Η Anthe Mitrakos γεννήθηκε στο Σικάγο, αλλά μεγάλωσε με την Ελλάδα βαθιά χαραγμένη μέσα της. «Οι γονείς μας φρόντισαν να κρατήσουν τις ρίζες μας ζωντανές», θυμάται. «Πηγαίναμε συχνά στην Ελλάδα, ανεβαίναμε στα χωριά, γνωρίζαμε ανθρώπους κάθε ηλικίας. Αυτές οι ιστορίες ήταν το πρώτο μου σχολείο».
Πρωτότοκη από τέσσερις αδελφές, με μια οικογένεια που μιλούσε ελληνικά μέσα στο σπίτι και έδινε αξία στην παράδοση, η Anthe μεγάλωσε ανάμεσα σε δύο πατρίδες. Η μία ήταν ο πολύτροπος κόσμος της ελληνικής ομογένειας στο Σικάγο. Η άλλη ήταν η Ελλάδα που γνώριζε μέσα από ταξίδια, εικόνες, μνήμες και μια παιδική εμμονή με το να καταγράφει όσα έβλεπε.
«Ήμουν πάντα με μια φωτογραφική στο χέρι», λέει. «Φωτογράφιζα ανθρώπους, σπίτια, στιγμές και κυρίως πόρτες. Οι πόρτες της Ελλάδας είχαν μια μαγεία».
Από τους Μύθους του Αισώπου στη δημοσιογραφία
Η σχέση της με τις ιστορίες ξεκίνησε νωρίς, σχεδόν απροσδόκητα. Στα 13 της, εικονογραφούσε τους Μύθους του Αισώπου για μια τοπική ελληνοαμερικανική εφημερίδα. «Γεννήθηκα με ένα μολύβι στο χέρι,» λέει γελώντας. «Έγραφα και ζωγράφιζα τους μύθους, στα αγγλικά, στα ελληνικά, ακόμα και στα αρχαία ελληνικά. Τα έκανα όλα στο χέρι, ούτε Photoshop υπήρχε τότε».
Η αγάπη για το σχέδιο και τη γραφή την οδήγησε στη δημοσιογραφία. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της έκανε πρακτική σε μεγάλα αμερικανικά μέσα, όπως η Chicago Sun-Times και το CBS News. Η δημοσιογραφία, η τέχνη και η Ελλάδα έγιναν τα τρία σταθερά σημεία της πυξίδας της. «Πάντα μιλούσα για την Ελλάδα», μοιράζεται. «Για το φαγητό, τη μουσική, την κουλτούρα… Ήταν πάντα πηγή περηφάνειας. Και στις φοιτητικές ομάδες, αν δεν υπήρχε ελληνικός σύλλογος, τον δημιουργούσαμε».
Ένα περιοδικό γεννιέται από μια ανάγκη: Η αυθεντική Ελλάδα στη διασπορά
Μαζί με την αδελφή της άρχισαν να συζητούν την ιδέα ενός περιοδικού που θα γεφύρωνε το χάσμα ανάμεσα στην Ελλάδα και την ομογένεια. Όχι με νοσταλγικά στερεότυπα, αλλά με σύγχρονες, ζωντανές ιστορίες. «Ένιωθα ότι υπήρχε μια απόσταση», εξηγεί. «Οι Greek Americans αγαπούν την Ελλάδα, αλλά πολλές φορές μέσα από εικόνες που δεν αντικατοπτρίζουν τη σημερινή πραγματικότητα. Επειδή εμείς πηγαίναμε συχνά στην Ελλάδα και βλέπαμε από κοντά τη ζωή, θέλαμε να μεταφέρουμε αυτή την αλήθεια».
Κάπως έτσι γεννήθηκε το Portes Magazine. Ένα ετήσιο ταξίδι στην αυθεντική Ελλάδα, διαμορφωμένο από τις φωνές της διασποράς και όλων όσοι θεωρούν τη χώρα μούσα τους. Η αρχική ιδέα ήταν απλή και τολμηρή: να επιστρέψει στην αμερικανική διασπορά ένα αυθεντικό κομμάτι Ελλάδας, μέσα από ιστορίες, τέχνη, φωτογραφία και πολιτισμό.
Την εποχή που ξεκίνησε, όταν κάποιος έψαχνε στο διαδίκτυο “Greek design”, “Greek products” ή “Greek fashion”, δεν υπήρχε σχεδόν τίποτα. Η Anthe και η αδελφή της έπρεπε να σκάψουν βαθιά για να βρουν δημιουργούς και σύγχρονες ελληνικές φωνές. Το Portes ξεκίνησε ως τριμηνιαίο, έγινε εξαμηνιαίο, και σήμερα εκδίδεται μία φορά τον χρόνο ως συλλεκτική, περιορισμένη έκδοση. Εκδίδεται από το μη κερδοσκοπικό Ariston Foundation for Hellenic Culture and Arts και δημιουργείται με εθελοντική συμμετοχή.
Το περιοδικό έχει εξελιχθεί σε ένα είδος ετήσιου πολιτιστικού ημερολογίου: μια επιμελημένη συλλογή κειμένων και εικόνων από ανθρώπους που έχουν την Ελλάδα ως μούσα τους. Ξεχωρίζει ως μια τολμηρή αντιπρόταση: ένα χειροποίητο, συλλεκτικό πολιτιστικό έντυπο που συνδέει αναγνώστες σε διαφορετικές ηπείρους. «Κάθε χρόνο υπάρχει ένα κεντρικό θέμα» εξηγεί η Anthe. «Συγκεντρώνουμε ιστορίες από επιμελητές μουσείων, μελετητές, καλλιτέχνες, δημιουργούς. Όλοι προσφέρουν τη δική τους οπτική πάνω στο ίδιο θέμα». Η φετινή έκδοση είναι η μεγαλύτερη μέχρι τώρα, με 42 συντελεστές.
Το όνομα Portes δεν είναι φυσικά τυχαίο. Επιλογή ιδανική και εύστοχη. «Θέλαμε να ανοίξουμε μια πόρτα. Μια πόρτα στην Ελλάδα, στον πολιτισμό, στην έμπνευση». Οι πρώτες εκδόσεις είχαν εξώφυλλα με φωτογραφίες από ελληνικές πόρτες, εικόνες που προέρχονταν από το προσωπικό αρχείο της Anthe. Σήμερα, κάθε τεύχος έχει τέσσερα διαφορετικά εξώφυλλα, το καθένα από διαφορετικό καλλιτέχνη, και οι αναγνώστες επιλέγουν ποιο θέλουν να αποκτήσουν. «Κάποιοι είναι πραγματικά παθιασμένοι με συγκεκριμένα εξώφυλλα», θα μου πει μοιραζόμενη σχόλια των φανατικών αναγνωστών.
Μια παγκόσμια κοινότητα γύρω από την Ελλάδα
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του Portes δεν εστιάζεται μόνο στο περιεχόμενο αλλά και στην ίδια την κοινότητα που έχει δημιουργήσει. Οι συντελεστές προέρχονται από όλο τον κόσμο. Άλλοι είναι Έλληνες, άλλοι όχι. Το κοινό τους σημείο: η Ελλάδα ως έμπνευση. «Θέλουμε να δώσουμε χώρο σε όσους εμπνέονται από την Ελλάδα. Δεν έχει σημασία αν είναι Έλληνες ή όχι. Σημασία έχει η σχέση τους με τον τόπο».
Το Portes είναι ένα παράθυρο προς τη σύγχρονη ελληνική δημιουργικότητα, και ένας ξεχωριστός και άκρως δημιουργικός τρόπος να παραμείνει η διασπορά συνδεδεμένη με έναν πολιτισμό που εξελίσσεται.
