Μολονότι σαν να αρχίζει να έρχεται η Άνοιξη, μολονότι η μέρα μεγαλώνει και μαζί της το φως, τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως μόνο καιρός για φωτεινές διαθέσεις δεν μοιάζει να είναι: παγκοσμίως όλα όσα αναταράσσει η θύελλα Τραμπ, εδώ όλη αυτή η μαζική αντίδραση και πίσω της όλη αυτή η μαζική αποδοκιμασία και απόρριψη προσώπων, πραγμάτων και θεσμικών λειτουργιών, είτε τις αποδώσουμε κυρίως στα Τέμπη, είτε θεωρήσουμε ότι τα Τέμπη ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.
Kαι γενικότερα όμως μιλώντας, ανεξάρτητα από την τωρινή βαριά συγκυρία, οι καιροί μάλλον δεν ξεχωρίζουν για τη φωτεινότητά τους και την αισιοδοξία τους. Ταυτόχρονα τα τελευταία χρόνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βομβαρδιζόμαστε με βιντεάκια και reels, τα οποία όλο και περισσότερο λειτουργούν αποσυμπιεστικά, σχεδόν σαν ναρκωτικό. Μικρά φιξάκια διαφυγής. Το καθένα τους συντομότατο, όλα μαζί ένα ατελείωτο ποτάμι.
Μολονότι όμως κανείς θα μπορούσε πράγματι να επιχειρηματολογήσει εις βάρος τους, ισχυριζόμενος ότι η λειτουργία τους μέσα στη μεγάλη εικόνα είναι βολικά εκτονωτική, δεν θεωρώ ότι αποτελούν αυτά το πρόβλημα, δεν θεωρώ πως ό,τι δίνει χαρές και διαφυγές είναι επιλήψιμο, δεν θεωρώ πως το πρόβλημα είναι ό,τι μας παρηγορεί. Το πρόβλημα παραμένει ό,τι μας καταπιέζει. Ας στρέψουμε το βλέμμα μας εκεί με επιμονή, γενναιότητα και αληθινή διάθεση διακινδύνευσης, και τότε κανένα αλγοριθμικά προωθούμενο φιξάκι ενδορφινών δεν θα είναι από μόνο του ικανό να μας εμποδίσει.
Ένα τελευταίας σοδειάς βιντεάκι που έγινε viral προέρχεται απ’ την πρόσφατη τελετή απονομής των ΒΑFTA. Ο Σκωτσέζος Ντέιβιντ Τέναντ φορώντας το σκωτσέζικο κιλτ του τραγουδά το “Ι’ m gonna be”, επίσης γνωστό ως “500 miles”, τραγούδι του 1988 από το σκοτσέζικο δίδυμο των “Proclaimers”. Ο Τέναντ είναι ο παρουσιαστής, η τελετή ξεκινά, κι αφού πρώτα μιλά στα καμαρίνια με τη γυναίκα του και στον καθρέφτη τους με την Έλεν Μίρεν, τον Τζιμ Μπρόντμπεντ και τελικά με τον επίσης Σκωτσέζο Μπράιαν Κοξ που του δίνει το έναυσμα τραγουδώντας τους πρώτους στίχους του τραγουδιού, αμέσως μετά βγαίνει από τα καμαρίνια και κατευθύνεται τραγουδιστά προς την αίθουσα της απονομής.
Η εκδοχή μόνο του τραγουδιού, που είναι και αυτή που έχει γίνει viral:
O Tέναντ λοιπόν μπαίνει στην αίθουσα και κατηφορίζει τα σκαλιά μισοαπαγγέλοντας – μισοτραγουδώντας εμβατηριακά το “Ι’ m gonna be”, το κοινό των σελέμπριτις και των μεγάλων σταρς σιγοντάρει με παλαμάκια, ο Τέναντ κάνει διάφορες στάσεις και τραγουδά με μερικούς απ’ αυτούς το κομμάτι του που λέει “Da lat da, Da lat da, Da lat da, Da lat da” δηλαδή συλλαβές που δεν σημαίνουν απολύτως τίποτα, συνεχίζοντας με ακόμη πιο στερούμενα νοήματος και βάρους ηχοσώματα, νταρλά ντιρλά ντα ντα, νταρλά νταρλά ντιρλά ντα ντα.
Σε μια αίθουσα γεμάτη κορυφές της σόου μπίζνες και ανθρώπους που έχουν μάθει να ζουν μέσα σε ένα διαρκές σόου, σε μια διαρκή σκηνοθεσία και ένα διαρκές παίξιμο ρόλων, σαν να δημιουργείται μια ρωγμή απ’ την οποία διαχέεται με τρόπο ακαταμάχητο μια οντότητα που τους ξεπερνά όλους, που είναι μεγαλύτερη από τους ίδιους, την περσόνα τους, το στάτους τους: ένα τραγούδι. Προφανώς δεν είναι ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά που ακούγονται σε τέτοιες τελετές τραγούδια, ωστόσο εδώ, το συγκεκριμένο, ίσως κατάφερε να τη δημιουργήσει τη ρωγμή.
Μακάρι να ήταν η πρώτη ύλη του κόσμου μας τραγούδια, μακάρι να μην ήταν τα υπόλοιπα γύρω γύρω σε τόσο κυριαρχικό βαθμό παιχνίδια εξουσίας, καταπίεσης, δύναμης, επιβολής, απληστίας, φόβου που μετατρέπεται σε επιθετικότητα και ούτω καθεξής. Μακάρι να είχαν τα τραγούδια ρόλο βασικό και όχι επικουρικό. Μακάρι να μπορούσαμε να εστιάζουμε σε ένα νόημα ζωής το οποίο μπορεί να υπηρετηθεί με πολύ μεγαλύτερη χαρά και πληρότητα και απλότητα με ένα τραγούδι.
Δεν τα έχουμε καταφέρει. Αλλά ό,τι δεν μπορεί να είναι κεντρικό νόημα ζωής, μπορεί πάντα να είναι μια νοσταλγική ματιά σε έναν παράδεισο απ’ τον οποίο η ανθρωπότητα έχει εκδιώξει τον εαυτό της: σε ένα τραγούδι. Για αυτό λιώσιμο με το βιντεάκι. Στο ριπίτ. Nτα λα ντα – ντα λα ντα – ντα λα ντα – ντα λα ντα – νταλανταντανάρα αρλαμπουλάντα. Έτσι, να μην λέμε τίποτα στα αλήθεια. Μόνο να τραγουδάμε.
