Υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς και στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Τέχνη και τρέλα» που διοργανώνουν η Εταιρεία Μελέτης Πολιτισμικής Ετερότητας (Ε.Μ.Π.Ε.) και ο Δήμος της Αθήνας (Ο.Π.Α.Ν.Δ.Α.) για τον Οκτώβριο 2014, το Booze Cooperativa: BaseGALLERY φιλοξενεί το αφιέρωμα Video Art «Εντός/εκτός εαυτού».

Η τέχνη και η τρέλα μοιράζονται μια παρόμοια έλλειψη ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου, ικανοποιητικού ορισμού. Επομένως, κάθε προσπάθεια εμπλουτισμού τους, τόσο σε θεωρητικό όσο και πρακτικό επίπεδο, είναι ευπρόσδεκτη.

Οι κοινωνικές αντιλήψεις, εθιμικά και θεσμικά, ανέκαθεν αντιμετωπίζουν καθετί που δεν ταιριάζει με την συμβατική, κατεστημένη συμπεριφορά ως στοιχείο παράφρον, «τρελό». Ο «εκτός εαυτού» άνθρωπος λοιπόν, αυτός δηλαδή που έχει χάσει την έννοια της πραγματικότητας και έχει απομακρυνθεί από τις συνθήκες της, μοιάζει να πλησιάζει, να παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά που παραδοσιακά έχουν αποδοθεί στον «τύπο του καλλιτέχνη»: κυριευμένος από την έμπνευση του, απομονωμένος στον δικό του κόσμο, αδιάφορος προς τις επιταγές της καθημερινής ζωής, αποσχισμένος από τον κορμό της κοινωνίας και τις προσδοκίες της. Η γραφικότητα της αντίληψης αυτής δρα ακόμα και καθησυχαστικά για τον καλλιτέχνη, που με σιγουριά γνωρίζει «εκ των έσω» ότι τα παραπάνω συχνά αποτελούν απλά προϋποθέσεις για τη δημιουργία.

Στην αρχαία ελληνική σκέψη ο «εκτός εαυτού» άνθρωπος δεν είναι κενός, αλλά αντίθετα, είναι «ένθεος», βρίσκεται δηλαδή μέσα του ο θεός, ο οποίος τον έχει υπό την εξουσία του και του «επιτρέπει» την εκδήλωση υπερφυσικών δυνάμεων (προφητείες, τελετουργίες-σαμανισμός, ποιητική μανία κ.α). Ο «θείος φόβος» του Πλάτωνα, η θεϊκή τρέλα της έμπνευσης, ακολουθεί τους καλλιτέχνες σαν αιώνια κατάρα και ευλογία μαζί. Και είναι ακριβώς αυτή η διαχρονικότητα της ιδέας της ύπαρξης μιας υπερφυσικής διάστασης στη ζωή των καλλιτεχνών που ξεπερνά μια απλά ρομαντικοποιημένη επιθυμία να εξηγηθεί το «άλλο», το «διαφορετικό».

Σήμερα, σε επιστημονικό επίπεδο, οι συνεχείς ανακαλύψεις της ψυχιατρικής, ψυχολογίας και ψυχανάλυσης- και οι αμφισβητήσεις αυτών- προσθέτουν νέο φως στις φυσικές και άλλες αιτίες της ψυχοπαθολογίας της τρέλας και των κοινωνικών παραμέτρων της. Από την άλλη μια από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις της ίδιας της ιστορίας της τέχνης κατά τον 20ο αιώνα, η διεύρυνση των ορίων της τέχνης και των καλλιτεχνικών συστημάτων συμπεριφοράς, συνετέλεσε στην «νόμιμη ένταξη» αλλόκοτων δημιουργημάτων και δημιουργών που εως τότε θα χαρακτηρίζονταν μη αποδεκτοί, αλλάζοντας έτσι για πάντα τα δεδομένα της ίδιας της καλλιτεχνικής παραγωγής.

Στην ομαδική έκθεση με τίτλο «Εντός/Εκτός Εαυτού» μέσα από έργα βίντεο τέχνης διερευνώνται λέξεις-κλειδιά, έννοιες κοινές και στους δύο αυτούς παράλληλους κόσμους: αποξένωση-εξύψωση, ιδιαιτερότητα-δημιουργία, «θεϊκή μανία»-«δημιουργική ψύχωση», μελαγχολία-έμπνευση, πραγματικότητες-μύθος, θεραπεία-ψευδαίσθηση, αποκατάσταση-προσωπική έκφραση.

Κωνσταντίνος-Τσακαλίδης-συνέντευξη (1)
ΣΕ ΕΠΑΦΗ - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης