Το φετινό καλοκαίρι στο Λονδίνο προμηνύεται σημαντικό για την αγορά της τέχνης. Ο οίκος Sotheby’s ετοιμάζεται να παρουσιάσει μια από τις πιο σημαντικές ιδιωτικές συλλογές που έχουν εμφανιστεί ποτέ στο κοινό: τη Lewis Collection, μια συγκέντρωση αριστουργημάτων μοντέρνας παραστατικής ζωγραφικής, συνολικής εκτιμώμενης αξίας που ξεπερνά τα £150 εκατομμύρια.
Ανάμεσα στα κορυφαία έργα που θα παρουσιαστούν ξεχωρίζει το αέρινο πορτρέτο Bildnis Gertrud Loew (1902) του Gustav Klimt, μια εμβληματική απεικόνιση της βιεννέζικης αστικής τάξης, δίπλα στη τολμηρή Danaë του Egon Schiele, όπου συμπυκνώνεται η πρώιμη ιδιοφυΐα του. Σημαντική παρουσία αποτελεί και το σπάνια εκτεθειμένο Homme à la pipe του Amedeo Modigliani, που επανεμφανίζεται μετά από σχεδόν μισό αιώνα, καθώς και το βαθιά υπαρξιακό διπλό αυτοπορτρέτο του Francis Bacon από το 1977. Τη δημοπρασία συμπληρώνουν το Woman in a Grey Sweater του Lucian Freud και το ευαίσθητο σχέδιο Portrait de Dora Maar του Pablo Picasso.
Η Lewis Collection, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές μοντέρνας τέχνης παγκοσμίως. Συγκροτημένη επί δεκαετίες από τον Joe Lewis και την κόρη του Vivienne, η συλλογή εστιάζει στη δύναμη της ανθρώπινης μορφής, με πολλά από τα έργα της να έχουν παρουσιαστεί σε κορυφαία μουσεία διεθνώς και παραμένουν για δεκαετίες εκτός αγοράς. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σε αξία συλλογή ενός ιδιώτη που έχει ποτέ δημοπρατηθεί στο Λονδίνο, σηματοδοτώντας μια στιγμή-ορόσημο τόσο για τους συλλέκτες όσο και για την ιστορία της αγοράς τέχνης.
«Ο Joe Lewis μεγάλωσε μέσα στο δημιουργικό κλίμα του μεταπολεμικού Λονδίνου, της πόλης του Francis Bacon, του Lucian Freud και του Leon Kossoff, όπου η λεγόμενη School of London πυροδότησε για πρώτη φορά το συλλεκτικό του πάθος. Αυτή η αρχική σπίθα εξελίχθηκε σε μια ευρύτερη αγάπη για την παραστατική ζωγραφική και, τελικά, σε μία από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές μοντέρνας τέχνης στον κόσμο, με έργα που έχουν παρουσιαστεί και αναγνωριστεί σε μουσεία διεθνώς. Σήμερα, στην πόλη όπου ξεκίνησαν όλα, είναι προνόμιο να παρουσιάζουμε αυτά τα έργα συγκεντρωμένα, ως την πιο πολύτιμη ιδιωτική συλλογή που έχει ποτέ δημοπρατηθεί στο Λονδίνο. Ένας κύκλος που κλείνει με τον πιο ουσιαστικό τρόπο», δηλώνει ο Oliver Barker, Sotheby’s Europe Chairman
Μερικά από τα κορυφαία έργα που θα παρουσιαστούν
Το Two Studies for Self-Portrait (1977) του Francis Bacon, με εκτίμηση £8–12 εκατομμύρια, ανήκει στα πιο αποκαλυπτικά και σκληρά έργα του καλλιτέχνη, αποτυπώνοντας μια περίοδο βαθιάς εσωτερικής αναταραχής. Δημιουργημένο στο απόγειο της διεθνούς του αναγνώρισης, το διπλό αυτό πορτρέτο φέρει το βάρος μιας δεκαετίας σημαδεμένης από απώλειες, ενοχή και έντονη αυτοπαρατήρηση, μετά την αυτοκτονία του συντρόφου του George Dyer το 1971 και τον θάνατο άλλων κοντινών του προσώπων.
Στα δύο αυτά, σχεδόν ισομεγέθη πάνελ, ο Bacon παρουσιάζεται σαν μια διπλή νεκρική μάσκα: μορφές σε αποχρώσεις ροζ και μωβ που μοιάζουν να διαλύονται στο σκοτάδι, με παραμορφωμένα στόματα και κλειστά μάτια. Στοιχεία που καθιστούν το έργο μία από τις πιο δυνατές και προσωπικές εκφράσεις της ύστερης δημιουργικής του περιόδου, αλλά και ένα από τα ελάχιστα αυτοπορτρέτα αυτού του είδους που φιλοτέχνησε.
Το Bildn is Gertrud Loew (1902) του Gustav Klimt αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και σπάνια πορτρέτα της ώριμης περιόδου του καλλιτέχνη, με εκτιμώμενη αξία £20–30 εκατομμύρια. Απεικονίζει τη νεαρή Gertrud Loew, μορφή της βιεννέζικης αστικής τάξης, τυλιγμένη σε αιθέρια, σχεδόν διάφανα υφάσματα, σε μια σύνθεση που αποπνέει λεπτότητα και αισθησιασμό. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1903 στην έκθεση της Secession στη Βιέννη, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές, ενώ κατά τη διάρκεια της ζωής του Klimt εκτέθηκε εκτενώς σε Αυστρία και Γερμανία.
Το έργο φέρει και μια έντονα φορτισμένη ιστορική διαδρομή: κατά την άνοδο του ναζισμού, η Gertrud Loew αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Βιέννη λόγω της εβραϊκής της καταγωγής, αφήνοντας πίσω τη συλλογή της, η οποία διασκορπίστηκε. Χάρη σε μεταγενέστερη έρευνα αποκαταστάθηκε η προέλευση του πίνακα και επετεύχθη συμφωνία με τους κληρονόμους της οικογένειας. Σήμερα, το έργο ανήκει στα ελάχιστα μεγάλα πορτρέτα του Klimt που παραμένουν σε ιδιωτικά χέρια και εμφανίζονται στην αγορά, γεγονός που ενισχύει τη σημασία και τη συλλεκτική του αξία.
Η Danaë (1909) του Egon Schiele, με εκτίμηση £12–18 εκατομμύρια, συγκαταλέγεται ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του καλλιτέχνη που έχουν εμφανιστεί ποτέ στην αγορά και θεωρείται κομβικό σημείο στην εξέλιξή του. Ζωγραφισμένη όταν ο Schiele ήταν μόλις 19 ετών, αποτυπώνει για πρώτη φορά με πληρότητα το ιδιαίτερο, τολμηρό του βλέμμα, προαναγγέλλοντας τη ριζοσπαστική αισθητική που θα αναπτύξει στα επόμενα χρόνια. Στη μυθολογική σκηνή, ο Δίας προσεγγίζει τη Δανάη ως χρυσή βροχή, αποδοσμένη εδώ με ένταση μέσα από σκούρους και πράσινους τόνους.
Το Homme à la pipe (Le Notaire de Nice) (1918) του Amedeo Modigliani, με εκτίμηση £12–18 εκατομμύρια, αποτελεί ένα από τα κορυφαία έργα της ύστερης περιόδου του καλλιτέχνη και επανεμφανίζεται στην αγορά μετά από σχεδόν μισό αιώνα. Ζωγραφισμένο στη Νίκαια, όπου ο Modigliani είχε μεταβεί μαζί με τη Jeanne Hébuterne αναζητώντας καλύτερες συνθήκες για την υγεία του, το έργο αποτυπώνει τη στιγμή κατά την οποία το ύφος του είχε πλέον ωριμάσει πλήρως.
Αντί για τους κύκλους του Μονπαρνάς, ο καλλιτέχνης στρέφεται σε απλούς ανθρώπους της καθημερινότητας, αναδεικνύοντας την ήσυχη αξιοπρέπειά τους. Ο «συμβολαιογράφος της Νίκαιας» εικονίζεται με τα χαρακτηριστικά επιμηκυμένα, στιλιζαρισμένα γνωρίσματα του Modigliani και τα αμυγδαλωτά μάτια που μοιάζουν να κοιτούν προς τα μέσα. Το ζεστό, μεσογειακό φως αποδίδεται μέσα από απαλούς πορτοκαλί και μπεζ τόνους, σε αντίστιξη με τη σκοτεινή μορφή, συνθέτοντας ένα έργο που συμπυκνώνει τη διαύγεια, τη σιγουριά και την ποιητική ένταση των τελευταίων χρόνων του δημιουργού.
Το Woman in a Grey Sweater (1987–88) του Lucian Freud, με εκτίμηση £3–4 εκατομμύρια, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της έντονα παρατηρητικής και βαθιάς, σχεδόν ωμής προσέγγισης με την οποία ο καλλιτέχνης απεικόνιζε την ανθρώπινη μορφή. Ζωγραφισμένο σε διάστημα μηνών, το έργο αποτυπώνει τη Susanna Chancellor, στενή φίλη, έμπιστη και μούσα του Freud, σε ένα πορτρέτο που συνδυάζει οικειότητα και ένταση.
Από την απόκτησή του από τη συλλογή Saatchi το 1997, το έργο έχει παρουσιαστεί σε σημαντικά μουσεία διεθνώς, όπως το Metropolitan Museum of Art στη Νέα Υόρκη, η Tate Britain στο Λονδίνο και το Museo Reina Sofía στη Μαδρίτη, επιβεβαιώνοντας τη θέση του ανάμεσα στα σημαντικά πορτρέτα του καλλιτέχνη.
Το Portrait de Dora Maar (Dora Maar à la coiffe) (1936) του Pablo Picasso, με εκτίμηση £600.000–800.000, ανήκει στην περίοδο όπου η γνωριμία του με τη φωτογράφο και καλλιτέχνιδα Dora Maar επηρέασε έντονα τη δημιουργία του. Σχεδιασμένο με μελάνι, υδατοχρώματα και μολύβι, το έργο αποτυπώνει όχι μόνο τα χαρακτηριστικά της Maar, αλλά και την έντονη συναισθηματική και πνευματική τους σύνδεση.
Η Dora Maar, ενεργή μορφή του σουρεαλιστικού κύκλου και με κοινές πολιτικές ανησυχίες με τον Picasso, έγινε μία από τις πιο εμβληματικές μούσες του, ιδιαίτερα σε μια περίοδο ιστορικής έντασης που περιλάμβανε τον ισπανικό εμφύλιο και τον επερχόμενο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το έργο παρέμεινε στην προσωπική της συλλογή μέχρι τον θάνατό της, γεγονός που ενισχύει τη σημασία του ως ενός προσωπικού τεκμηρίου της σχέσης τους.
