Η ορχήστρα Σύγχρονος Βόσπορος έρχεται από την Κωνσταντινούπολη στην Αίθουσα Α. Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής το Σάββατο 10 Οκτωβρίου στις 20:00, και, μαζί με μέλη του μουσικού σχήματος Mode Plagal και άλλους διακεκριμένους μουσικούς, αναβιώνει την κλασική ορχήστρα Βόσπορος.
Η συναυλία, σε παραγωγή του συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής», συνδέεται με τη συμπλήρωση 11 χρόνων από την εκδημία του ιδρυτή της Ορχήστρας, Νικηφόρου Μεταξά.
Η κλασική ορχήστρα «Βόσπορος», που ιδρύθηκε το 1986 στην Κωνσταντινούπολη με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Ν. Μεταξά και μέλη δεξιοτέχνες της οθωμανικής μουσικής παράδοσης της Τουρκίας, ανέσυρε από τη λήθη το έργο των ρωμιών συνθετών της Πόλης, παρουσιάζοντας στο ελληνικό κοινό ένα έως τότε σχεδόν άγνωστο ρεπερτόριο.
Ηχογράφησε πολυάριθμα άλμπουμ που κυκλοφόρησαν σε Ελλάδα και Τουρκία και πραγματοποίησε συναυλίες σε Ελλάδα, Τουρκία και Ευρώπη. Επίσης, το 1991 στην Τουρκία, απέσπασε για την προσφορά της στην ελληνοτουρκική πολιτιστική ανταλλαγή το βραβείο Ειρήνης και Φιλίας, Abdi Ipekçi, και το 2000 στις Βρυξέλλες το “European Award of Bridging Conflicts through the Arts” (Ευρωπαϊκό Βραβείο για τη Γεφύρωση Αντιπαραθέσεων μέσω της Τέχνης).
Ζητώντας να αφουγκραστεί και να βυθομετρήσει τα ιστορικά βάθη της Πόλης, των Στενών της και της ενδοχώρας της Ανατολίας, το 1994 ο κλασικός «Βόσπορος» διακλαδίστηκε σ’ ένα άλλο σχήμα το «Φανάρι της Ανατολής». Το σχήμα αυτό εμβάθυνε στη δημοτική μουσική παράδοση Ελλάδος και Τουρκίας ανοίγοντας ταυτόχρονα ένα παράθυρο στο μουσικό βασίλειο των Αλεβί της Ανατολίας.

Επανδρωμένο με τα νεότερα μέλη του κλασικού «Βοσπόρου», νέους μουσικούς από την Ελλάδα και τη συμμετοχή της Βασιλικής Παπαγεωργίου, το σχήμα αυτό μετασχηματίστηκε τελικά στον «Σύγχρονο Βόσπορο» που αποδεσμεύτηκε από την αυστηρότητα της παράδοσης. Το συγκρότημα πέρασε στη δημιουργική σύνθεση του δικού του ρεπερτορίου και πειραματίστηκε σε νέους ήχους φιλοξενώντας παράλληλα μουσικούς από τον κόσμο της σύγχρονης μουσικής σε συναυλίες και ηχογραφήσεις. Σημαντική στιγμή ήταν η συνεργασία με το γνωστό ελληνικό συγκρότημα Mode Plagal και την ηχογράφηση του μουσικού άλμπουμ “Bosphorus – Mode Plagal Του Βόσπορου το Πέρα” που κυκλοφόρησε το 2001 από τη Hitch-Hyke Records.
Στην έναρξη της εκδήλωσης παρουσιάζεται ένα σύντομο βίντεο για το τελευταίο όραμα του Ν. Μεταξά, την ανακαίνιση του κτιρίου της πάλαι ποτέ Αστικής Σχολής Χάλκης Πριγκηποννήσων, προκειμένου να στεγάσει το «Διεθνές Κέντρο Ήχου Χάλκης», ένα κέντρο έρευνας για τις μουσικές της Νότιοανατολικής Μεσογείου.
Στη συνέχεια ακούγεται ένα έργο της οθωμανικής μουσικής παράδοσης, από το άλμπουμ, «Ο Δερβίσης & η Πόλη» – “Dervish & the City”, το τελευταίο που ηχογράφησε ο Ν. Μεταξάς στην Κωνσταντινούπολη το φθινόπωρο του 2005. Στην ηχογράφηση συμμετείχαν οι Τούρκοι δεξιοτέχνες μέλη του «Κλασικού Βοσπόρου» Hasan Esen (πολίτικη λύρα), Uğur Işık (βιολοντσέλο) και Arif Erdebil (νέυ).
Στη συναυλία παρουσιάζονται ασίκικα τραγούδια της αλεβίτικης τουρκικής παράδοσης που ερμηνεύει η Βασιλική Παπαγεωργίου και ο Engin Arslan, καθώς και έργα από το μουσικό άλμπουμ «Του Βόσπορου το Πέρα» με συνθέσεις των μελών της σύμπραξης σε στίχους του Γ. Σεφέρη, της ερμηνεύτριας Βασιλικής Παπαγεωργίου και του Λέσβιου ποιητή Τάκη Συρέλλη. Η συναυλία κλείνει με τον ήχο της μεταλλόφωνης mbira από τον Θοδωρή Ρέλλο, το παραδοσιακό όργανο της Zimbabwe της Αφρικής, όπου μεγάλωσε ο Νικηφόρος Μεταξάς.
Σάββατο 10 Οκτωβρίου, 20:00, Μεγάρο Μουσικής Αθηνών, Αίθουσα Α. Τριάντη.
ΦΩΝΗ: Βασιλική Παπαγεωργίου
ΠΙΑΝΟ: Βέρα Χατζηπαπά
ΣΑΖΙ, ΛΑΥΤΑ (Πολίτικο λαούτο): Engin Arslan
ΚΑΒΑΛΙ: Cihan Yurtcu
ΣΑΞΟΦΩΝΟ, ΜΕΤΑΛΛΟΦΩΝΗ MBIRA: Θοδωρής Ρέλλος
ΚΙΘΑΡΑ: Κλέων Αντωνίου
ΚΟΝΤΡΑΜΠΑΣΟ: Χρυσόστομος Μπουκάλης
ΚΡΟΥΣΤΑ: Αλέξης Νόνης
Εισιτήρια: €39, €35, €30, €25, €18, €12, €10
Ηλεκτρονικά: megaron.gr
