Ένα αγόρι παρατηρεί τις στέγες της Θεσσαλονίκης το 1860∙ λίγο παραπέρα, μια παρέα παιδιών τρέχει στο παζάρι αναζητώντας τα μυστικά των Μαγεμένων. Στη Σκωτία, ένα παλιό σπίτι τρίζει τις νύχτες κι ένας ξάδερφος χτυπά την πόρτα με ύφος που προμηνύει μπελάδες. Σ’ ένα ορεινό χωριό, ο Άγγελος ανακαλύπτει ένα σχολείο αλλιώτικο και μια ζωή που μοιάζει με διακοπές ρεύματος. Κι αλλού, μαγικοί ουρανοί γεμάτοι ιπτάμενα άλογα, και ένα κορίτσι που μαθαίνει ότι το όνομά της είναι Κική Δημουλά.
Πέντε ιστορίες για παιδιά του Δημοτικού που ανοίγουν παράθυρα στη φαντασία και στη χαρά της ανακάλυψης. Το καλοκαίρι είναι η καλύτερη εποχή για να βυθιστεί κανείς στις σελίδες ενός παιδικού βιβλίου που υπόσχεται περιπέτεια, φαντασία και συγκίνηση. Και αυτές είναι πέντε επιλογές που κάναμε από τις νέες κυκλοφορίες των εκδόσεων Ίκαρος.
[1]
Η Μαγεμένη | Πέτρος Χριστούλιας
Στη Θεσσαλονίκη του 1860, εκεί όπου οι μυρωδιές από το παζάρι μπλέκονται με τις φωνές στα ελληνικά, τα τουρκικά και τα εβραϊκά, μια παρέα παιδιών δίνει ζωή στην έννοια της συνύπαρξης και της αναζήτησης. Ο Αλί, ο Δημήτρης, ο Τζάκο και η μυστηριώδης Νίκη δεν θα αργήσουν να ενωθούν σε μια κοινή περιπέτεια με φόντο τις Μαγεμένες, τις περίφημες Καρυάτιδες της Θεσσαλονίκης, που κάποτε στόλιζαν τη Στοά των Ειδώλων και σήμερα βρίσκονται στο Λούβρο.
Ο Πέτρος Χριστούλιας, μετά την Ατμομηχανή του Χρόνου, επιστρέφει με μια ιστορία που διατρέχει τον χρόνο, την ιστορία, τη φιλία και τη φαντασία. Με αφήγηση ζωντανή και ρέουσα, ζωντανεύει την πολυπολιτισμική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης μέσα από τα μάτια μιας ετερόκλητης ομάδας παιδιών. Οι ήρωες του βιβλίου συνθέτουν το ψηφιδωτό των κοινοτήτων που συνυπήρχαν τότε στην πόλη, με την ένταση και τις προκαταλήψεις που καταγράφουν και οι ίδιες οι πηγές. Ο Πέτρος Χριστούλιας βασίστηκε σε ιστορικά τεκμήρια για να αποδώσει με αμεσότητα και αλήθεια τις κοινωνικές εντάσεις της εποχής, ακόμη κι όταν αυτές εκδηλώνονται ανάμεσα σε παιδιά. Ένα βιβλίο που σέβεται την ιστορική μνήμη, τιμά τη φιλία και αποτυπώνει τη μαγεία της διαφορετικότητας.
Οι εικόνες που συνοδεύουν την αφήγηση ενισχύουν την ιστορία, λειτουργούν οργανικά: αποδίδουν την ατμόσφαιρα μιας πόλης που βρίσκεται ιστορική μετάβαση, μιας εποχής σε στροφή, μιας παιδικής φιλίας στο μεταίχμιο της ενηλικίωσης. Ένα βιβλίο για το θάρρος, τη μνήμη και το δικαίωμα κάθε παιδιού στην περιπέτεια.
Γιατί το προτείνουμε:
Γιατί πρόκειται για μια συναρπαστική αφήγηση που ζωντανεύει με τρυφερότητα και φαντασία την ιστορία της Θεσσαλονίκης μέσα από τα μάτια των παιδιών. Γιατί μιλά για τη φιλία, την περιέργεια και τη διαφορετικότητα χωρίς διδακτισμούς. Και γιατί οι Μαγεμένες εκτός από αγάλματα, μας παρακινούν να θυμηθούμε, να αναρωτηθούμε, να φανταστούμε ξανά το παρελθόν ως ζωντανό κομμάτι του παρόντος μας.
[2]
Οικογένεια Άντερσον | Ευλαμπία Τσιρέλη
Μια οικογένεια από το Μπράιταουν κληρονομεί μια παλιά σκωτσέζικη έπαυλη και μετακομίζει εκεί γεμάτη περιέργεια και αρκετές αποσκευές. Κανείς όμως δεν τους είχε προειδοποιήσει για τις ανεξήγητες μυρωδιές, τους νυχτερινούς ψιθύρους, τα αντικείμενα που εξαφανίζονται, και τα περίεργα φαινόμενα που στοιχειώνουν το δάσος και την ακτή. Η έπαυλη Άλμπα Χάους είναι γεμάτη μυστικά και όπως φαίνεται δεν ανήκει μόνο στους ζωντανούς. Δύο οικογένειες, οι Άντερσον και οι Μπατίστ, αναγκάζονται να μοιραστούν ένα σπίτι και, γρήγορα, ένα παρελθόν που δεν γνώριζαν ότι τους συνδέει. Κι όταν καταφθάνουν απρόσκλητοι συγγενείς με «τίτλους ιδιοκτησίας» και βλέμμα γεμάτο απληστία, η ένταση κορυφώνεται. Οι μικροί πρωταγωνιστές, με φαντασία, θάρρος και μπόλικη εφευρετικότητα, αποφασίζουν να προστατέψουν το νέο τους σπίτι, ή τουλάχιστον να ανακαλύψουν ποιος πραγματικά το κατοικεί.
Η Ευλαμπία Τσιρέλη στήνει μια ιστορία που ισορροπεί αριστοτεχνικά ανάμεσα στην οικογενειακή κωμωδία και το στοιχειωμένο μυστήριο. Με σπιρτάδα, χιούμορ και δόσεις τρυφερότητας, μας θυμίζει ότι η περιπέτεια μπορεί να ξεκινήσει από μια πόρτα που τρίζει ή από ένα δωμάτιο που δεν υπήρχε χθες.
Γιατί το προτείνουμε:
Γιατί είναι συναρπαστικό χωρίς να τρομάζει, διασκεδαστικό, γεμάτο εκπλήξεις, αινίγματα. Γιατί μιλά για την εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και τη φαντασία που χρειάζεται για να βγεις νικητής όταν όλα γύρω σου δείχνουν… περίεργα. Και γιατί θυμίζει ότι, καμιά φορά, τα πιο τρομακτικά πράγματα είναι αυτά που δεν βλέπεις αλλά επιλέγεις να αντιμετωπίσεις.
Εικονογράφηση: Aλέκος Παπαδάτος
[3]
Σαν διακοπές ρεύματος | Άλκηστη Χαλικιά
Ο Άγγελος αφήνει πίσω του την καθημερινότητα της πόλης και μετακομίζει με τους γονείς του σε ένα ορεινό χωριό. Εκεί τον περιμένει ένας καινούργιος κόσμος: ένα σχολείο αλλιώτικο, βόλτες στο δάσος, καινούριοι φίλοι, μυρωδιές γης και ήχοι που η πόλη είχε σκεπάσει. Η ζωή στο βουνό μοιάζει με μια μεγάλη «διακοπή ρεύματος»: όλα είναι διαφορετικά, απρόσμενα, γεμάτα περιπέτεια και ελευθερία.
Η Άλκηστη Χαλικιά, γνωστή για τις τρυφερές μικρές ιστορίες της, εδώ ξετυλίγει ένα αφήγημα μεγαλύτερης φόρμας που μιλά για την αλλαγή, τη φιλία και τη χαρά της ανακάλυψης. Δεν πρόκειται για κλασικό picture book: το μεγαλύτερο κείμενο συνοδεύεται από ασπρόμαυρη εικονογράφηση της Μάριας Μπαχά, που με το μολύβι της αποτυπώνει μια χειροποίητη αίσθηση, σαν τις μικρές ζωγραφιές που κάποτε στολίζαμε στα τετράδια και τα βιβλία μας. Η ζωντανή εικονογράφηση της Μάριας Μπαχά ζεσταίνει τις σελίδες, ενώ το συνοδευτικό CD με δεκατέσσερα πρωτότυπα τραγούδια, με τη συμμετοχή του Βαγγέλη Γερμανού, του Φώτη Σιώτα και των «Εκτός Τροχιάς», κάνει την εμπειρία πολυαισθητηριακή, ένα ταξίδι που θέλεις να το ζήσεις με όλες σου τις αισθήσεις.
Γιατί το προτείνουμε:
Γιατί είναι ένα βιβλίο που καλεί τα παιδιά να νιώσουν την ελευθερία της φύσης και τη χαρά της ανακάλυψης, ενώ η ασπρόμαυρη εικονογράφηση δίνει την αίσθηση του χειροποίητου και του προσωπικού, σαν ένα μικρό κρυφό ημερολόγιο περιπετειών.
Με συνοδευτικό CD 14 τραγουδιών
Εικονογράφηση: Μάρια Μπαχά
[4]
Το όνομά μου είναι… Κική Δημουλά | Nίκος Μαθιουδάκης, Μάνος Μπονάνος
Ένα από τα βιβλία της σειράς με τον γενικό τίτλο «Το όνομά μου είναι…» που εγκαινιάστηκε με τον Καβάφη και τον Σεφέρη και απευθύνεται σε παιδιά από εννέα ετών, αλλά και σε αναγνώστες κάθε ηλικίας. Ο κεντρικός άξονας της σειράς είναι η γνωριμία και η επαφή με τη ζωή και το έργο σημαντικών Ελλήνων λογοτεχνών. Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για βιογραφία, με την αυστηρή δομή της αλλά αντίθετα τα βιβλία αυτά πνέουν δημιουργία και έμπνευση στην παρουσίαση των δύο εμβληματικών προσωπικοτήτων. Η ζωή και το έργο των σημαντικών αυτών Ελλήνων λογοτεχνών, παρουσιάζεται μέσα από αφήγηση, εικόνες, αναλύσεις, επιλεγμένα αποσπάσματα του λόγου τους αλλά και γνώμες/κριτικές που υποδέχθηκαν το έργο τους, διανθισμένα συχνά με τα καλλιτεχνικά, λογοτεχνικά ρεύματα της εποχής και άλλες γνώσεις απαραίτητες για την καλύτερη κατανόηση του έργου τους.
Aυτό το βιβλίο μάς συστήνει την Κική Δημουλά όπως ίσως δεν την έχουμε ξαναδεί: παιδί, γεμάτο περιέργεια για τον κόσμο, με αυτιά που άκουγαν «τους ήχους που δεν ακούν οι μεγάλοι» και μάτια που έβλεπαν ποίηση ακόμα και στα πιο συνηθισμένα πράγματα. Μέσα από μια τρυφερή αφήγηση, ακολουθούμε τα πρώτα της βήματα και τα μεγάλα της όνειρα, που αργότερα θα γίνονταν στίχοι.
Στις σελίδες του γνωρίζουμε τη «γενιά του ’60» στο μεταίχμιο ανάμεσα στο τέλος της πρώτης μεταπολεμκής γενιάς και στην εμφάνιση των ποιητών της δεκαετίας του ’70. Παράλληλα, μυούμαστε σε ποιήματα που εκφράζουν φόβο, απόγνωση, αποξένωση και αίσθηση αποτυχίας αλλά κυρίως γνωρίζουμε μια από τις σπουδαιότερες φωνές στο χώρο της νεότερης γυναικείας ποίησης μέσα από τις αναλύσεις του έργου της, την κριτική του και τις προσωπικές της ιστορίες.
Η εικονογράφηση της Aγγελικής Μπόζου «αγκαλιάζει» το κείμενο με ποιητικότητα, δημιουργώντας σελίδες που μοιάζουν με σελίδες ημερολογίου ή με τα ίδια τα ποιήματα της Δημουλά που ξεπηδούν σαν ζωγραφιές. Είναι ένα βιβλίο που μιλάει όχι μόνο για μια σημαντική δημιουργό, αλλά και για τη δύναμη του να παρατηρείς, να νιώθεις και να μεταφέρεις τα συναισθήματα σε λέξεις.
Γιατί το προτείνουμε:
Γιατί είναι μια γέφυρα ανάμεσα στη λογοτεχνία και την παιδική φαντασία· ένα βιβλίο που μπορεί να κάνει τα παιδιά να αγαπήσουν την ποίηση, αλλά και να θυμίσει στους μεγάλους ότι κάποτε όλοι ήμασταν «μικροί ποιητές».
Εικονογράφηση: Αγγελική Μπόζου
[5]
Ο Σκάνταρ και η δοκιμασία του χάους | A.F. Steadman
Ο Σκάνταρ Σμιθ ζει με την αδελφή του και τον πατέρα του. Από όσο θυμάται τον εαυτό του, το μόνο που ήθελε στη ζωή του ήταν να γίνει αναβάτης μονόκερου. Ένας από τους λίγους και εκλεκτούς που έχουν την τύχη να εκολάψουν μονόκερο και να δεθούν μαζί του για πάντα· ονειρευόταν να εκπαιδευτούν μαζί, να δοξαστούν στους αγώνες. Γιατί σε αυτή την ιστορία οι μονόκεροι δεν θυμίζουν σε τίποτα αυτό που έρχεται στο μυαλό μας στο άκουσμά τους. Οι μονόκεροι δεν είναι απαλά, χαριτωμένα, ροζ, αθώα πλάσματα αλλά μοχθηρά και άγρια όντα που στο βροντοκόπημα των οπλών του, σε πιάνει πανικός.
Στο τρίτο βιβλίο της σειράς, ο Σκάνταρ και οι φίλοι του στο νησί των Μονόκερων έρχονται αντιμέτωποι με κάτι που δεν έχουν ξαναδεί: το χάος αρχίζει να απλώνεται παντού, μεταμορφώνοντας το γνώριμο, μαγικό τους περιβάλλον σε μια απρόβλεπτη απειλή. Για να επιβιώσει, ο Σκάνταρ θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει φόβους, φίλους που δοκιμάζονται και δυνάμεις που ίσως δεν ελέγχει πλήρως.
Σαγηνευτικός τρόπος γραφής, παραστατικές περιγραφές και τεχνικές αφηγήσεις συνεχώς να εναλλάσσονται, προσδίδοντας στους χαρακτήρες διαφορετικές φωνές και αποχρώσεις. Ακολουθώντας το μοτίβο βιβλίων όπως ο Χάρι Πότερ οι λάτρεις των μυθικών πλασμάτων θα αγαπήσουν την ιστορία. Μαγεία, φαντασία, περιπέτεια, αγωνία τα βασικά στοιχεία της ιστορίας.
Η Steadman καταφέρνει να δημιουργήσει μια πραγματικά ενδιαφέρουσα κοινωνία και ιστορία του νησιού, μέσα σε ένα άκρως συναρπαστικό σκηνικό – δεντρόσπιτα και κρησφύγετα μονόκερων σε παρασύρουν στην ιστορία και παραδόσεις του νησιού, όπου εκτυλίσσεται η ιστορία. Ταυτόχρονα καταδύεται στον ψυχισμό των παιδιών που βιώνουν δυσκολίες μεγαλώνοντας σε δυσλειτουργικές οικογένειες, σκιαγραφώντας με ειλικρίνεια και αξιοπιστία τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους.
Γιατί το προτείνουμε:
Γιατί είναι το τέλειο ανάγνωσμα για παιδιά που αγαπούν τα επικά φανταστικά ταξίδια, τις ιστορίες ενηλικίωσης μέσα από την περιπέτεια και τη μαγεία που κρύβεται στον ουρανό. Ιδανικό για τους μικρούς αναγνώστες που σίγουρα θα τους κερδίσει με την αβίαστη και απολαυστική του αφήγηση.
