Η Διεθνής Βιβλιοθήκη Νεότητας του Μονάχου είναι η μεγαλύτερη βιβλιοθήκη στον κόσμο αφιερωμένη στη διεθνή παιδική και νεανική λογοτεχνία. Ιδρύθηκε το 1949 από την Τζέλα Λέπμαν και αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας. Το έργο της βασίζεται στην πεποίθηση ότι τα βιβλία για παιδιά και μικρούς ενήλικες αποτελούν ουσιαστικό μέρος της πολιτιστικής ζωής μιας κοινωνίας και μιας χώρας και ως τέτοια πρέπει να διατηρούνται, να τεκμηριώνονται και να μοιράζονται. Κύριο μέλημά της η προώθηση της διεθνούς πολιτιστικής ανταλλαγής και η πολιτιστική εκπαίδευση παιδιών και νέων ενηλίκων.
Η Τζέλα Λέπμαν ήταν συγγραφέας παιδικών βιβλίων και δημοσιογράφος. Μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, είχε ως αποστολή της να βοηθήσει τα παιδιά και τους εφήβους που είχαν τραυματιστεί από τον πόλεμο και είχαν υποστεί την εθνικοσοσιαλιστική εισαγωγή:
«Ας ξεκινήσουμε με τα παιδιά, για να ισιώσουμε σιγά -σιγά αυτόν τον εντελώς μπερδεμένο κόσμο. Τα παιδιά θα δείξουν τον δρόμο στους μεγάλους», είχε δηλώσει.
Η Λέπμαν προσέγγισε διεθνείς εκδοτικούς οίκους για δωρεές βιβλίων και σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να συγκεντρώσει περισσότερα από 4.000 παιδικά βιβλία από 14 χώρες. Τον Ιούλιο του 1946, αυτά εκτέθηκαν στο Μουσείο Τέχνης του Μονάχου σε μια «Διεθνή Έκθεση Λογοτεχνίας Νέων» που στάθηκε και η αφορμή αλλά και η έμπνευση για την ίδρυση μιας Διεθνούς Βιβλιοθήκης Νεότητας του Μονάχου. Θα χρειαστούν άλλα τρία χρόνια για να καταφέρει η βιβλιοθήκη να σταθεί στα πόδια της και να ξεπεράσει οικονομικά αλλά και πολυάριθμα γραφειοκρατικά εμπόδια.
Η Διεθνής Βιβλιοθήκη Νεότητας του Μονάχου έγινε μια όαση για ψυχική και πνευματική ελευθερία. Εδώ μπορούσε να διαβάσει κανείς αμερικάνικα κόμικς δίπλα σε άλλα ξένα βιβλία, να συζητήσει για νέες δημοσιεύσεις και εκδόσεις.
Πολλοί ήταν εκείνοι που κινητοποιήθηκαν και στάθηκαν στο πλευρό της Λέπμαν σε αυτό το όραμα. Ο διάσημος Γερμανός συγγραφέας Έριχ Κέστνερ, επιστήθιος φίλος της Λέπμαν οργάνωσε και σκηνοθέτησε μια νεανική θεατρική ομάδα, έγιναν συνεντεύξεις με μεγάλους συγγραφείς, πραγματοποιήθηκαν μαθήματα ξένων γλωσσών και παιδαγωγικές ομιλίες. Η διαπολιτισμική κατανόηση βρισκόταν στην κορυφή όλων, ο απώτερος στόχος, και τα διεθνή παιδικά βιβλία προορίζονταν να γεφυρώσουν τις σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους και τα έθνη με ύψιστο σκοπό την εξασφάλιση ενός ειρηνικού μέλλοντος για την επόμενη γενιά.
Ενώ το θεσμικό προφίλ και το έργο της Διεθνούς Βιβλιοθήκης Νεότητας του Μονάχου έχουν αλλάξει σημαντικά από τότε, η βιβλιοθήκη έχει αναλάβει να διαφυλάξει την κληρονομιά της Τζέλα Λέπμαν. Έτσι, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα παιδικά και νεανικά βιβλία ως αγγελιαφόρους καθολικών ηθικών αξιών, όπως η ανεκτικότητα και η συμπερίληψη, ενώ ο διαπολιτισμικός διάλογος προωθείται συνεχώς μέσω εκθέσεων, εργαστηρίων και ομιλιών.
Βασικό καθήκον της βιβλιοθήκης είναι να προωθήσει την παγκόσμια παιδική και νεανική λογοτεχνία υψηλής αισθητικής και λογοτεχνικής ποιότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, από το 1993, ειδικοί συνεργάτες της βιβλιοθήκης επιλέγουν ως επιμελητές τα βιβλία εκείνα που θεωρούν ότι πρέπει να αναδειχθούν και να γίνουν γνωστά σε όλο τον κόσμο. Η λίστα με τα αυτά βιβλία έχει καθιερωθεί με το όνομα Κατάλογος White Ravens και δημοσιεύεται κατά τη διάρκεια της Έκθεσης Βιβλίου της Φρανκφούρτης τον Οκτώβριο και στην Μπολόνια της Ιταλίας στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Παιδικού Βιβλίου τον Μάρτιο της επόμενης χρονιάς.
Η φετινή λίστα White Raves περιλαμβάνει 200 αξιόλογα βιβλία για παιδιά και μικρούς ενήλικες από 53 χώρες που δημοσιεύθηκαν σε 37 γλώσσες, ανάμεσά τους βρίσκουμε και 5 ελληνικά βιβλία.
Οι πέντε ελληνικές υποψηφιότητες στη λίστα White Ravens 2022
Στη φετινή λίστα περιλαμβάνονται 200 βιβλία, που γράφτηκαν σε 37 γλώσσες και κυκλοφόρησαν σε 53 χώρες. Από την ελληνική εκδοτική συλλογή επιλέχθηκαν τα: «H Ντουλάπα» της Στέργιας Κάββαλου με εικονογράφηση της Ζακλίν Πολενάκη από τις Εκδόσεις Ποταμός, «1821: Ερωτήσεις μόνο!» των Ειρήνη Βοκοτοπούλου και Μαρίας Αγγελίδου, εικονογράφηση Φοίβος Χαλκιόπουλος από τις Εκδόσεις Ίκαρος, «Τα πουλιά» της Αναστασίας Σταματοπούλου, σε εικονογράφηση Βασίλη Κουτσογιάννη αό τις Εκδόσεις Καστανιώτη, «Τίγκρε, με τα χέρια γυμνά» του Γιώργου Παναγιωτάκη από τις Εκδόσεις Πατάκη, «Ζάζα» της Αργυρώς Πιπίνη και του Πέτρου Μπουλούμπαση από τις Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο και το «Η Καρολίνα τρώει τις εποχές» της Πηνελόπης Vasquez-Χατζηλύρα σε εικονογράφηση Χρυσώς Χαραλάμπους από τις Εκδόσεις Ασταμαν, Kύπρος.
