Κείμενο: Θοδωρής Ιωσηφίδης
Στις 23 Δεκεμβρίου, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών παρουσιάζει σε συναυλιακή μορφή την όπερα Σαλώμη του Ρίχαρντ Στράους, σε μουσική διεύθυνση Λουκά Καρυτινού. Τον ρόλο της Ηρωδιάδας θα ερμηνεύσει η Κατερίνα Οικονόμου, μια σοπράνο με λαμπρή σταδιοδρομία στα πιο μεγάλα θέατρα του κόσμου και στους πιο εμβληματικούς ρόλους. Από τη Σκάλα του Μιλάνου στη Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης, από την Όπερα του Παρισιού στο Φεστιβάλ Αρένας της Βερόνας, η διακεκριμένη πρωταγωνίστρια έχει διανύσει μια σημαντική καλλιτεχνική πορεία και έρχεται στο Μέγαρο Μουσικής για μια μοναδική εμφάνιση. Με αυτήν την αφορμή, συνομιλήσαμε μαζί της και μας εκμυστηρεύτηκε τις αναμνήσεις της από αυτό το έργο, αλλά και από άλλες στιγμές της ζωής της.
«Ένα δώρο ήταν για μένα αυτή η πρόσκληση», μας είπε στην αρχή της κουβέντας μας. «Ένα δώρο που λαμβάνω με μεγάλη χαρά και μεγάλη συγκίνηση, γιατί έχουμε πολύ καιρό να βρεθούμε με τον Λουκά Καρυτινό. Θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ για αυτήν την πρόταση, την οποία δέχτηκα με μεγάλη αίσθηση ευθύνης απέναντι στο έργο και στο κοινό».
Τι συνδέει όμως την Κατερίνα Οικονόμου με αυτό το έργο; Πρωτίστως, το γεγονός ο ομώνυμος ρόλος, αυτός της Σαλώμης, ήταν ο πρώτος πρωταγωνιστικός ρόλος που ερμήνευσε και με αυτόν ξεκίνησε μια εντυπωσιακή σταδιοδρομία. Την ρωτήσαμε τι θυμάται από εκείνη την εποχή. «Έγινε έτσι», μας λέει: «ετοίμαζα το πρόγραμμα για την αποφοίτησή μου στην Ακαδημία της Κολωνίας με τον καθηγητή μου, τον Γιόζεφ Μέτερνιχ, και ανάμεσα σε όλα ήθελα να τραγουδήσω και την Μάρσαλιν από τον Ιππότη με το Ρόδο (Das Rosenkavalier) του Ρίχαρντ Στράους. Ο πιανίστας μου όμως μου πρότεινε ότι πολύ πιο ταιριαστός ρόλος για μένα και για την ηλικία μου θα ήταν η Σαλώμη. Άρχισα να μαθαίνω λοιπόν, αυτόν τον ρόλο. Αυτή η συμβουλή του πιανίστα μού άλλαξε όλη μου τη ζωή, γιατί κανείς δε θα με ζητούσε – στην ηλικία που ήμουν τότε – για τη Μάρσαλιν. Τότε, στα τελικά ρεσιτάλ για την αποφοίτηση έρχονταν μαέστροι και σκηνοθέτες, ούτε ήξερες ποιος ήταν κάτω. Αφού τραγούδησα, ήρθε ο διευθυντής της σχολής και μου είπε, “σου έχω δύο νέα. Το γερμανικό κράτος σού δίνει υποτροφία για να συνεχίσεις τις σπουδές σου, και ένα θέατρο στο Βύρτσμπουργκ σε ζητά για να κάνεις ακρόαση για τη Σαλώμη”. Διάλεξα το δεύτερο».
Και τι ανάμνηση έχει από εκείνη την πρώτη της ακρόαση; «Ο σκηνοθέτης ήθελε να με δει να κινούμαι πάνω στη σκηνή», μας λέει. «Εν τω μεταξύ, εγώ είχα φορέσει κάτι ψηλά τακούνια και στο σκηνικό είχε κάτι τεράστια σκαλοπάτια, δεν ήξερα τι να κάνω. Τότε τον ρώτησα αν μπορούσα να βγάλω τα παπούτσια μου. Απάντησε ενθουσιασμένος, “αυτό ήθελα να ακούσω!” Έτσι ξεκίνησα».
Πώς αισθάνεστε που επιστρέφετε σε αυτό το έργο, έχοντας τόσο μεγάλη απόσταση από εκείνη την πρώτη φορά; «Όταν έπαιζα τη Σαλώμη, έβλεπα με θαυμασμό τους μεγαλύτερους συναδέλφους που έπαιζαν τους ωριμότερους ηλικιακά ρόλους. Με εντυπωσίαζε η πείρα τους, η επιβλητική τους παρουσία, και σκεφτόμουν πότε θα είχα και εγώ αυτή την εικόνα. Και να που κύλησε ο χρόνος, είμαι εγώ στη θέση τους, και έτσι θα βρεθούν άλλοι στη δική μου θέση».
Με αυτήν την ευκαιρία, ρωτήσαμε τι θα συμβούλευε τους νέους συναδέλφους της, τους νεαρούς τραγουδιστές που μόλις ξεκινούν και ονειρεύονται μια αντίστοιχη πορεία. Απάντησε: «να μη φθείρονται και να μη βιάζονται. Να μην αναμιχθούν με άλλα είδη τραγουδιού από βιασύνη, να μην ξοδεύουν τις δυνάμεις τους. Χρειάζεται οικονομία δυνάμεων, αφοσίωση και συγκέντρωση. Υπομονή. Η ζωή ξεκαθαρίζει από μόνη της ποια είναι η θέση για τον καθένα από εμάς».
Δεν μπορεί κανείς να αποφύγει την ερώτηση «ποιος είναι ο αγαπημένος σας ρόλος», σε μια τραγουδίστρια με τόσο μεγάλο ρεπερτόριο. Η απάντησή της ήταν χωρίς δεύτερη σκέψη: «όλοι! Δεν μπορώ να ξεχωρίσω κανέναν. Ίσως, με μια πολύ μικρή διαφορά, έχω μια μικρή αδυναμία στη ρωσική όπερα, στη μουσική του Προκόφιεφ και του Σοστακόβιτς, επειδή υπάρχει μια βαθύτερη σχέση με τη γλώσσα».
Τι διαφορά έχει για έναν τραγουδιστή η συναυλιακή παρουσίαση από τη σκηνοθετημένη παράσταση; «Όχι πολύ μεγάλη. Ίσως υπάρχει μια μεγαλύτερη άνεση, επειδή δεν υπάρχει κίνηση. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν είσαι στην ίδια εγρήγορση, και πάλι αντιδράς σε αυτό που κάνει ο συμπρωταγωνιστής. Από την άλλη πλευρά, η συναυλιακή μορφή χρειάζεται περισσότερη δύναμη από τους τραγουδιστές για να κερδίσουν την προσοχή του κοινού. Εμείς από την πλευρά μας είμαστε στρατιώτες, με την ίδια σοβαρότητα θα παίξουμε και στην παράσταση και στη συναυλία».
Όσο για το μήνυμα που η Κατερίνα Οικονόμου θα ήθελε να στείλει στο κοινό, αυτό αποτελεί και μία πρόσκληση για την προσεχή της συναυλία με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών: «να μη φοβάστε την όπερα, δεν είμαστε ο κακός λύκος που βγήκε από το δάσος και ουρλιάζει!».
