Βρισκόμαστε στους πρόποδες της Πάρνηθας, κάπου στα 30 λεπτά από το κέντρο της πόλης, εκεί που ξεκινά το ταξίδι του σπόρου, της χρονοκάψουλας της ζωής. Εκεί ακριβώς ξεκινά και το δικό μας εκπαιδευτικό ταξίδι στον πολυσύνθετο κόσμο του δάσους, την πλούσια βιοποικιλότητα των δασικών οικοσυστημάτων και την αναγέννησή του από τον σπόρο.
Το Δασικό Εκκοκκιστήριο Αμυγδαλέζας οδεύει προς την 3η χρονιά αφότου άνοιξε και πάλι τις πόρτες του με πρωτοβουλία του Ομίλου Motor Oil, ο οποίος το «υιοθέτησε» και με μηχανήματα σύγχρονης τεχνολογίας έχει καταφέρει να το εκσυγχρονίσει μετατρέποντάς το σε Τράπεζα Διατήρησης Δασικού Γενετικού Υλικού, αλλά και να βάλει το σημαντικό λιθαράκι του στην προστασία της φυσικής κληρονομιάς της χώρας μας, στη διαφύλαξη του περιβάλλοντος για τις επόμενες γενιές καθώς και στην ενίσχυση της τόσο πολύτιμης περιβαλλοντικής μας συνείδησης.
Μια βιωματική, εκπαιδευτική διαδρομή εκεί που μπαίνει ο σπόρος της ζωής
Η περσινή σεζόν έκλεισε με το Κέντρο Επεξεργασίας, Ελέγχου και Πιστοποίησης Δασικού Πολλαπλασιαστικού Υλικού να καταγράφει πάνω από 1.000 επισκέπτες (+200 επισκέπτες από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, +440 επισκέπτες από τη δευτεροβάθμια και +170 επισκέπτες από ειδικά σχολεία & ΕΠΑΛ και +120 εκπαιδευτικούς).
Χτισμένο τη δεκαετία του ’80, το Κ.Ε.Ε.Π.ΔΑ.Π.Υ. ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1990 και μετά από αρκετά χρόνια συστήνεται ξανά μέσα από διευρυμένα επιστημονικά προγράμματα, επισκέψεις και ξεναγήσεις. Η Motor Oil στοχεύει να αναδείξει σε βάθος χρόνου την εκπαιδευτική αξία του Κέντρου καλώντας μικρούς και μεγάλους να γνωρίζουν τον μοναδικό προμηθευτή πιστοποιημένων σπόρων για τα φυτώρια της χώρας μας, τον φύλακα του εθνικού μας κεφαλαίου, που δεν είναι άλλο από τα δάση και τα φυτά.
Η σεζόν ξεκινά με νέο κύκλο ξεναγήσεων που εισάγουν παιδιά όλων των ηλικιών και εκπαιδευτικούς σε αυτόν τον πολύχρωμο κόσμο, τους καλούν να τον βιώσουν, να τον μυρίσουν, να τον αγγίξουν, να τον γευτούν.
Από το Εκκοκκιστήριο της Αμυγδαλέζας μέχρι το Δασικό Φυτώριο ξεδιπλώνεται μια διαδρομή στην οποία συντελείται κάτι σχεδόν μαγικό, καθώς τα χέρια του μέλλοντος συναντούν την αρχή της ζωής. Μια μεγάλη, καταπράσινη έκταση απλώνεται μπροστά στα μάτια τους, ένας χώρος γεμάτος με διαφορετικά είδη σπόρων από κάθε άκρη της Ελλάδας, από το στάδιο μηδέν μέχρι να βρουν ξανά τη θέση τους στη γη, εκεί από όπου ξεκινούν όλα και σχηματίζουν τον κύκλο της ζωής.
Κάθε στάση και μια σύνθετη διεργασία αλλά συνάμα εναρμονισμένη με την απλότητα και τη σοφία της φύσης. Μαζί με τα παιδιά αφηνόμαστε στα χέρια των δασολόγων, των δασοπόνων και των γεωπόνων του Κέντρου αλλά και του δικτύου μικρών παραγωγών του Open Farm που αναλαμβάνουν την ξενάγηση ακολουθώντας τα στάδια της παραλαβής, του καθαρισμού, της διαλογής και τους ποιοτικού ελέγχου, που απαιτείται για να μπορέσουν να αποθηκευτούν στο τέλος λίγα κιλά δασικού σπόρου από τον οποίο μπορεί να ξαναγεννηθεί ένα ολόκληρο δάσος.
Κώνοι και καρποί από όλη τη χώρα καταφθάνουν στο Εκκοκκιστήριο της Αμυγδαλέζας για να δεχθούν την απαραίτητη επεξεργασία και να προμηθεύσουν τα φυτώρια. Οι κώνοι είναι σφραγισμένοι, κλειστοί αεροστεγώς και με την αύξηση της θερμοκρασίας τους από τον ήλιο ανοίγουν και πέφτουν οι σπόροι.
«Προσπαθούμε να μιμηθούμε αυτό που κάνει η φύση σε πιο γρήγορο ρυθμό μέσω μηχανισμών», ακούμε καθώς προχωράμε προς τα μηχανήματα που θα χωρίσουν τους σπόρους από τους κώνους, τις βελόνες, τα ξερά φύλλα, τα πτερύγια και θα τους ταξινομήσουν κατά μέγεθος, σε γεμάτους και άδειους.
Το πιο σημαντικό για τους ανθρώπους του Κέντρου είναι να διατηρηθεί ο σπόρος στην καλύτερη δυνατή κατάσταση για να μπορεί να δώσει υγιή φυτά.
«Αυτός ο σπόρος που πιάνετε αν αποθηκευτεί και συγκεντρωθεί μέχρι τέλος του χρόνου, μετά από 3-4 χρόνια θα γίνει δέντρο και μετά από 30 χρόνια θα γίνει συστάδα, αν όλα πάνε καλά», σημειώνουν οι γεωπόνοι.
Στη συνέχεια αναλαμβάνουν τα εργαστήρια προκειμένου να τεστάρουν τους σπόρους, να μετρήσουν την υγρασία και τη φυτρωτικότητα και να δώσουν την πιστοποίηση πριν αποθηκευτούν στα ψυγεία προκειμένου να γίνει η αποστολή στα φυτώρια αλλά και η φύτευσή τους.
Το 25,4% της συνολικής έκτασης της Ελλάδας αποτελείται από δάση, καθιστώντας την τέταρτη σε δασικό πλούτο ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης. Στην πλειοψηφία τους πρόκειται για δάση που είναι φυσικά και χαρακτηρίζονται μεσογειακά, με οικοσυστήματα προσαρμοσμένα σε ξηροθερμικά περιβάλλοντα, με ζεστά καλοκαίρια και ψυχρούς χειμώνες.
Κοιτώντας προς το βουνό, βλέποντας τα δάση που έχουν καεί, είναι εκεί για να σου θυμίζουν έντονα ότι ο βασικός λόγος ύπαρξης του Δασικού Εκκοκκιστηρίου Αμυγδαλέζας είναι σημαντικός και ο ρόλος του κομβικός, ιδιαίτερα σε ένα φυσικό περιβάλλον που κάθε χρόνο μετρά όλο και περισσότερες καταστροφές.
«Χωρίς αυτούς τους σπόρους δεν μπορούν να γίνουν αναδασώσεις στην Ελλάδα. Αυτό που κάνουμε είναι να αφήνουμε τη φύση να κάνει τη δουλειά μόνη της, την κάνει πολύ καλύτερα. Οι αναδασώσεις γίνονται σε σημεία τα οποία είναι διαταραγμένα, που δεν μπορεί από μόνη της η φύση να κάνει τη δουλειά, γι’ αυτό και περιμένουμε δύο χρόνια να δούμε την εξέλιξη της φυσικής αναγέννησης», ακούμε από τους δασολόγους του φυτωρίου.
Πόσα χρόνια όμως χρειάζονται για να γίνει η αναδάσωση; «Μπορούμε να πούμε ότι αυτό αρχίζει να φαίνεται μετά από 12-15 χρόνια. Άμα καεί προτού γίνει ώριμο για να αναπαραχθεί, να παράξει σπόρους, εκεί έχει ένα νόημα να παρέμβουμε. Για να γίνει ένα δέντρο ενήλικο θέλει γύρω στα 20 -30 χρόνια.»
Η βιωματική διαδρομή στο Δασικό Εκκοκκιστήριο Αμυγδαλέζας ολοκληρώνεται με τα παιδιά να βάζουν τους δικούς τους σπόρους στο έδαφος με την καθοδήγηση του γεωπόνου του Open Farm Σπήλιου Πέτζα. Σ’ ένα βιοδιασπώμενο γλαστράκι μπαίνει ο σπόρος που θα γεννήσει μια νέα ζωή μαζί με την ανάμνηση από το «μαγικό ταξίδι» του και την ελπίδα για ένα μέλλον βιώσιμο, αρμονικό, προστατευτικό προς τη φύση.
Με το βλέμμα στο μέλλον…
Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον ο Όμιλος Motor Oil καινοτομεί ευθυγραμμίζοντας τη στρατηγική του με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών στηρίζοντας την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, στοχεύει στην ενδυνάμωση της στήριξης και της αναβάθμισης του Εκκοκκιστηρίου και του Φυτωρίου στην Αμυγδαλέζα, ώστε σταθερά και με διάρκεια να συνεχίσει να αποτελεί κορωνίδα της βιωσιμότητας των δασών της χώρας μας, ένα βιώσιμο και παραγωγικό κέντρο που θα προστατεύει σε βάθος χρόνου τη φυσική κληρονομιά της χώρας, θα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες σε πιστοποιημένους σπόρους αλλά και θα εξακολουθεί να ευαισθητοποιεί.
«Περισσότεροι σπόροι, περισσότερα φυτά», λένε χαρακτηριστικά οι γεωπόνοι του και γι’ αυτό στόχος τους είναι να αυξήσουν τον αριθμό των ειδών που συλλέγουν για να εκκοκκίσουν, να βελτιώσουν τον τρόπο συλλογής, να πραγματοποιούν όλο και καλύτερη διαδικασία εκκόκκισης βασισμένη στα πρωτόκολλα. Η διαφύλαξη της βιοποικιλότητας αποτελεί μεγάλη υπόθεση για μια Τράπεζα Δασικού Γενετικού Υλικού, έτσι ώστε σε περίπτωση καταστροφής να μπορούν να προστατευτούν και να διατηρηθούν τα διαφορετικά είδη που συνθέτουν κομμάτι κομμάτι την αλυσίδα του φυσικού πλούτου της Ελλάδας.
