Με μεγάλη μου έκπληξη φέτος συναντήθηκα με το ΚΟΙΝΩΝΩ – The Tinos Gathering, έναν πολυδιάστατο πολιτιστικό οργανισμό που εδρεύει στην Τήνο από το 2016. Το ΚΟΙΝΩΝΩ προσβλέπει μέσα από την επαφή των συμμετεχόντων με τον τόπο και με ένα ετερόκλητο κοινό να δημιουργήσει μεταβαλλόμενους οργανικούς χώρους στο περιβάλλον της Τήνου και εν τέλει θέλει να οικοδομήσει έναν κόσμο όπου τα πράγματα συνδέονται ολοένα και περισσότερο μεταξύ τους. Μέσα από μια σειρά υπέροχων δράσεων τα τελευταία εννέα χρόνια, υπό την εικαστική επιμέλεια του Χρήστου Αρτέμη, δημιουργού του οργανισμού, (την οποία μπορείτε να εξερευνήσετε ανά τα χρόνια στο www.kinono.gr) φτάνουμε στο 2025 και τον νέο θεματικό κύκλο «Σπάνιες Γαίες». Το επίκεντρο του ανταμώματος φέτος είναι οι εμβληματικοί περιστεριώνες της Τήνου, μοναδικά δείγματα αγροτικής αρχιτεκτονικής και σύμβολα της τοπικής ταυτότητας και μνήμης. Ο φετινός κύκλος φιλοδοξεί να αναδείξει την πολιτισμική, αισθητική και κοινωνική τους αξία μέσα από ένα σύνθετο καλλιτεχνικό και ερευνητικό πρόγραμμα. Κάπου εδώ να σας πω ότι είναι ήδη υπό κατασκευή η πλατφόρμα χαρτογράφησης και τεκμηρίωσης των περιστεριώνων του νησιού “CODE21” — μια δυναμική βάση αρχειακού και καλλιτεχνικού περιεχομένου που θα παραμένει ενεργή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Το πρόγραμμα “CODE21” παρουσιάστηκε επίσημα στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού (Ι.ΤΗ.ΠΑ) και υλοποιείται με τη χρηματοδότηση της πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.
Στο μεσοδιάστημα λοιπόν αυτών των δύο πρωτοποριακών και πολλά υποσχόμενων δράσεων, η καθαυτή τέχνη δρα σε πραγματικό χρόνο, μέσω του δεκαπενθήμερου Φεστιβάλ OPEN TINOS DOVE ROUTES Αύγουστος– Σεπτέμβριος 2025. Η αρχή έγινε στον περιστεριώνα της Αγίας Τριάδας, λίγο πιο έξω από την χώρα της Τήνου με την Ναταλία Κωτσάνη και τον Ross Daly.
Δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερη αρχή από το μελοποιημένο «Απόκοπο» του Μπεργαδή σε πρωτότυπη μελοποίηση της Ναταλίας Κωτσάνη και του Τάσου Κοφοδήμου. Τον Απόκοπο ερμήνευσαν η Ναταλία Κωτσάνη (φωνή, πλήκτρα), ο Βαγγέλης Ζωγράφος (κοντραμπάσο) και ο μοναδικός Ross Daly. Ο «Απόκοπος», κορυφαίο έργο της πρώιμης κρητικής λογοτεχνίας κατά την περίοδο της ενετοκρατίας που τυπώθηκε στη Βενετία το 1509, συναντά τους εμβληματικούς περιστεριώνες της Τήνου, αρχιτεκτονικά μνημεία με ενετικές επιρροές. Ο «Απόκοπος» πραγματεύεται αφηγείται την κάθοδό του στον Άδη, όπως την είδε σε όνειρό του. Είδε ότι είχε ανεβεί σε ένα δέντρο (το «δέντρο της ζωής») και γευόταν μέλι. Το δέντρο όμως έσπασε και εκείνος έπεσε σε ένα βαθύ χάσμα, όπου μπήκε στο ανοικτό στόμα ενός δράκοντα και από εκεί βρέθηκε στον Κάτω Κόσμο. Δεν ενδιαφέρεται τόσο εκείνος για το πώς περνούν οι νεκροί εκεί. Και κάπου εκεί η φωνή της Ναταλίας Κωτσάνη αρχίζει να αιωρείται στο ανοιχτό -τρόπον τινά- φυσικό αμφιθέατρο διακοσμημένο από την φυσικότητα της γης, το χώμα, τα στάχια, τα αγκάθια.
Λυρική, συναισθηματική πατώντας σε συλλαβές και νότες ήταν μαζί με τα πλήκτρα και το ακορντεόν της, ένα όργανο ακόμα στην σύνθεση της λύρας του Ross Daly και του κοντραμπάσου του Βαγγέλη Ζωγράφου. Έχοντας μια πολύ μικρή εμπειρία από την παρουσία της στην μοναδική μουσική κολεκτίβα Encardia, ήμουν σίγουρη για την λεπτομερή, σοβαρή και την πρωτότυπη μουσική κατάθεση που δημιούργησε και παρουσίασε για τον «Απόκοπο». Αυτό όμως που με συγκίνησε (εκτός από την ερμηνεία της σε συνάρτηση με τον χωροχρόνο που δημιούργησε) ήταν η πηγαία ευγνωμοσύνη της στον Ross Daly, τον Ιρλανδό λυράρη ή καλύτερα τον εκπληκτικό πολίτη-μουσικό του κόσμου.
Το φεστιβάλ OPEN TINOS DOVE ROUTES συνεχίζεται με υπέροχα δρώμενα και ρίχνει αυλαία το διήμερο 5 και 6 Σεπτεμβρίου.
