Κείμενο: Γιώτα Κωνσταντινίδου
Ο Θωμάς Βελισσάρης, σκηνοθέτης και συγγραφέας της παράστασης «Λυσιστράτη. Μια δολιοφθορά», υπήρξε ιδρυτικό μέλος του θεάτρου “Ακτίς Αελίου“. Ενός ιστορικού υπογείου, με ιδιαίτερη καλλιτεχνική ταυτότητα, που μετά από 14 χρόνια συνεχούς θεατρικής παρουσίας στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της Θεσσαλονίκης, έριξε αυλαία στη λειτουργία του τον Νοέμβριο του 2014. Στη θέση του, μας συστήνει την ύπαρξη ενός νέου θεάτρου με την ονομασία “Εταιρότητα“, που έχει στόχο να συμπεριλαμβάνει την ετερότητα των μελών του κάτω από μια κοινή καλλιτεχνική ματιά. Δύο φορές υποψήφιος για βραβείο καλύτερου νέου ηθοποιού (Κριτικών Θεάτρου και Καρόλου Κουν), ο Θωμάς Βελισσάρης έχει έναν πολλαπλό ρόλο στην τρέχουσα παράσταση, καθώς υπογράφει το κείμενο, σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί. Η παράσταση αναφέρεται σε μια Λυσιστράτη που εισβάλλει στην εμφυλιακή και μετεμφυλιακή περίοδο και απελευθερώνει τον Έρωτα. Εκείνον που δίνει νόημα και σκοπό σε κάθε πράξη μας. Το θέατρο “Εταιρότητα”, ως συνέχεια και εξέλιξη του θεάτρου Τέχνης “Ακτίς Αελίου”, είναι εκεί, στην οδό Χριστοπούλου, για να μας προσφέρει πέρα από ιδιαίτερες παραστάσεις, κάθε είδος πολιτιστικής έκφρασης.
ελculture: Υπογράφετε το κείμενο, σκηνοθετείτε και παίζετε. Εξασφαλίζετε έτσι μια ολιστική προσέγγιση σε ένα κείμενο με πολλαπλές αναγνώσεις;
Θωμάς Βελισσάρης: Η τελική μορφή και κατά κάποιον τρόπο εκδοχή του κειμένου, δεν ήταν προαποφασισμένη. Αρχικά με ενδιέφερε περισσότερο η σκηνοθετική πρόταση για τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη και εν συνεχεία ο ίδιος ο ρόλος. Έχοντας όμως πολλά ερεθίσματα στη διάρκεια της έρευνας για τον ελληνικό εμφύλιο, αυτό που ξεκίνησε ως «διασκευή» του έργου του Αριστοφάνη, κατέληξε σε ένα εντελώς άλλο έργο, με αφορμή εν τέλει την γνωστή κωμωδία. Και στη διαδικασία της έρευνας και της γραφής, αλλά και της σκηνικής εκδοχής, ενώ έχουμε μία ολιστική προσέγγιση, στο αποτέλεσμα -θέλω να πιστεύω- εγγράφεται μία ανοιχτή και ομαδική θεατρική πρόταση πάνω στην πρόσληψη των κωμωδιών του Αριστοφάνη σήμερα.
{youtube}d52GBqJHRKU{/youtube}
Το τρέιλερ της παράστασης «Λυσιστράτη. Μια δολιοφθορά»
ελc: Το θέατρο “Εταιρότητα”, τι ετερότητα έρχεται να προβάλλει αλλά και να συμπεριλάβει;
Θ.Β : Το θέατρο “Εταιρότητα” βαπτίστηκε με αυτό το όνομα όχι επειδή το ίδιο θέλει να προβάλλει την ετερότητά του –με την έννοια πιθανόν της διαφορετικότητας- γιατί μία τέτοια κίνηση θα ανήκε μάλλον στην σφαίρα της φιλαυτίας. Όλες οι θεατρικές ομάδες, εταιρίες, συλλογικότητες, θεσμικά και μη θέατρα, προφανώς φέρουν την ταυτότητα και την ετερότητά τους. Η έννοια της ετερότητας έχει να κάνει με την πρόθεση αυτού του χώρου να συμπεριλάβει την διαφορετικότητα των ανθρώπων που απαρτίζουν το δυναμικό του σε ένα κοινό καλλιτεχνικό στίγμα, εξ’ ου και προκύπτει ο νεολογισμός «εταιρότητα». (ο οποίος βάσει των προθέσεων του θεάτρου προτάθηκε από τον εξαιρετικό συγγραφέα κ. Δημήτρη Δημητριάδη).
ελc: Σε τι συνίσταται η δολιοφθορά;
Θ.Β : Η δολιοφθορά έχει αρκετές αναφορές σε σχέση με αυτό το κείμενο, αλλά και τις δικές μας προθέσεις. Κατ’ αρχάς η κομβική σκηνή του έργου – μία ανάστροφη σκηνή «καπιτάλε» – είναι η δολιοφθορά της Λυσιστράτης, το σαμποτάζ, που επιχειρεί και μεταμφιεσμένη σε βασίλισσα Φρειδερίκη εισβάλλει στην Μακρόνησο και «απελευθερώνει» τον εκεί εξόριστο Έρωτα. Επίσης, η πρωταρχική δολιοφθορά της κίνησης να ανεβάσει κανείς την Λυσιστράτη σήμερα, θέτοντας ως ανοιχτό λογαριασμό, αλλά και βαθύτατης ακόμη ανοιχτής πληγής, το ζήτημα του Εμφυλίου. Και πιθανόν μία ακόμη δολιοφθορά – σαμποτάζ – στο νεοελληνικό θέατρο, διότι ένας απ’ τους στόχους της Λυσιστράτης είναι και μία χιουμοριστική και λοξή ματιά στην ιστορία του.
ελc: Ο έρωτας αιχμαλωτίζεται. Τι επιπτώσεις φέρει η έλλειψή του;
Θ.Β: Υποτίθεται πως ακριβώς επειδή οι άνθρωποι εκείνη την μακρινή εποχή δεν ερωτεύονται πια, εξαιτίας της αιχμαλωσίας του Έρωτα, κάνουν πόλεμο και δη εμφύλιο. Τώρα αν εννοείτε τι επιπτώσεις φέρει γενικά μία υποτιθέμενη αιχμαλωσία του Έρωτα σήμερα, αν υποθέσουμε ότι κάτι τέτοιο μας αφορά στο παρόν, θεωρώ πως η έλλειψη του Έρωτα, πια σε ένα συμβολικό επίπεδο, μας κάνει λιγότερο εφευρετικούς και δημιουργικούς, επειδή δεν υπάρχει ένας σαφής και ολοκληρωμένος στόχος προς κατάκτηση.
ελc: Η Λυσιστράτη, σύμβολο γυναικείας αγωνιστικότητας, θέλει πάση θυσία να καταφέρει το σκοπό της. Είναι ο σκοπός τόσο ιερός ώστε να υπερβαίνει τα μέσα και τον τρόπο επιδίωξής του;
Θ.Β : Στο θέατρο, στον Έρωτα και στον Πόλεμο όλα επιτρέπονται (μ’ αυτήν την σειρά και ιεραρχία ασφαλώς) και η Λυσιστράτη της παράστασης, ως σύμβολο μιας πιθανής μητριαρχικής πάλαι ποτέ εποχής, είναι δικαιολογημένη για τις πράξεις της μέσα σε αυτά τα πλαίσια (διότι πληροί όλες τις προϋποθέσεις).
ελc: Η σύγχρονη Λυσιστράτη γιατί θα αγωνιζόταν;
Θ.Β: Νομίζω για τον ίδιο ακριβώς σκοπό, για την απελευθέρωση του Έρωτα, ως ιδεώδους στόχου μιας κοινωνίας, που δεν ερωτεύεται πια ένα αντικείμενο που την ξεπερνά και οφείλει να το φτάσει (για να την ξεπεράσει και πάλι), και άρα δεν είναι δημιουργική μην έχοντας ένα «προς» τον στόχο.
ελc: Η ιστορία επαναλαμβάνεται, οι άνθρωποι κάνουν τα ίδια λάθη. Πάντα θα υπάρχουν η πάλη και η σωτηρία, η μνήμη και η λήθη;
Θ.Β : Νομίζω πως πάντα θα υπάρχουν, και όσο περισσότερο έτοιμοι είμαστε στο να αποδεχτούμε την ανθρώπινη ιδιοσυστασία και φύση μας, την αυτοκαταστροφική δύναμη που μας κινεί αλλά και μας μετακινεί, τόσο θα μπορούμε πιθανόν να διαχειριστούμε και τον τρόπο που επαναλαμβάνουμε την ιστορία. Δηλαδή, αν μη τι άλλο, να κάνουμε πιο γόνιμα λάθη, και να μην είμαστε τόσο προβλέψιμοι μετά από ένα σημείο. Ναι, μάλλον αποδεχόμενοι τη φύση μας, τα λάθη μας μπορεί να γίνουν απρόβλεπτα και δημιουργικά.
ελc: Μιλήστε μας για τη δημιουργική ομάδα της Λυσιστράτης, μια δολιοφθορά.
Θ.Β: Ο βασικός στόχος αυτής της ιδέας ήταν μην γίνουμε όλοι οι συντελεστές της παράστασης γραφικοί. Η εποχή που αναφέρεται το έργο είναι εξαιρετικά επικίνδυνη στην σκηνική της απόδοση, που η γραφικότητα ελλοχεύει παντού. Οπότε, με αυτό το στόχο, όλη η δημιουργική ομάδα της παράστασης κινήθηκε με γνώμονα αυτή την πρόθεση. Στο αισθητικό κομμάτι, η κ. Μαρία Μυλωνά που υπογράφει το σκηνικό και τα κοστούμια, έχοντας πάρει εξαιρετικά ετερόκλητα ερεθίσματα για την όψη της παράστασης, θεωρώ ότι έκανε μία εξαιρετική και πρωτότυπη δουλειά, όπως και ο Περικλής Βραχνός που υπογράφει την σύνθεση της μουσικής επίσης κινήθηκε με μεγάλη επιτυχία στις ίδιες γραμμές. Η ίδια ακριβώς δουλειά έγινε και σε υποκριτικό επίπεδο, με στόχο πάντα όλες οι σκηνικές φιγούρες να είναι πολύ αναγνωρίσιμες, αλλά όχι οικείες. Νομίζω πώς όλοι δουλέψαμε με πολύ προσοχή, αλλά και μεράκι, στο να χτίσουμε μία παράσταση που είχε στόχο να είναι αναφορά και πρόταση πάνω στο λαϊκό θέατρο. Μέχρι στιγμής απολαμβάνουμε την αποδοχή της. Θα δείξει η συνέχεια.
ελc: Το τότε υπόγειο της “Ακτίς Αελίου” και τώρα της “Εταιρότητας”, πέρα από θεατρικές παραστάσεις τι άλλο φιλοξενεί;
Θ.Β: Αυτή την περίοδο γίνεται ένα σεμινάριο υποκριτικής με θέμα τα εφτά θανάσιμα αμαρτήματα, όπου συμμετέχουν με κείμενα που έχουν γράψει ειδικά για το σεμινάριο οι συγγραφείς: Βασίλης Παπαγεωργίου, Σταύρος Ζαφειρίου, Θανάσης Τριαρίδης, Δημήτρης Δημητριάδης, Δήμητρα Μήττα, Γιώργος Αλισάνογλου και Ματίνα Μόσχοβη. Θα ακολουθήσουν και άλλα σεμινάρια, όπου εκτός από εμένα θα διδάξει και ο σκηνοθέτης και καλλιτεχνικός διευθυντής του θεάτρου Νίκος Σακαλίδης. Επίσης, με αφορμή την παράσταση της Λυσιστράτης, έχουν γίνει δύο ανοιχτές συζητήσεις με τον Χρήστο Λάσκο και με την Δήμητρα Μήττα.
ελc: Με ποια φράση από το έργο θα θέλατε να κλείσετε τη συνομιλία μας;
Θ.Β: «….Ένα παράδοξο ζεϊμπέκικο χόρευε υπνωτισμένος…»
—
Info: Η παράσταση «Λυσιστράτη. Μια δολιοφορά» ανεβαίνει κάθε Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή, στις 21:15 στο Θέατρο Εταιρότητα
Φωτογραφίες άρθρου από την παράσταση
