Ανήσυχο πνεύμα, δημιουργικός, που κυνηγά τα «θέλω» του και στόχο έχει να συνεχίσει να γράφει τη μουσική του. Κάποιοι σύντομοι χαρακτηρισμοί για να γνωρίσουμε τον Μάνο Αγγελάκη, που στα 23 του κάνει την είσοδό του στην εγχώρια μουσική σκηνή. Από μικρός προσπαθούσε, έστω και με τα τρία βασικά ακόρντα που ήξερε τότε, να γράψει στην κιθάρα κάποια κομμάτια με μόνο ακροατή τον εαυτό του. Ο καιρός περνά και φτάνουμε, λοιπόν, στο σήμερα, όπου πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε την πρώτη του προσωπική δουλειά, με τίτλο «Goldfish Memory» από την Bashment Records. Ένα ΕΡ σε δική του μουσική και στίχους, που περιλαμβάνει 7 αγγλόφωνα τραγούδια. Με αφορμή αυτή τη νέα κυκλοφορία, συναντήσαμε τον Μάνο Αγγελάκη στη γειτονιά του, την Ηλιούπολη και μας μίλησε για το δίσκο, τα άμεσα σχέδιά του, αλλά και το πώς βλέπει εκείνος τα πράγματα ως νέος μουσικός.
ελculture: Πότε και πώς ξεκίνησες να ασχολείσαι με τη μουσική;
Mάνος Aγγελάκης: Ξεκίνησα σε ηλικία 14-15 ετών. Ζήλευα που έβλεπα τον ξάδερφό μου να παίζει μουσική με τη δική του μπάντα και, σαν παιδί και εγώ, ήθελα να πιάσω τα τύμπανα. Εν τέλει τα τύμπανα δεν τα έπιασα ποτέ, ξεκίνησα όμως να παίζω κιθάρα. Αφότου άρχισα να παίζω μουσική, άρχισα και να ακούω μουσική. Παλιότερα ως ακροατής ήμουν απαράδεκτος, στη συνέχεια σιγά σιγά το έψαχνα περισσότερο, ποτέ όμως δεν μου άρεσε να παίζω διασκευές. Πάντα είχα την επιθυμία να γράψω κάτι δικό μου.
ελc: Πότε άρχισες, λοιπόν, να γράφεις τα δικά σου κομμάτια;
Μ.Α.: Από τον πρώτο χρόνο ακόμα που έπαιζα κιθάρα. Ήξερα τρία συγκεκριμένα ακόρντα και προσπαθούσα να γράψω κομμάτι. Μπορεί να έγραφα πέντε τραγούδια με τα ίδια ακόρντα, μέχρι τελικά να έβγαινε κάτι που να μπορούσα να παίξω μόνος μου, στον εαυτό μου πάντα, γιατί τότε δεν τα έβγαζα πιο έξω.
ελc: Ποια είναι τα μουσικά σου ακούσματα και ποιοι οι καλλιτέχνες που έχεις ως πρότυπο;
Μ.Α.: Μ’ αρέσει η μαύρη μουσική, αυτή είναι που με αγγίζει περισσότερο, αλλά θα ακούσω τα πάντα. Και η καλή pop μ’ αρέσει, δεν πιστεύω ότι έχει να ζηλέψει τίποτα από την πειραματική μουσική. Όσο ακραίο και να ακούγεται αυτό, η καλή pop, είναι καλή μουσική, δεν είναι λιγότερο ποιοτική επειδή είναι pop. Όσον αφορά αυτά που προτιμώ να παίζω είναι blues, soul, funk.
ελc: Μόλις κυκλοφόρησε το πρώτο σου EP, πες μας λίγα λόγια γι’ αυτό.
Μ.Α.: Λέγεται «Goldfish Memory» και περιέχει επτά κομμάτια. Την μουσική και τους στίχους τους έχω γράψει εγώ, πλην ενός κομματιού που έχει αναλάβει την παραγωγή ο Ταφ Λάθος, την μίξη έχει κάνει ο Γιάννης Γαργαλάκος και ο Dj Μicro. Το άλμπουμ κυκλοφορεί από την Bashment Records. Είναι ουσιαστικά μια ομάδα ανθρώπων που είμαστε όλοι φίλοι και βοηθάει ο ένας τον άλλον να βγάζει την μουσική του όσο πιο καλά μπορούμε, με τα μέσα που διαθέτουμε.
ελc: Πού μπορούμε να ακούσουμε τη δουλειά σου;
Μ.Α.: Σε πρώτη φάση έχει ανέβει στο διαδίκτυο, υπάρχει ολόκληρο το ΕΡ στο YouTube και πολύ σύντομα θα κοπούν κάποια CD.
ελc: Ως νέος μουσικός που τώρα ξεκινάς την πορεία σου σε ένα χώρο με αρκετό ανταγωνισμό, τι δυσκολίες έχεις συναντήσει;
Μ.Α.: Τον ανταγωνισμό δεν τον σκέφτομαι σίγουρα, τις τεχνικές δυσκολίες σκέφτομαι περισσότερο. Δεν νομίζω ότι υπάρχει υγιής μουσικός που σκέφτεται πώς τα κομμάτια μου θα είναι καλύτερα από του ενός και του άλλου. Το θέμα είναι εσύ να είσαι ικανοποιημένος με τη δουλειά που βγάζεις και για να γίνει αυτό πρέπει να έχεις κάποιες τεχνικές διευκολύνσεις. Εννοώ, δηλαδή, να έχεις κάποιον να σου κάνει τη μίξη, κάποια μέσα για να μπορέσεις να ηχογραφήσεις καλά, κάποιον για να σου πει μια δεύτερη γνώμη, ενδεχομένως παραγωγικά. Το κλειδί είναι να βρεις ανθρώπους που πιστεύουν ότι η δουλειά σου είναι και δική τους δουλειά. Εγώ είχα την τύχη να τους έχω και αν αυτοί οι άνθρωποι δεν ήταν δίπλα μου δεν θα έβγαινε ποτέ το CD, τουλάχιστον με τη μορφή που είναι τώρα.
ελc: Πώς θα χαρακτήριζες τη μουσική σου;
Μ.Α.: Θα την τοποθετούσα στο ευρύ φάσμα του rock ή του alternative rock , από την άποψη του ότι το CD έχει κάποια funk στοιχεία μέσα, έχει όμως κάποια beats που δεν είναι το κλασσικό drum set της rock και έχει ορισμένα στοιχεία από blues στα σόλο του, οπότε δεν θα μπορούσα να το προσδιορίσω ακριβώς.
ελc: Ο λόγος που σε ρωτάω είναι γιατί στην Ελλάδα έχουμε την τάση να βάζουμε ταμπέλες στους μουσικούς ανάλογα με το είδος που παίζουν. Εσύ πώς το βλέπεις αυτό;
Μ.Α.: Θεωρώ ότι είναι λάθος. Πλέον ακούγεται κοινότοπο το ότι δεν υπάρχουν ταμπέλες στη μουσική, αλλά πράγματι δεν υπάρχουν. Δεν μπορείς να πεις ότι τώρα θα γράψω έναν δίσκο με blues ή έναν καθαρά rock δίσκο. Έτσι περιορίζεις τη σκέψη σου και δεν θα είναι καλό το αποτέλεσμα. Όσο περισσότερα όρια βάζεις στη μουσική σου, τόσο πιο πολύ φαίνεται ότι το κάνεις επιτηδευμένα. Στην Ελλάδα υπάρχουν, για παράδειγμα, πολλές αξιόλογες αγγλόφωνες μπάντες, αλλά έχουν εμμονή με το στυλ. Είναι πολύ καλό να υπάρχει ένα συγκεκριμένο ηχόχρωμα και μια συγκεκριμένη αισθητική σε κάθε δουλειά, όχι όμως εμμονή με αυτό. Γι’ αυτό πιστεύω ότι ενώ γίνονται καλές δουλειές, δεν υπάρχουν πολλά συγκροτήματα αγγλόφωνα που να ζουν πολλά χρόνια. Καλύτερα να βάλεις ως προτεραιότητα να γράφεις τη μουσική που αισθάνεσαι και ας μην έχει την ομοιογένεια που θα μπορούσε να έχει.
ελc: Για σένα ποια είναι η διαδικασία για να γράψεις μουσική;
Μ.Α.: Για μένα απαραίτητο στοιχείο είναι η μοναξιά, η ηρεμία. Όχι τόσο η ηχητική, αλλά περισσότερο το να μην έχω να σκέφτομαι πράγματα. Μερικές φορές, όμως, λειτουργεί και αντίστροφα. Για να μην σκέφτομαι πράγματα αρχίζω να γράφω μουσική. Συνήθως έχω κάποιους στίχους γραμμένους και θα πω «ωραία, πάμε να τους ντύσουμε» ή αλλιώς, έχω τη μουσική, γράφω ένα κομμάτι instrumental και αν μου βγει, βάζω τους στίχους από πάνω. Το να γράφω μουσική είναι σχεδόν καθημερινή διαδικασία, έχει γίνει ρουτίνα, με την καλή έννοια.
ελc: Ποιες είναι οι φιλοδοξίες αλλά και οι φόβοι σου, μουσικά, όσον αφορά το μέλλον;
Μ.Α.: Στόχος μου είναι να συνεχίσω να γράφω μουσική και να κάνω κάποιες συναυλίες. Αυτό που φοβάμαι περισσότερο είναι το βιοποριστικό κομμάτι. Τώρα τελειώνω τη σχολή μου και επειδή ο χώρος της μουσικής δεν προσφέρει καθόλου ασφαλιστικές δικλίδες για να βιοπορίζεσαι, πρέπει να βρω έναν τρόπο για να συνεχίσω να κάνω αυτό που μ’ αρέσει και να βγάζω τα προς το ζην χωρίς να γίνομαι βάρος στους δικούς μου. Και νομίζω ότι αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους νέους που θέλουν να ασχοληθούν με τη μουσική.
ελc: Ποια είναι τα σχέδιά σου στο άμεσο μέλλον;
Μ.Α.: Από εδώ και πέρα συναυλίες. Θα κάνουμε κάποια live από Σεπτέμβρη σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και πραγματικά ανυπομονώ για τις στιγμές εκείνες.
ελc: Με αφορμή τις πρόσφατες ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας, εσύ πώς βλέπεις τα τεκταινόμενα; Είσαι αισιόδοξος για το τι πρόκειται να συμβεί;
Μ.Α.: Αισιόδοξος δεν είμαι σίγουρα απ΄την άποψη ότι όσο περνάει ο καιρός δυσκολεύουν τα πράγματα για τους απλούς ανθρώπους και πόσω μάλλον για τη γενιά μου, που είτε βγαίνει τώρα στην αγορά εργασίας, ή βρίσκεται ήδη σε αυτή κάτω από αντίξοες συνθήκες. Απ΄ την άλλη βλέπω μια τάση των ανθρώπων να ενημερώνονται περισσότερο, να γίνονται πιο διαλλακτικοί και το σημαντικότερο να αμφισβητούν περισσότερο. Να αμφισβητούν όχι μόνο το παλιό, αλλά και το νέο που παρουσιάζεται σαν εναλλακτικό, ενώ πολλές φορές μπορεί να μην είναι. Σε μια οικονομική κρίση μπορεί να διαμορφωθεί η συνείδηση μιας ολόκληρης γενιάς και το ελπιδοφόρο που βλέπω εγώ είναι πως ο κόσμος πλέον κοιτάει να ενημερώνεται από πολλές πηγές – να ‘ναι καλά το ίντερνετ- και πως μεγάλη μερίδα των νέων σήμερα έχουν σαφώς ωριμότερη κριτική σκέψη απ’ ότι μπορεί να είχαν νέοι στα μέσα της δεκαετίας του 90’, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι πολλοί δεν έχουν κληρονομήσει τη «σκουριά» των πατεράδων τους. Επαναλαμβάνω, όμως, αισιόδοξος δεν είμαι για τώρα, δεν θα ‘ρθουν καλύτερες μέρες δια μαγείας, πρέπει να παλέψεις γι’ αυτές.
ελc: Εξαιτίας των οικονομικών και πολιτικών συνθηκών, πολλοί νέοι φεύγουν στο εξωτερικό. Ποια η γνώμη σου γι’ αυτό; Εσύ θα το επιχειρούσες;
Μ.Α.: Κοίτα, η αλήθεια είναι ότι το κακό έχει παραγίνει με τις εξόδους σε άλλες χώρες και βέβαια γι’ αυτό δεν ευθύνονται τα παιδιά που φεύγουν. Εγώ προσωπικά κάνω ό,τι μπορώ για να μείνω εδώ, γιατί πιστεύω ότι αν παλέψεις πολύ για κάτι που αγαπάς, το καταφέρνεις, όσο γραφικό κι αν μπορεί να ακούγεται αυτό. Όταν όμως έχουν υποτιμηθεί τόσο τα ελληνικά πανεπιστήμια, ενώ παράλληλα η ανεργία στους νέους είναι κοντά στο 50%, το να προσπαθήσω να πείσω κάποιον να παραμείνει για να «παλέψει», είναι τουλάχιστον αφελές από πλευράς μου. Πρέπει, επειγόντως, να βρεθούν τρόποι ώστε να κρατηθούν οι νέοι στην Ελλάδα γιατί, έτσι κι αλλιώς, δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα απ΄ τους νέους του εξωτερικού όσον αφορά στην εκπαίδευσή τους, τρόποι ουσιαστικοί όμως και όχι ρητορείες τύπου «κάτσε εδώ για την πατρίδα». Κι είναι φυσιολογικό το να γυρνάνε πλέον τόσο εύκολα την πλάτη στη χώρα τους, τη στιγμή που η χώρα τους -και όχι μόνο αυτή- δεν σέβεται τα εργασιακά τους δικαιώματα ή τις συνθήκες που θα ‘πρεπε να επικρατούν στην εκπαίδευση. Δεν ξέρω, εν τέλει, αν θα μείνω ή θα φύγω, απλά λέω να το φτάσω ως τα άκρα μέχρι να πάρω μια τέτοια απόφαση. Τώρα τι όρια προσπάθειας θέτει ο καθένας είναι προσωπική του υπόθεση και κανείς δεν έχει δικαίωμα να τον κατηγορήσει για αυτό.
ελc: Η μουσική, ως μορφή τέχνης, έχει τη δύναμη να προωθεί ιδέες και να διαμορφώνει απόψεις. Πιστεύεις ότι ισχύει στην παρούσα κατάσταση;
Μ.Α.: Όλες οι τέχνες αποτελούν πεδία προώθησης ιδεών και συναισθημάτων θα έλεγα και για αυτό για παράδειγμα στην Ελλάδα, την περίοδο της Χούντας έμειναν τόσα ιστορικά πολιτικά τραγούδια. Δηλαδή, η μουσική πιο συγκεκριμένα μίλαγε για ιδέες με μια συναισθηματική φόρτιση που τον ακροατή τον «χτύπαγε» άμεσα και γι’ αυτό και συνέβαλε στην ορμή διάφορων κινημάτων και πάει λέγοντας. Σήμερα, όμως, δεν νομίζω ότι ισχύει το ίδιο. Τα πράγματα έχουν λίγο αλλάξει, κυρίως γιατί ζούμε σε μια εποχή που έχουν απομυθοποιηθεί όλα – σε επικίνδυνο βαθμό κατ’ εμέ – και η συναισθηματική φόρτιση γίνεται σιγά σιγά ταμπού στο οτιδήποτε. Σου λένε ότι είναι επικίνδυνο το συναίσθημα στην πολιτική γιατί σε τσουβαλιάζουν αυτόματα ως λαϊκιστή, σου λένε ότι είναι αστείο στη μουσική γιατί γίνεσαι mainstream, πουλάς ψευτοκουλτούρα και διάφορα άλλα διαμάντια. Ακόμη, βέβαια, όπως και αν το βλέπουν οι περισσότεροι, όταν ακούσεις ένα κομμάτι που είναι συνυφασμένο με μια ιστορική περίοδο, ή όταν ακούσεις έναν στίχο που εκφράζει τις δυσκολίες που περνάμε τα τελευταία χρόνια θα σε αγγίξει, όσο και αν προσπαθείς να το παίζεις «ατσαλάκωτος». Γιατί έτσι λειτουργεί η μουσική, είτε το θέλουμε είτε όχι. Μπορεί να μη διαμορφώνει απόψεις πλέον με τη δύναμη που ίσως το έκανε, αλλά θα σε «ταρακουνήσει» εκεί που δεν το περιμένεις.
