Την Κυριακή 2 Νοεμβρίου, το Ωδείο Αθηνών ανοίγει τις πόρτες του στο ΦΥΣΙΚΑ FYSIKA, τη μεγαλύτερη γιορτή φυσικού κρασιού. Για μία ολόκληρη ημέρα, περισσότεροι από 50 παραγωγοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό θα σας υποδεχτούν με πάνω από 300 κρασιά που μιλούν τη γλώσσα του τόπου τους. Από τη Θράκη ως την Κρήτη και από την Ικαρία ως την Πελοπόννησο, οινοποιοί από όλη τη χώρα συναντιούνται στην Αθήνα, αποκαλύπτοντας τη δυναμική και τη μοναδικότητα του ελληνικού φυσικού κρασιού και τα ποικιλόμορφα terroirs της χώρας. Ανάμεσά τους θα παρευρεθούν καλεσμένοι οινοποιοί από τη Σερβία, Γαλλία και Ουγγαρία μεταξύ άλλων. Κρασιά βιολογικά και βιοδυναμικά, με ελάχιστα ή καθόλου θειώδη, γηγενείς ζύμες, αφιλτράριστα και αδιαύγαστα∙ κρασιά που κουβαλούν μέσα τους την καταγωγή και τον δημιουργό τους. Σε μια μόνο μέρα θα γνωρίσετε προσωπικά τους οινοποιούς και θα δοκιμάσετε κρασιά που φτιάχτηκαν με ελάχιστες παρεμβάσεις, γεμάτα αυθεντικότητα, φιλικά προς το περιβάλλον και – πάνω απ’ όλα – απολαυστικά.
Στο ιστορικό Ωδείο Αθηνών σας περιμένει μια εμπειρία πέρα από τη γευσιγνωσία:
- Δοκιμάστε δεκάδες σπάνιες ποικιλίες και πειραματικές ετικέτες που σπάνια βρίσκετε στην αγορά.
- Συζητήστε με τους δημιουργούς και μάθετε τις ιστορίες πίσω από κάθε μπουκάλι.
- Ανακαλύψτε φιλοσοφίες και τεχνικές που δίνουν νέα διάσταση στο κρασί.
- Γνωρίστε ανθρώπους, ανταλλάξτε εντυπώσεις και γίνετε μέρος μιας κοινότητας που αγαπά το φυσικό κρασί.
Εμείς ετοιμάσαμε ένα «γλωσσάρι» βασικών όρων που σίγουρα θα ακούσετε φέτος στο ΦΥΣΙΚΑ FYSIKA για να είστε «διαβασμένοι»:
Βιολογικά
Σημαίνει ότι το σταφύλι μεγαλώνει χωρίς χημικά λιπάσματα ή φυτοφάρμακα, με τον αμπελουργό να στηρίζεται σε φυσικές πρακτικές όπως κομπόστ, χλωρή λίπανση και φιλικές προς το περιβάλλον λύσεις για έντομα και ασθένειες. Ο στόχος δεν είναι απλώς ένα «καθαρό» προϊόν, αλλά ένας ζωντανός αμπελώνας που σέβεται το οικοσύστημα γύρω του.
Βιοδυναμικά
Η βιοδυναμική καλλιέργεια πάει ένα βήμα πιο πέρα. Βλέπει τον αμπελώνα σαν έναν οργανισμό με δική του ψυχή. Οι παραγωγοί ακολουθούν τον ρυθμό της φύσης και του φεγγαριού, χρησιμοποιούν φυσικά σκευάσματα (όπως εκχυλίσματα βοτάνων ή κοπριάς) και προσπαθούν να δημιουργήσουν ισορροπία ανάμεσα στη γη, το φυτό και τον άνθρωπο. Είναι μια φιλοσοφία καλλιέργειας, όχι μια απλή μέθοδος.
Με ελάχιστα ή καθόλου θειώδη
Τα θειώδη είναι τα «συντηρητικά» του κρασιού, που βοηθούν στη σταθερότητά του. Οι φυσικοί οινοποιοί προτιμούν να τα περιορίζουν δραστικά ή να τα αποφεύγουν, επιλέγοντας να αφήσουν το κρασί να εξελιχθεί μόνο του. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι απρόβλεπτο, αλλά και απίστευτα ζωντανό. Κρασιά που αναπνέουν, αλλάζουν και εκπλήσσουν σε κάθε ποτήρι.
Γηγενείς ζύμες
Αντί για έτοιμες εμπορικές ζύμες, που εξασφαλίζουν προβλεψιμότητα, οι φυσικοί παραγωγοί εμπιστεύονται τις άγριες ζύμες που υπάρχουν πάνω στα σταφύλια και στο περιβάλλον του οινοποιείου. Έτσι κάθε κρασί κουβαλάει το μικροκλίμα του τόπου του· τη μυρωδιά του αέρα, τη γη, τα βότανα, τη σκόνη του αμπελιού. Είναι το terroir στη πιο κυριολεκτική του μορφή.
Αφιλτράριστα και αδιαύγαστα
Αυτά τα κρασιά δεν έχουν περάσει από φιλτράρισμα ή διαύγαση, κάτι που τα κάνει μερικές φορές θολά ή με ίζημα. Δεν είναι «λάθος»· είναι η απόδειξη ότι το κρασί παραμένει ζωντανό, γεμάτο χαρακτήρα και υφή. Είναι λίγο πιο άγρια, πιο ειλικρινή και πιο κοντά στη φυσική τους κατάσταση.
Ελάχιστες παρεμβάσεις
Ο όρος-ομπρέλα του φυσικού κρασιού. Ο παραγωγός παρεμβαίνει όσο λιγότερο γίνεται, δεν «διορθώνει» γεύσεις, δεν προσθέτει ουσίες, δεν προσπαθεί να επιβάλει το χέρι του πάνω στη φύση. Απλώς τη συνοδεύει. Το κρασί γίνεται ένας καθρέφτης της χρονιάς, του τόπου και του ανθρώπου που το έφτιαξε.
Orange κρασί
Όχι, δεν έχει σχέση με πορτοκάλια. Το “orange” αναφέρεται στο χρώμα, αποτέλεσμα του τρόπου που φτιάχνεται. Είναι λευκά κρασιά που ζυμώνονται με τα στέμφυλα, όπως ακριβώς τα ερυθρά. Αυτή η επαφή δίνει στο κρασί ένα βαθύτερο χρώμα, πιο τανική υφή και συχνά αρώματα που θυμίζουν αποξηραμένα φρούτα, βότανα ή τσάι. Είναι κρασιά με «στόφα χαρακτήρα»· γευστικά, εκφραστικά και με μια αίσθηση χειροποίητου.
Ρετσίνα
Μια λέξη φορτωμένη με παρελθόν αλλά και με παρόν που αξίζει να το ξαναγευτούμε. Η ρετσίνα είναι ίσως το πιο αυθεντικό ελληνικό φυσικό κρασί: λευκό, στο οποίο προστίθεται ρητίνη πεύκου κατά τη ζύμωση. Η ρητίνη λειτουργεί σαν φυσικό συντηρητικό, αλλά και σαν αρωματική υπογραφή. Οι σύγχρονες ρετσίνες που θα δούμε στο ΦΥΣΙΚΑ FYSIKA δεν θυμίζουν το στερεότυπο του παρελθόντος· είναι φρέσκες, εκλεπτυσμένες, με διακριτική ρητινώδη νότα και γεύση που μιλά για τόπο και παράδοση.
Brett
Συντομογραφία του Brettanomyces, μιας άγριας ζύμης που προκαλεί πάθος ή αντιπάθεια ανάμεσα στους οινόφιλους. Το brett μπορεί να δώσει στο κρασί αρώματα «στάβλου», «δέρματος» ή «γήινων» τόνων, που σε μικρές δόσεις προσθέτουν πολυπλοκότητα, αλλά σε μεγαλύτερες μπορεί να καλύψουν τα φρούτα. Στον κόσμο των φυσικών κρασιών, το brett δεν είναι πάντα «λάθος»· είναι μια υπενθύμιση ότι το κρασί είναι ζωντανό και ανεξέλεγκτο, ένα ρίσκο που μπορεί να οδηγήσει σε μαγεία!
Pet-Nat (Pétillant Naturel)
Η πιο “παιχνιδιάρικη” λέξη του φυσικού κόσμου. Το Pet-Nat σημαίνει φυσικά αφρώδες κρασί, φτιαγμένο με τη μέθοδο της ancestrale, δηλαδή η ζύμωση σταματάει προσωρινά, το κρασί εμφιαλώνεται με φυσικά σάκχαρα, και ολοκληρώνει τη ζύμωση μέσα στη φιάλη. Χωρίς πρόσθετα, χωρίς αποζύμωση. Το αποτέλεσμα; Φυσικές φυσαλίδες, συνήθως ελαφρύ θόλωμα και μια απίστευτη αίσθηση φρεσκάδας. Είναι το πιο “ανέμελο” κρασί του κόσμου και σύμβολο του σύγχρονου φυσικού κινήματος.
Βιωσιμότητα & διοργάνωση
Στο ΦΥΣΙΚΑ FYSIKA προσπαθούμε κάθε χρόνο να μειώσουμε το αποτύπωμά μας στο ελάχιστο. Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιούμε είναι σχεδιασμένος για επαναχρησιμοποίηση, κατασκευασμένος με υλικά φιλικά προς το περιβάλλον, και δεν χρησιμοποιούμε καθόλου πλαστικά μιας χρήσης.
Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, όλα τα υπολείμματα, από τις γυάλινες φιάλες και τα χαρτόκουτα, μέχρι τους φελλούς και τα αποτσίγαρα, συλλέγονται και οδηγούνται σε ανακύκλωση ή κομποστοποίηση. Φέτος, σε συνεργασία με την CorkCycle και την CigaretCycle, θα υπάρχουν ειδικά σημεία συλλογής στους πάγκους και στον χώρο, ώστε κάθε υλικό να βρει τη δεύτερη ζωή του. Επίσης, το προσωπικό της διοργάνωσης περνάει τακτικά από τους πάγκους των εκθετών για να συγκεντρώνει άδειες φιάλες και χαρτόκουτα, εξασφαλίζοντας ότι τίποτα δεν καταλήγει στα σκουπίδια.
Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να επιστρέψουν το γυάλινο ποτήρι δοκιμής που τους δίνεται στην είσοδο και να λάβουν πίσω μέρος της αξίας του· μια πράξη που δεν αποτελεί απλώς εφαρμογή του “reduce–reuse–recycle”, αλλά εκφράζει τον ίδιο τον πυρήνα της zero waste φιλοσοφίας.
Σε εκδηλώσεις κρασιού παγκοσμίως, χιλιάδες ποτήρια χρησιμοποιούνται για λίγες μόνο ώρες και στη συνέχεια καταλήγουν ξεχασμένα σε κάποιο ντουλάπι. Εμείς θέλουμε να σπάσουμε αυτόν τον κύκλο. Η επιστροφή του ποτηριού είναι ένας απλός, αλλά ουσιαστικός τρόπος να θυμηθούμε ότι η πραγματική βιωσιμότητα δεν ξεκινά από την ανακύκλωση αλλά από τη μείωση της παραγωγής.
