Όταν ήταν μόλις 6 ετών, βρήκε ένα βιολοντσέλο να τον περιμένει στο σαλόνι του σπιτιού του. Έκτοτε, δεν το άφησε ποτέ από τα χέρια του. Ο λόγος για τον Κορυφαίο Β’ στα Βιολοντσέλα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, Άγγελο Λιακάκη, ο οποίος θα συμπράξει ως σολίστ με την Ορχήστρα στο συναρπαστικό Πρώτο Κοντσέρτο του Σοστακόβιτς. Λίγο πριν την προβολή της τέταρτης συναυλίας του επιτυχημένου Κύκλου Σολίστ της ΚΟΑ, ο διακεκριμένος τσελίστας μιλά για τα πρώτα του βήματα, την οικογένεια της Ορχήστρας, αλλά και τις νέες συνθήκες της πανδημίας:
Ξεκινήσατε μαθήματα βιολοντσέλου σε ηλικία 6 ετών. Πώς χειρίζεται ένα μικρό παιδί το πληθωρικό αυτό μουσικό όργανο;
Θυμάμαι ακόμα την εικόνα – σαν να ήταν χτες – ενός βιολοντσέλου που με περίμενε στο σαλόνι του σπιτιού. Η απόφαση να ξεκινήσω να μαθαίνω βιολοντσέλο πάρθηκε από τους γονείς μου, οι οποίοι ήταν και οι δύο μουσικοί. Εγώ δεν είχα εκδηλώσει έως τότε το ενδιαφέρον να ξεκινήσω μουσική, πόσω μάλλον κάποια προτίμηση σε συγκεκριμένο όργανο. Δεν είχα ιδέα σε τι μπλέκω! Φαινόταν όμως ότι ήμουν καταφερτζής κι έτσι είχα να προσαρμοστώ σε ένα «αυστηρό» πρόγραμμα μελέτης, το οποίο δεν άφηνε καμία μέρα χαμένη. Όχι πολύωρη μελέτη, αλλά οπωσδήποτε καθημερινή.
Μετά την αποφοίτησή σας από το Εθνικό Ωδείο, συνεχίσατε τις σπουδές σας με υποτροφίες από το Ίδρυμα Ωνάση και το ΙΚΥ σε εγνωσμένου κύρους ευρωπαϊκές σχολές (Ferenc Liszt Academy of Music στη Βουδαπέστη, Royal College of Music στο Λονδίνο, Royal Scottish Academy of Music and Drama). Πώς επηρέασαν/εξέλιξαν το παίξιμό σας οι μεταπτυχιακές σπουδές;
Μια σχολή αποτελεί πρωτίστως μια κοινότητα, ένα περιβάλλον στο οποίο ακονίζονται τα ταλέντα, ανταλλάσσονται ιδέες και ανοίγονται νέοι καλλιτεχνικοί δρόμοι. Οι ευκαιρίες που μου δόθηκαν στις σχολές του εξωτερικού για να βρεθώ επί σκηνής και οι εμπειρίες που αποκόμισα μέσω αυτών, είναι ανεκτίμητες. Εξίσου καθοριστική στάθηκε για μένα η δυνατότητα της συχνής ακρόασης ζωντανών συναυλιών. Επειδή αντιλαμβάνομαι τη μουσική πρωτίστως ως γλώσσα, νιώθω πολύ πιο άμεση την πρόσληψή της μέσω αυτού του βιώματος. Πιστεύω ότι η μουσική εκπαίδευση είναι ελλιπής, αν δεν συμβαδίζει με το ακόνισμα του αισθητηρίου μας ως ακροατών.
Οι μεταπτυχιακές σπουδές είναι απαραίτητες; Θα λέγατε ότι πρόκειται για «ακριβό σπορ», ένα κλαμπ για λίγους, αν δεν υπήρχαν οι υποτροφίες;
Οι μεταπτυχιακές σπουδές σίγουρα εμπλουτίζουν τις εμπειρίες των σπουδαστών. Οι σπουδαστές, με τη σειρά τους, εμ-πλουτίζουν τις σχολές. Ασφαλώς και τα έξοδα σπουδών, διαβίωσης, το κόστος της αγοράς και συντήρησης οργάνων κλπ. αποτελούν ένα διόλου ευκαταφρόνητο οικονομικό κόστος, στο οποίο πολλοί δεν μπορούν να ανταποκριθούν. Ο αριθμός των υποτροφιών που είναι διαθέσιμες δεν είναι σε θέση να καλύψει ένα μέρος του κόσμου που θέλει να συνεχίσει τις σπουδές του. Από την άλλη πλευρά, όμως, αξίζει να σκεφτούμε πως και στη χώρα μας οι μουσικές σπουδές είναι ένα σπορ για λίγους: με την απουσία ενός δικτύου κρατικών ωδείων που να παρέχουν δωρεάν και υψηλού επιπέδου σπουδές (με μοναδική εξαίρεση το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης), η μουσική εκπαίδευση έχει αφεθεί στα χέρια ιδιωτών με ανάλογα προβλήματα.
Ένας μουσικός συνεχίζει να μελετά και να εκπαιδεύεται για πάντα;
Ο μουσικός συνεχίζει να μελετά όσο διατηρεί ζωντανή την καλλιτεχνική φλόγα εντός του, ή όσο διαρκεί η επαγγελματική του ευσυνειδησία.
Έχετε αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις σε πανελλήνιους διαγωνισμούς. Ποια η σημασία τους στην πορεία σας;
Εκτός από την παροδική τόνωση της αυτοπεποίθησής μου και το γεγονός ότι με άκουσαν δυο άνθρωποι παραπάνω, δεν τους δίνω και μεγάλη σημασία.
Με ποια κριτήρια επιλέγετε τους/ις συνοδοιπόρους σας σε ένα σύνολο μουσικής δωματίου; Είναι αυστηρά μουσικά ή παίζει ρόλο και ο ανθρώπινος παράγοντας;
Οι σταθερές μου καλλιτεχνικές συνεργασίες των τελευταίων ετών έχουν ως βάση ισχυρούς δεσμούς φιλίας, πέρα από την αυτονόητη εκτίμηση στις καλλιτεχνικές ποιότητες, η οποία είναι αμοιβαία. Ως εκ τούτου, ίσως ο όρος «επιλογή» να μην είναι ο καταλληλότερος σε αυτή την περίπτωση, διότι εμπεριέχει μία χροιά επαγγελματικού ωφελιμισμού. Σε τέτοιου είδους συνεργασίες, τα κοινά οράματα και η κοινή ιδεολογική αφετηρία για τη μουσική πράξη θεωρώ ότι παίζουν τον πρωταρχικό ρόλο.
Παρακολουθείτε διαδικτυακές συναυλίες κατά τη διάρκεια της πανδημίας; Αν ναι, ως ακροατής, πώς κρίνετε αυτή την πρωτοβουλία, που έχουν λάβει οι σημαντικότεροι διεθνείς οργανισμοί και ειδικότερα τις συναυλίες της ΚΟΑ;
Η πρωτοβουλία των φορέων του εξωτερικού και της ΚΟΑ να διατηρήσουν την επαφή με το κοινό τους ήταν η αυτονόητη επιλογή. Η μεγάλη απήχηση των συναυλιών αυτών είναι ενθαρρυντικό στοιχείο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι η διαμεσολαβημένη απεύθυνση μέσω μιας οθόνης υπολογιστή δεν υποκαθιστά σε καμία περίπτωση τη δια ζώσης επαφή κοινού και εκτελεστή. Η συλλογική εμπειρία του κοινού σε μια αίθουσα συναυλιών, αποτελεί οργανικό κομμάτι σε μία βαθύτερη διαλεκτική σχέση με τους εκτελεστές, που τροφοδοτεί και νοηματοδοτεί τη μουσική πράξη. Επίσης, το ενδεχόμενο αυτής της κατάστασης να αποτελέσει μια νέα «κανονικότητα», θα επιφέρει ακόμα μεγαλύτερο πλήγμα από αυτό που έχουμε δει και βιώσει έως τώρα: ένα μεγάλο μέρος του καλλιτεχνικού κόσμου που δεν διαθέτει τα οικονομικά και τεχνικά μέσα ώστε να αποκτήσει βήμα και να υποστηρίξει αντίστοιχες δράσεις, βρίσκεται αποκλεισμένο με σοβαρά προβλήματα επιβίωσης. Οφείλουμε άμεσα να αγωνιστούμε ώστε να επιστρέψουν όλοι στις αίθουσες με ασφάλεια και να προλάβουμε χειρότερες συνέπειες.
Τι ελπίζετε και τι φοβάστε για την επόμενη μέρα, μετά την πανδημία;
Ελπίζω να βγούμε με το λιγότερο δυνατό ψυχικό και υλικό κόστος από αυτή την υπόθεση.
