Η αφορμή υπήρξε η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σπατάλης Τροφίμων για την αρχή ενός πολύ σημαντικού μηνύματος από τη Lidl Ελλάς: «Ξεκίνα τα επόμενα ψώνια από το ψυγείο σου: Γιατί κάποια τρόφιμα μπορεί να τα έχεις ήδη και δεν σου κοστίζουν τίποτα επιπλέον».
Με το κεντρικό κάλεσμα, η νέα καμπάνια της Lidl Ελλάς μας ενθαρρύνει να ελέγχουμε τα διαθέσιμα τρόφιμα πριν κάνουμε τη νέα λίστα αγορών μας. Η απλή αυτή κίνηση συμβάλλει άμεσα στην αισθητή μείωση των οικογενειακών δαπανών, περιορίζοντας ταυτόχρονα την περιβαλλοντική επιβάρυνση από τα οικιακά απορρίμματα. Ένα μήνυμα που ακούγεται πολύ απλό αλλά ταυτόχρονα θα είναι πολύ ηχηρό αν το κάνουμε πράξη στην καθημερινότητά μας. Μια μικρή φαινομενικά πράξη, η οποία όμως φέρνει ουσιαστικό, άμεσο και απολύτως μετρήσιμο αντίκτυπο.
Και ας παραθέσουμε και τα δεδομένα σε αριθμούς: Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Ευρώπη απορρίπτονται ετησίως 59 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων. Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι εξίσου ανησυχητική, καθώς η μέση ετήσια ποσότητα απορριμμάτων τροφίμων εκτιμάται σε 201 κιλά ανά πολίτη.
Έναν χρόνο μετά την εκστρατεία «Η δύναμή μας», η Lidl Ελλάς επανέρχεται την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σπατάλης Τροφίμων με το μήνυμα «Ξεκίνα τα επόμενα ψώνια από το ψυγείο σου» καλώντας μας να εξοικονομήσουμε χρήματα και ταυτόχρονα να συμβάλλουμε ουσιαστικά στη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Η αλλαγή μιας μικρής καθημερινής συνήθειας από μέρους μας που επιφέρει μεγάλο όφελος για εμάς και το περιβάλλον.
Ξεκινώντας από αυτά που έχουμε ήδη…
Ας κάνουμε μια πολύ απλή σκέψη: πριν ανοίξουμε την εφαρμογή για να παραγγείλουμε ή πριν πάρουμε μια σακούλα και κατευθυνθούμε προς το supermarket, πόσο συχνά ανοίγουμε πρώτα το ψυγείο μας για να δούμε τι υπάρχει ήδη εκεί;
Ίσως υπάρχει ένα πακέτο ζυμαρικών στο ντουλάπι που δεν θυμόμαστε ότι αγοράσαμε. Μερικά λαχανικά στο συρτάρι του ψυγείου που περιμένουν να χρησιμοποιηθούν. Ένα γιαούρτι ή κάποιο άλλο προϊόν που πλησιάζει στην ημερομηνία κατανάλωσής του. Υλικά που μπορούν να γίνουν η βάση για το επόμενο γεύμα μας, αλλά συχνά μένουν στην άκρη επειδή απλώς δεν τα έχουμε στο μυαλό μας όταν φτιάχνουμε τη λίστα των αγορών.
Κι εδώ βρίσκεται η απλότητα του μηνύματος της Lidl Ελλάς. Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ψωνίζουμε. Χρειάζεται, πρώτα απ’ όλα, να αλλάξουμε τη σειρά. Πρώτα κοιτάμε τι έχουμε και μετά αποφασίζουμε τι χρειαζόμαστε. Μια μικρή παύση πριν από τα ψώνια μπορεί να μας βοηθήσει να οργανώσουμε καλύτερα την κατανάλωσή μας, να αξιοποιήσουμε τρόφιμα που ήδη βρίσκονται στην κουζίνα μας και να αποφύγουμε αγορές που τελικά δεν ήταν απαραίτητες.
Η λίστα αγορών μπορεί να ξεκινήσει από το ψυγείο μας:
Η λίστα για το supermarket συνήθως δημιουργείται με βάση όσα πιστεύουμε ότι χρειαζόμαστε. Είναι, όμως, εξίσου χρήσιμο να δημιουργείται και με βάση όσα έχουμε ήδη. Ένας σύντομος έλεγχος στο ψυγείο, στην κατάψυξη και στα ντουλάπια μπορεί να αλλάξει σημαντικά αυτή τη λίστα. Τι υπάρχει ήδη; Ποια τρόφιμα χρειάζεται να καταναλωθούν πρώτα; Τι μπορεί να συνδυαστεί με κάτι που έχουμε προγραμματίσει να μαγειρέψουμε; Και, τελικά, ποια προϊόντα χρειάζεται πραγματικά να αγοράσουμε;
Με αυτόν τον τρόπο, η εβδομαδιαία αγορά γίνεται πιο στοχευμένη. Δεν αγοράζουμε απλώς επειδή κάτι μας λείπει από τη νοητή εικόνα που έχουμε για την κουζίνα μας, αλλά επειδή έχουμε διαπιστώσει ότι πράγματι το χρειαζόμαστε. Και αυτό μπορεί να έχει ένα πολύ πρακτικό αποτέλεσμα: λιγότερα τρόφιμα που αγοράζονται χωρίς να χρειάζονται και περισσότερα από όσα έχουμε ήδη, που τελικά φτάνουν στο τραπέζι μας.
Από την εξοικονόμηση χρημάτων στη μείωση της σπατάλης
Η συζήτηση γύρω από τη σπατάλη τροφίμων συνδέεται συχνά με τη μεγάλη εικόνα: το περιβάλλον, τους φυσικούς πόρους, την παραγωγή και τη διαχείριση των απορριμμάτων. Όλα αυτά είναι σημαντικά. Υπάρχει, όμως, και μια πολύ πιο καθημερινή διάσταση του ζητήματος, η οποία βρίσκεται μέσα στο ίδιο μας το σπίτι. Κάθε τρόφιμο που αγοράζουμε και τελικά δεν καταναλώνουμε σημαίνει ότι έχουμε χρησιμοποιήσει χρήματα για κάτι που δεν αξιοποιήσαμε. Παράλληλα, πίσω από κάθε τρόφιμο υπάρχει μια ολόκληρη αλυσίδα παραγωγής, μεταφοράς, αποθήκευσης και διάθεσης. Επομένως, όταν φροντίζουμε να αξιοποιούμε όσα έχουμε ήδη, δεν κάνουμε απλώς μια πιο οικονομική επιλογή. Κάνουμε και μια πιο συνειδητή επιλογή ως προς τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουμε. Η εξοικονόμηση χρημάτων και η μείωση της σπατάλης δεν χρειάζεται να είναι δύο διαφορετικοί στόχοι. Μπορούν να ξεκινούν από την ίδια ακριβώς κίνηση: να αγοράζουμε όσα χρειαζόμαστε και να αξιοποιούμε όσα ήδη έχουμε.
Μικρές κινήσεις που μπορούν να γίνουν συνήθεια
Η αλλαγή δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Μπορεί να ενσωματωθεί πολύ εύκολα στην εβδομαδιαία μας ρουτίνα. Πριν δημιουργήσουμε τη λίστα μας, μπορούμε να κάνουμε έναν γρήγορο έλεγχο στο ψυγείο και στα ντουλάπια. Να μεταφέρουμε μπροστά όσα τρόφιμα πρέπει να καταναλωθούν πρώτα. Να σκεφτούμε ένα ή δύο γεύματα με βάση υλικά που έχουμε ήδη. Να ελέγξουμε τις ποσότητες πριν αγοράσουμε ξανά ένα προϊόν που πιθανότατα υπάρχει στην κουζίνα μας.
Ακόμη και η σωστή οργάνωση του ψυγείου μπορεί να κάνει τη διαφορά. Όταν βλέπουμε τι έχουμε, είναι πολύ πιο εύκολο να το θυμόμαστε και να το χρησιμοποιούμε εγκαίρως. Κάπως έτσι, η καλή διαχείριση των τροφίμων δεν γίνεται μια ακόμη υποχρέωση, αλλά μέρος της καθημερινής μας οργάνωσης. Και όσο περισσότερο επαναλαμβάνεται μια τέτοια κίνηση, τόσο πιο φυσική γίνεται.
Το «πρώτα κοιτάζω, μετά αγοράζω» ως νέα συνήθεια
Ίσως τελικά η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας να βρίσκεται ακριβώς στην απλότητά της. Δεν μας ζητά να κάνουμε κάτι δύσκολο ή να αλλάξουμε όλη την καθημερινότητά μας. Μας ζητά να αφιερώσουμε μερικά λεπτά πριν από μια συνήθεια που ούτως ή άλλως επαναλαμβάνουμε κάθε εβδομάδα. Να ανοίξουμε την πόρτα του ψυγείου. Να κοιτάξουμε λίγο καλύτερα. Να θυμηθούμε τι έχουμε ήδη. Και μετά να αποφασίσουμε τι πραγματικά χρειαζόμαστε. Μια τέτοια διαδικασία μπορεί να μας βοηθήσει να μειώσουμε τις αυθόρμητες ή περιττές αγορές, να αξιοποιήσουμε περισσότερα από τα τρόφιμα που έχουμε στη διάθεσή μας και, τελικά, να περιορίσουμε την ποσότητα όσων καταλήγουν στα σκουπίδια.
Η αξία όσων βρίσκονται ήδη στην κουζίνα μας
Σημαντική αλλαγή στο φαινόμενο αυτό μπορεί να επιφέρει μια πιο συνειδητή και υπεύθυνη διαχείριση των προμηθειών που διαθέτουμε ήδη στο σπίτι μας. Η ουσιαστική αλλαγή ξεκινά από την πλήρη αξιοποίηση των τροφίμων στην κουζίνα μας, ώστε οι εβδομαδιαίες αγορές να συνάδουν με την υπεύθυνη κατανάλωση με τη μέγιστη εξοικονόμηση. Με σεβασμό στο φαγητό που φτάνει καθημερινά στο τραπέζι μας, η Lidl Ελλάς προτείνει μια απλή συνήθεια φροντίδας για κάθε νοικοκυριό: «Πρώτα δίνουμε αξία σε όσα ήδη διαθέτουμε στην κουζίνα μας, και μετά συμπληρώνουμε ό,τι λείπει από τα καταστήματα Lidl». Γιατί η αντιμετώπιση της σπατάλης τροφίμων δεν ξεκινά απαραίτητα από μια μεγάλη αλλαγή. Μπορεί να ξεκινήσει από μια πολύ μικρή στιγμή της καθημερινότητας: λίγο πριν φύγουμε από το σπίτι για τα επόμενα ψώνια. Και να θυμηθούμε ότι, πολλές φορές, το επόμενο γεύμα μας μπορεί να βρίσκεται ήδη στο ψυγείο μας.
