώρου και από τότε μέχρι σήμερα συνεχίζει να συναρπάζει τον κάθε επισκέπτη. Επηρεασμένος από τον εβραϊκό μυστικισμό Kabbalah, το βιβλίο της ζωής, ο καλλιτέχνης δημιουργεί επτά μνημειώδεις πύργους που συμβολίζουν τα επτά στάδια της πνευματικής μας ζωής. Οι επτά πύργοι από σκυρόδεμα και μόλυβδο φαντάζουν στοιχειωμένοι και ετοιμόρροποι, ανακαλούν με το μέγεθός τους, τη φιλοσοφική έννοια του υψηλού εξαιτίας του δέους που προκαλούν. Οι πύργοι του Kiefer αναμετρώνται με ένα από τα πιο επιβλητικά και χαρακτηριστικά αξιοθέατα του Μιλάνο, τον πύργο Velasca που υψώνεται πάνω από κάθε άλλο κτήριο στο κέντρο της πόλης. Η πρώτη θέασή του από την οροφή του Duomo, του κεντρικού καθεδρικού ναού της πόλης, μας καθηλώνει καθώς πρόκειται για έναν ουρανοξύστη που δημιουργήθηκε από μια ομάδα αρχιτεκτόνων το 1958 και αναμφισβήτητα πρόκειται για μια αρκετά πρωτότυπη κατασκευή που όπως μαθαίνουμε διχάζει ακόμα τους μιλανέζους λόγω της “brutalism” αισθητικής του.
Παρόμοιες αντιδράσεις προκάλεσε η τοποθέτηση του γλυπτού L.O.V.E. του Maurizio Cattelan, στην πλατεία Affari στο κέντρο της πόλης, ακριβώς μπροστά από το Χρηματιστήριο. Πρόκειται για ένα πολυσυζητημένο έργο, το οποίο αναπαριστά το μεσαίο δάχτυλο του ανθρώπινου χεριού, φτιαγμένο από μάρμαρο, παραπέμποντας στη γνωστή χειρονομία και σατιρίζοντας σημασιολογικά τη χρήση μνημειωδών γλυπτών ως σύμβολα κύρους και δύναμης. Ο πάντα ανατρεπτικός καλλιτέχνης ισχυρίζεται ότι έχει φιλοτεχνήσει ένα έργο αρκετά συντηρητικό και παραδοσιακό κάτι που μάλλον δεν βρίσκει σύμφωνη τη Διοίκηση της πόλης, που προσπάθησε αλλά δεν κατάφερε να βρει αρκετά πειστικά επιχειρήματα για την απομάκρυνση του έργου από το κεντρικό σημείο της πόλης.
