Ήταν 9 Σεπτεμβρίου 1922, και χιλιάδες κάτοικοι της Σμύρνης παρακολουθούσαν την είσοδο του τουρκικού ιππικού στην πόλη. Η θριαμβευτική είσοδό τους ήταν η κατάληξη ενός σκληρού τριετούς πολέμου με την Ελλάδα, ενός πολέμου που διεξήχθη σε τουρκικό έδαφος με τις βρετανικές και τις λοιπές δυτικές δυνάμεις να στέκονται σύμμαχοι στο πλευρό των Ελλήνων.
Αν και υπήρχε διάχυτος ο φόβος ότι θα ακολουθούσαν πλέον αντίποινα, η πλειοψηφία ήταν πεπεισμένη ότι η πόλη τους ίσως και να γλίτωνε κυρίως λόγω της παρουσίας είκοσι τουλάχιστον πολεμικών πλοίων στο λιμάνι, μεταξύ των οποίων έντεκα βρετανικά, πέντε γαλλικά, κάποια ιταλικά και φυσικά αμερικάνικα, ανάμεσά τους και το άρτι αφιχθέν Λίτσφιλντ, η μεγάλη ελπίδα πως ίσως να απέτρεπαν τυχόν αγριότητες του τουρκικού στρατού.
Ο χριστιανικός πληθυσμός της Σμύρνης περιλάμβανε Έλληνες, Αρμένιους, Λεβαντίνους, Ευρωπαίους και Αμερικανούς. Η Σμύρνη ήταν το πιο κοσμοπολίτικο μέρος τους κόσμου. Διέθετε το κλίμα της Νότιας Καλιφόρνιας, την αρχιτεκτονική της Κυανής Ακτής και ομορφιές που δεν υπήρχαν σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου.
Όσα ακολούθησαν ωστόσο τις επόμενες δύο εβδομάδες είναι αναμφίβολα μία από τις πιο δραματικές και τραγικές ιστορίες της ανθρωπότητας στον εικοστό αιώνα. Σχεδόν δύο εκατομμύρια άνθρωποι έπεσαν θύματα μιας τρομακτικής, σε βιαιότητα και έκταση, καταστροφής. Ολόκληρη η πόλη οδηγήθηκε στον όλεθρο. «Η Σμύρνη σβήστηκε από τον χάρτη», θα αναφέρουν με κεφαλαία γράμματα οι New York Times.
O «Χαμένος Παράδεισος» είναι μια δυνατή ιστορία καταστροφής, ηρωισμού και επιβίωσης, ειπωμένη με τον ξεχωριστό λόγο που κατέστησε τον Τζάιλς Μίλτον επιτυχημένο δημοσιογράφο και συγγραφέα. Η ιστορία ξετυλίγεται μέσα από τις μαρτυρίες επιζώντων αλλά και των συγγενικών τους προσώπων, από ημερολόγια και χειρόγραφες σημειώσεις που βρέθηκαν σε αρχεία οικογενειών που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους και τα προσωπικά τους υπάρχοντα.
Πολλοί μιλάνε για πρώτη φορά δημόσια, και μοιράζονται αναμνήσεις ή μαρτυρίες συγγενών τους που βρέθηκαν στη δίνη μίας από τις μεγαλύτερες καταστροφές της σύγχρονης ιστορίας. Το βιβλίο αυτό ανοίγει ένα παράθυρο στον «Χαμένο παράδεισο» της Σμύρνης και για όσα τρομερά ακολούθησαν το 1922 που μόνο ψιθυριστά θα μιλούσαν αργότερα στις επόμενες γενιές οι επιζήσαντες. Γιατί η νεότερη γενιά δεν ήθελε να ακούσει τις ιστορίες τους.
Πολλοί θρηνούσαν μέχρι το τέλος της ζωής τους για όσα χάθηκαν. Έναν αιώνα μετά την καταστροφή του 1922, υπάρχουν όμως ακόμα απόγονοι Σμυρνιωτών διάσπαρτοι σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου που μπόρεσαν και αποφάσισαν να ανοίξουν την καρδιά τους και να μιλήσουν για να φέρουν στο φως με κάθε λεπτομέρεια όλα όσα συνέβησαν.
