Κείμενο: Μαρία Μπούχλη
Προχωρώντας στο Ζάππειο, με αφορμή την Art Athina 2024, φτάνουμε στο περίπτερο L22 της Stefanidou Tsoukala Gallery (STG). Εκεί μας περιμένει ένα μόνο έργο, υπερμεγέθες και εντυπωσιακό. Το “Dyslexia” του Κωνσταντίνου Κακανιά είναι ένας πολυεπίπεδος επιβλητικός πολυέλαιος που αποτελείται από αινιγματικές σειρές πολύχρωμων γυαλιών: όλα τα γυαλιά είναι κομμένα διαφορετικά, κάποια έχουν σχήματα ζώων, άλλα είναι ακαθόριστα, μερικά είναι ζωγραφισμένα στο χέρι και φυσικά μέσα στη σύνθεση υπάρχει κρυμμένη αλλά σαφώς παρούσα, η εμβληματική κυρία Τεπενδρή, η φιγούρα που πλέον έχει συνδεθεί με τον καλλιτέχνη.
Ο πολυέλαιος στέκεται ως μοναδικό έκθεμα στο περίπτερο με φόντο ένα ιδιαίτερο ημικαθρεφτίζον υλικό, το οποίο πολλαπλασιάζει την πολυχρωμία του, κάνοντας, για μένα τουλάχιστον, μια τολμηρή αλλά σαφώς επιτυχημένη δήλωση: η ιδιαιτερότητα πρέπει να υποστηρίζεται, να πολλαπλασιάζεται να εκπέμπει.
Dyslexia. Μια λέξη που έχουμε την τάση να τη συνδέουμε με τις έννοιες της ανισορροπίας, της αταξίας, της σύγχυσης. Το έργο του Κωνσταντίνου Κακανιά έρχεται να μας προτείνει νέες έννοιες: αυτές της συμπερίληψης και της πολυχρωμίας.
Η Λώρα Τσουκαλά μάς υποδέχεται στο περίπτερο και μάς εξηγεί πως τα διαφορετικά γυάλινα κομμάτια είναι όλα χειροποίητα προερχόμενα από την Αμερική και το Μεξικό, με μοναδική μορφή και διάσταση. Περπατώντας μαζί της γύρω από το έργο μας δείχνει εμπράκτως πως ενώ η αρχιτεκτονική του σύνθεση αρχικά μοιάζει ακανόνιστη, η προσεκτική επιλογή και τοποθέτηση κάθε κομματιού δημιουργεί μια απροσδόκητη ομοιογένεια, αποτέλεσμα της δημιουργικότητας του καλλιτέχνη.
Όπως μας θυμίζει η Λώρα Τσουκαλά το “Dyslexia”, δεν είναι η πρώτη σύμπραξη της Stefanidou Tsoukala Gallery (STG) με τον Κωνσταντίνο Κακανιά: η πρώτη τους συνεργασία ήταν στην έκθεση PAD Paris, η οποία έδωσε το έναυσμα για μια δημιουργική σύμπραξη με έμφαση την τέχνη και το design.
Φεύγοντας από την Art Athina, η βροχή μας συνοδεύει ως το rooftop του Athenswas hotel, όπου με θέα την Αθήνα και τον συννεφιασμένο Παρθενώνα θα συναντήσουμε τον ίδιο τον καλλιτέχνη και τις Λώρα και Βέτα Τσουκαλά. Ο καλλιτέχνης συνομίλησε μαζί μας και μάς ξεδίπλωσε τις σκέψεις του για το έργο, τη διαδικασία και την εμπειρία του.
Γιατί “Dyslexia”;
Ειλικρινά δεν ξέρω τι να σου πω. Όταν είπα στη Βέτα [Τσουκαλά] και στη Λώρα [Τσουκαλά] τον τίτλο, μας άρεσε και τον κρατήσαμε. Το μόνο που σκεφτόμουν είναι πως κάθε μας «πάθηση», καθετί δικό μας «ελαττωματικό» τελικά είναι η δύναμή μας.
Πώς προέκυψε το έργο – πολυέλαιος;
Πάντα μου άρεσε η ιδέα ενός πολυελαίου. Ξέρεις πως μένω χρόνια στο εξωτερικό και όταν έρχομαι εδώ και οδηγώ βράδυ στη Βουλιαγμένης βλέπω τα μαγαζιά με τους πολυελαίους και ενώ είναι «τέρατα» με όλα τα φώτα, μου δίνουν χαρά, μου δημιουργούν την αίσθηση ενός ονείρου.
Πώς και επιλέξατε να δουλέψετε με γυαλί και μάλιστα πολύχρωμο;
Πάντα ήθελα να δουλέψω με πολύχρωμα γυαλιά και σε αυτό το έργο κάναμε μεγάλη προσπάθεια. Δεν έβρισκα τα κατάλληλα υλικά ούτε στη Βενετία γι’ αυτό και ψάξαμε πολύ και τελικά τα βρήκαμε στην Αμερική και στο Μεξικό. Από την ενασχόληση με το γυαλί κρατάω τη χαρά να βλέπω τον κόσμο μέσα από κάτι πολύχρωμο, από μια άλλη ματιά αντί για το συνηθισμένο.
Η διαδικασία να μάθετε κάτι νέο πώς ήταν;
Ειλικρινά πλούτισα ως άνθρωπος. Έμπαινα σε νέους κόσμους με άλλο λεξιλόγιο. Πήγαινα από εργαστήριο σε εργαστήριο γυαλιού στο αχανές LA, όπου κάθε ένα μπορεί να είχε και μια ώρα απόσταση με το αμάξι και γνώριζα διαφορετικά μέρη, γειτονιές και ανθρώπους.
Τα διάφορα σχήματα, ζώα και σχέδια πώς προέκυψαν;
Καταλήγω πως [τα γυαλιά] είναι τα κοσμήματα της κυρίας Τεπενδρή κάπως. Μέσα σε αυτά δεν θα μπορούσε να μην είναι η ίδια. Τώρα για τα ζώα αναπόφευκτα μπήκε σκύλος λόγω του σκύλου της κυρίας Τεπενδρή, του Πέπε. Ο κροκόδειλος μπήκε γιατί μπορεί να μην ξέρω κροκόδειλους αλλά μου αρέσει η Lacoste.
…Και το φίδι;
Ξέρεις το φίδι πάντα μου άρεσε και ειδικά στη τέχνη. Μια φορά μάλιστα κάποιο είχε πάει να μου επιτεθεί και τρόμαξα αλλά ήταν εντυπωσιακό να το βλέπεις. Έτσι μου άρεσε η ιδέα να είναι στο έργο.
Και τώρα;
Τώρα τελείωσε. Σημασία έχει το ταξίδι. Το κάναμε και τώρα πάμε στο επόμενο. Σημασία έχει ότι το έζησα.
