«Μεγαλύτερη εμβέλεια, οικονομία χρόνου, άνεση και περισσότερες ευκαιρίες για άτομα με αναπηρία», για αυτές τις αξίες έγραφε το 1978 ο Aυστριακός φιλόσοφος Ιβάν Ίλιτσς. Με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών η αστική κινητικότητα σήμερα εστιάζει στα οχήματα που κάνουν ευκολότερη, φθηνότερη και πιο περιβαλλοντικά ουδέτερη τη μετακίνηση για όλους.
Ποιες είναι όμως οι τάσεις που διαμορφώνουν την κινητικότητα του μέλλοντος και ποιο ρόλο καλείται να παίξει η Ελλάδα;
Από την ηλεκτροκίνηση μέχρι και τα επαναστατικά οχήματα μεταφοράς το νέο επεισόδιο της εκπομπής #BraveNewGreece με τίτλο #BraveNewMobility διερευνά το τοπίο της κινητικότητας που βρίσκεται σε διαρκή μετασχηματισμό υπό την επήρεια των νέων τεχνολογιών αλλά και τις προκλήσεις και ευκαιρίες που διαθέτει σήμερα η αυτοκινητοβιομηχανία στοχεύοντας στη βελτίωση της αποδοτικότητας, της ασφάλειας και της προσβασιμότητας.
Η ιστορία των αυτοκινήτων ξεκινάει τον 18o και τον 19ο αιώνα με τα ατμοκίνητα οχήματα. Το 1886 όμως ο Γερμανός μηχανικός Karl Benz παρουσιάζει το πρώτο αυτοκίνητο με εσωτερική καύση, το Benz Patent-Motorwagen, θεωρούμενο το πρώτο αυτοκίνητο ευρείας χρήσης στον κόσμο. Η εξάπλωση του αυτοκινήτου στη χώρα μας ξεκίνησε τον 20ό αιώνα. Το 1900, το πρώτο αυτοκίνητο κυκλοφόρησε στους δρόμους της Αθήνας. Στη συνέχεια, με την αύξηση του ενδιαφέροντος και της οικονομικής δυνατότητας των πολιτών, η αυτοκίνηση έγινε ολοένα και πιο δημοφιλής. Τη δεκαετία του ‘50, η αυτοκίνηση έγινε σύμβολο ευημερίας και προοδευτικότητας στην ελληνική κοινωνία.
Φτάνοντας στο σήμερα, η πλήρης υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων αποτελεί παγκόσμια τάση για την αυτοκινητοβιομηχανία κυρίως λόγω των μηδενικών εκπομπών ρύπων.
«Ωστόσο, δεν είμαστε ακόμα σε κανένα μέρος του πλανήτη έτοιμοι να τα υποδεχτούμε», αναφέρει η Ελένη Ξενάκη, Διευθύντρια Σύνταξης στο Περιοδικό 4Τροχοί.
«Κυρίως να τα υποδεχτούμε ολοκληρωτικά, για να το πω πιο σαφώς. Και ο λόγος έχει να κάνει κυρίως με τις υποδομές που ακόμα δεν έχουν εξαπλωθεί τόσο ώστε ο οδηγός να αισθάνεται ασφαλής ότι μπορεί να διανύσει μια οποιαδήποτε μεγάλη απόσταση χωρίς να σταματάει για μεγάλα διαστήματα για να φορτίσει την μπαταρία. Και αυτό που “κυνηγάει” ακόμα την εξάπλωσή τους είναι το αυξημένο τους κόστος».
Ενώ για την χώρα μας σημειώνει: «Δεν είμαστε σαν χώρα ψηλά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο αναφορικά με τις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Αλλά δεν είμαστε και πάρα πολύ χαμηλά. Στην Ευρώπη το 11% των ετήσιων πωλήσεων είναι ηλεκτρικά όταν στην Ελλάδα είναι 6-7%».
Πράσινη Μετάβαση στη Βιομηχανία Κινητικότητας
Για την Toyota, τα εναλλακτικά συστήματα κίνησης, τα αυτόνομα αυτοκίνητα, η μετακίνηση ως υπηρεσία και η ρομποτική, αποτελούν σημαντικές ευκαιρίες στον τομέα των ανθρωπίνων μεταφορών και μπορούν να συμβάλλουν στην ουσιαστική μεταμόρφωση της εταιρείας.
Με πάνω από 25 χρόνια καινοτομίας στην υβριδική-ηλεκτρική τεχνολογία η Toyota σήμερα διαθέτει 5ης γενιάς υβριδική-ηλεκτρική τεχνολογία. Μέσα από τη μακρά ιστορία της, η εταιρεία εξελίχθηκε σε έναν ηγέτη στην καινοτομία, πραγματοποιώντας τη μαζική παραγωγή ηλεκτροκίνητων οχημάτων, με την παραγωγή του υβριδικού αυτοκινήτου Prius πριν από 25 χρόνια, και πιο πρόσφατα, με το όχημα κυψελών υδρογόνου Mirai.
«Ελευθερία Μετακίνησης για όλους» ή Mobility for All είναι το παγκόσμιο όραμα της Toyota στοχεύοντας να μην αφήσει «κανέναν πίσω», με τη δυνατότητα μίας ευρείας γκάμας λύσεων και κινητήρων. Σήμερα παρέχει στους πελάτες της προσβάσιμες λύσεις κινητικότητας χαμηλών και μηδενικών εκπομπών για να καλύψουν τις διαφορετικές ανάγκες τους. Από κινητήριες εξηλεκτρισμένους hybrid-electric, plug-in, αμιγώς ηλεκτρικούς, καθώς και με 2ης γενιάς τεχνολογίας κυψελών καυσίμου υδρογόνου, οδηγεί τη μετάβαση σ’ έναν κόσμο 100% carbonneutral έως το 2040.
H πράσινη μετάβαση της βιομηχανίας κινητικότητας συνδέεται άμεσα με τα ηλεκτρικά και τα υβριδικά οχήματα με χαμηλότερες μέχρι και μηδενικές εκπομπές ρύπων, όπως περιγράφει ο Hermann Riedl, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Toyota Hellas, μέλος του Ομίλου Inchcape.
«Η Toyota έφερε το υβριδικό της σύστημα με το Prius. Εξελίχθηκε και κάποια στιγμή αποτέλεσε τη βάση -η Toyota τότε βρίσκονταν στη Formula 1- για το Kinetic Energy Recovery System το περίφημο KERS, το οποίο χρησιμοποιήθηκε πίσω στο 2009- ήταν μια απλή ηλεκτρική ώθηση. Αυτό το σύστημα αποτέλεσε τη βάση που φτάσαμε σήμερα στις υβριδικές μηχανές μετά τη νέα εποχή και το 2014», αναφέρει ο Τάκης Πουρναράκης, Μηχανολόγος-Μηχανικός, Δημοσιογράφος.
«Σήμερα λοιπόν η Formula 1, έχοντας πάντοτε στο μυαλό της το performance το οποίο όμως ξεκινάει από το efficiency γιατί για να είμαι νικητής θα πρέπει να κάνω πρώτα απ’ όλα αποδοτικός- δεν μπορώ να σπαταλάω έτσι ενέργεια. Η Formula 1 λοιπόν σήμερα έχει μια υβριδική μηχανή που χρησιμοποιεί δύο ηλεκτροκινητήρες, μια εξωτική τεχνολογία και βλέπουμε πάρα πολλές εταιρείες, οι οποίες ωφελούνται από αυτήν την τεχνολογία και χρησιμοποιούν τα υβριδικά συστήματα και στα αυτοκίνητα παραγωγής.»
Μία ακόμα τεχνολογία που έχει αναπτυχθεί είναι αυτή των κυψελών καυσίμου που βασίζεται στο υδρογόνο και έχει μόνο νερό ως εκπομπή στην εξάτμιση παράγοντας ηλεκτρική ενέργεια που κινεί ένα ηλεκτρικό σύστημα κίνησης. Το υδρογόνο όμως παρουσιάζει προβλήματα.
«Έχει πρόβλημα στη μεταφορά του, είναι εύφλεκτο, είναι ογκώδες. Από εκεί και πέρα, τη στιγμή που δεν ασχολούνται πάρα πολλοί κατασκευαστές έστω και να μελετήσουν την πιθανότητα εφαρμογής του συνεπάγεται ότι δεν υπάρχουν καθόλου υποδομές. Σπανίζουν τα σημεία ανεφοδιασμού. Και φαντάζει λίγο ουτοπικό ακόμα. Συν τις άλλοις, επειδή είναι καύσιμο μεγάλο όγκου, δεν μπορεί να δώσει μεγάλη αυτονομία στο αυτοκίνητο. Το υδρογόνο ίσως το δούμε νωρίτερα να εφαρμόζεται σε φορτηγά μεταφορών που θα έχουν χώρο για μεγάλες δεξαμενές για να μπορούν να καλύψουν ικανοποιητικές αποστάσεις», εξηγεί ο Τάκης Πουρναράκης.
Το ερώτημα όμως που γεννάται είναι το εξής: Τι θα απογίνουν τα δισεκατομμύρια οχήματα θερμικού κινητήρα τα οποία κυκλοφορούν σε όλο το πλανήτη και θα συνεχίσουν να κινούνται τις επόμενες δεκαετίες;
Η απάντηση βρίσκεται στα βιώσιμα καύσιμα, τα καύσιμα τα οποία παράγονται χωρίς άνθρακα ορυκτού, χωρίς συμμετοχή ορυκτού άνθρακα και από πράσινο υδρογόνο, που εντέλει θα συμβάλλουν στη μετάβαση προς την πλήρη ηλεκτροκίνηση.
Μέχρι τότε «θα χρειαστεί να έχουμε ευρεία παραγωγή για να φτάσει σε τιμές προσεγγίσιμες από τον μέσο άνθρωπο», όπως υπογραμμίζει ο Τάκης Πουρναράκης.
Τέλος υπάρχουν και τα ανανεώσιμα βιοκαύσιμα που παράγονται από φύκια, απόβλητα τροφίμων ή άλλες ανανεώσιμες πηγές που είναι ουδέτερα ως προς τον άνθρακα και σημαντικά για τον υπάρχοντα στόλο.
«Ο μέσος όρος του στόλου των αυτοκινήτων στην Ελλάδα είναι 17 ετών. Ακόμα λοιπόν και αν από σήμερα αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε μόνο τεχνολογίες ουδέτερου άνθρακα, θα χρειαστούν πολλά χρόνια μέχρι να ηλεκτροδοτηθεί το μεγαλύτερο μέρος του στόλου. Έτσι και πάλι, η χρήση βιώσιμων καυσίμων αποτελεί σημαντικό μέρος για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα του κλάδου της κινητικότητας», σημειώνει ο Hermann Riedl.
Η Toyota, o πρώτος εταίρος μετακίνησης Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων
Η Toyota, ως Παγκόσμιος Συνεργάτης των Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων, γίνεται o πρώτος εταίρος μετακίνησης Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων που επενδύει το ίδιο για να υποστηρίξει και τις δύο οργανώσεις. Στο πλαίσιο των αγώνων, θα παρέχει ένα στόλο επιβατικών αυτοκινήτων με περισσότερα από 2.650 ηλεκτροκίνητα οχήματα και 700 λύσεις ηλεκτρικής κινητικότητας τύπου last-mile. Μεταξύ αυτών των λύσεων περιλαμβάνονται 250 Accessible People Movers ή APM, επανασχεδιασμένα για το Παρίσι 2024 και κατασκευασμένα στην Ευρώπη, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις τοπικές απαιτήσεις. Το όχημα έχει σχεδιαστεί για να προσφέρει υπηρεσίες last-mile και να μεταφέρει άτομα με ανάγκες προσβασιμότητας σε διάφορα σημεία.
«Oι αξίες μας σε κάθε περίπτωση, είναι πολύ ευθυγραμμισμένες με τις Ολυμπιακές αξίες, όταν πρόκειται για την προσπάθεια βελτίωσης και προσφοράς στην κοινωνία… σκοπεύουμε να βασιστούμε σε αυτό με τα μηνύματα και την επίδειξη ουδέτερου άνθρακα που θα δείτε στο Παρίσι», σημειώνει ο Matt Harrisson, Corporate Chief Officer της Toyota Motor Europe.
«Έτσι, φυσικά, ο στόλος οχημάτων μας θα είναι ο στόλος οχημάτων με το χαμηλότερο CO2 που έχει υπάρξει ποτέ στους αγώνες. Στην πραγματικότητα, νομίζω ότι είναι περισσότερο από 50% μείωση σε σχέση με αυτόν του Τόκιο. Αν κοιτάξετε τις εκπομπές ανά όχημα, θα έχουμε 500 ειδικά mirais κυψελών καυσίμου που αποτελούν μέρος του στόλου οχημάτων, πάνω από 1.000 ηλεκτρικά οχήματα με μπαταρία και τα υπόλοιπα θα είναι plug in υβριδικά και υβριδικά. Έτσι, θα είναι μια πραγματική επίδειξη της τεχνολογίας πολλαπλών διαδρομών και της προσέγγισής μας.»
Όσο για το πώς θα εφαρμοστεί αυτή η πράσινη λύση στο πλαίσιο των Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων ο Simone Scarfi, Advance Mobility Manager της Toyota Motor Europe απαντά ότι θα χρησιμοποιηθεί σε δύο περιπτώσεις, τόσο στο χωριό για την υποστήριξη των αθλητών στην κινητικότητά τους και όσο και κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης.
«Και τα δύο είναι αρκετά κρίσιμα στο χωριό, μαζί με άλλες λύσεις κινητικότητας, όπως το See plus, το walk seated και το APM θα δώσουν τη δυνατότητα στον χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου να κινείται πραγματικά ελεύθερα όποτε θέλει, χρησιμοποιώντας απλώς την εφαρμογή Kinto. Και αυτό είναι και πάλι κάτι πρωτοφανές. Είναι μια συσκευή που μοιράζονται πολλοί άνθρωποι και κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης, θα επιτρέψουμε στους ανθρώπους να μην ανησυχούν για τη σωματική προσπάθεια να μετακινηθούν με το αναπηρικό αμαξίδιο κατά τη διάρκεια της μετάδοσης. Έτσι, παρέχουμε αυτή τη λύση και το άτομο μπορεί απλώς να διασκεδάσει και να απολαύσει τη στιγμή, επειδή είναι η δική του στιγμή.»
Ο Παραολυμπιονίκης & Παγκόσμιος Πρωταθλητής Κολύμβησης Αντώνης Τσαπατάκης που συμμετέχει στους Παραολυμπιακούς στο Παρίσι, είναι αθλητής της Toyota IRC τα τελευταία 5 χρόνια.
«Ξεκίνησε λοιπόν η πορεία μας πριν 5 χρόνια γιατί πιο πολύ θεωρώ ότι οι σκέψεις μας συμβαδίζουν», τονίζει. «Το όραμα της Toyota, όπως και το όραμα το δικό μου, είναι να πετύχεις αυτό που πιστεύεις ότι δεν μπορεί να συμβεί. Start your impossible, όπως λέει. Έτσι λοιπόν, η TOYOTA με τις τεχνολογίες που εφαρμόζει, τις οποίες θα δούμε πάρα πολλές, στην Ολυμπιάδα και στην Παραολυμπιάδα στο Παρίσι, είναι που θέλουν να φέρουν την ελευθερία του κάθε ανθρώπου που αντιμετωπίζει μια δυσκολία, είτε βιώνει μια αναπηρία είτε οτιδήποτε άλλο τον δυσκολεύει στη ζωή του. Επομένως, πολλές τεχνολογίες τέτοιες θα δούμε στο Παρίσι, οι οποίες δεν έχουν μόνο στόχο τους αθλητές που επωφελούνται από την Toyota, αλλά όλους μας. Ένα όραμα για όλη την κοινωνία με αλληλεγγύη για ζωή. Τίποτα άλλο παραπάνω».
Πώς είναι για εκείνον η οδήγηση και πώς έχει προσαρμόσει το δικό του αυτοκίνητο για να μπορεί να το αξιοποιεί στο έπακρο;
«Είναι κάτι που κάνω τον τελευταίο καιρό κιόλας και με κάτι δημοσιεύσεις που έχω δημιουργήσει, για να μπορώ να εξηγώ στον κόσμο πώς είναι η οδήγηση του οδηγού με αναπηρία. Έτσι λοιπόν, αυτές οι τεχνολογίες που έχουν εφαρμοστεί στα αναπηρικά αυτοκίνητα, που τις χρησιμοποιώ και εγώ φυσικά, αφορούν κατά κύριο λόγο την πέδηση και την επιτάχυνση. Όταν αυτή γίνεται, γίνεται με έναν μοχλό. Είναι αν θέλεις λίγο αναλογικό. Αυτός ο τρόπος, αυτός ο μοχλός που συζητάμε τώρα, ο οποίος…δεν χρησιμοποιείς φυσικά τα πόδια, καταργείς τη χρήση των πεντάλ και γίνεται με τη χρήση του ενός χεριού και το άλλο φυσικά κρατάει το τιμόνι. Αυτό κάνει την οδήγηση πάρα πολύ εύκολη. Θεωρώ ότι μπορεί να το οδηγήσει και οποιοσδήποτε. Δηλαδή πολλοί φίλοι μου το έχουν δοκιμάσει μέχρι και οι άνθρωποι που πλένουν το αυτοκίνητο στο πλυντήριο ότι με το που το εξηγώ μπορούν και ξεκινούν το αυτοκίνητο μπρος και πίσω. Από εκεί και πέρα, η αυτόνομη διαβίωση και η οδήγηση παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στον άνθρωπο που βιώνει και αυτός μια σωματική αναπηρία γιατί μπορεί να το μεταφέρει στις ανάγκες του εύκολα και γρήγορα», περιγράφει ο Αντώνης Τσαπατάκης.
Shared mobility – Κοιτώντας το μέλλον της αυτοκίνησης
Κοιτώντας το μέλλον της αυτοκίνησης οι πιο ασφαλείς, πιο βιώσιμες και πιο αποδοτικές λύσεις μετακίνησης στην καθημερινότητα πρωταγωνιστούν. Οι υπηρεσίες κοινόχρηστης κινητικότητας , όπως η κοινή χρήση αυτοκινήτων (car-sharing) και η κοινή χρήση διαδρομών (ride-sharing) αναμένεται να γίνουν όλο και πιο δημοφιλείς.
Ο πιο αποτελεσματικός ίσως τρόπος μείωσης της κίνησης, του κόστους και της εκπομπής ρύπων είναι το shared mobility των αυτοκινήτων, αν και δεν εφαρμόζεται στην Ελλάδα, όπως τονίζει η Ελένη Ξενάκη, με τον Hermann Riedl να επισημαίνει ότι η Toyota με εργαλείο της την καινοτομία συνεργάστηκε με πολλούς εταίρους για να κάνει πραγματικότητα το όραμα της κοινής κινητικότητας με τα οχήματά της.
#BraveNewGreece: Μια Εκπομπή για το Μέλλον… Σήμερα!
Το #BraveNewGreece είναι μια τηλεοπτική σειρά για την Ελλάδα που έρχεται. Ένα docuseries για ένα μέλλον όπου άνθρωπος, περιβάλλον και τεχνολογία συνυπάρχουν αρμονικά. Για άλλη μια σεζόν στη συχνότητα του ΑΝΤ1 και με ξεναγό τη Μαριάννα Σκυλακάκη, τολμάμε ένα φουτουριστικό και αισιόδοξο ταξίδι στο μέλλον της χώρας μας σε 12 θεματικούς άξονες.
Τα 25λεπτα explainers του #BraveNewGreece αποτελούν μια βιβλιοθήκη γνώσης για να καταλάβουμε καλύτερα τους στόχους, τις καινοτομίες και τις προκλήσεις του αύριο. Κάθε επεισόδιο είναι ένα πλούσιο, γρήγορο, καλειδοσκοπικό explainer. Δίνει βήμα σε επιστήμονες, thought-leaders και innovators, οι οποίοι μιλούν για τις νέες τάσεις που θα διαμορφώσουν τομείς όπως η γεωργία, ο τουρισμός, οι επιχειρήσεις, η ναυτιλία κ.ά.
Γιατί το μέλλον δεν είναι εκεί μόνο για να μας προβληματίζει. Είναι εκεί για να μας προκαλεί ενθουσιασμό. Να μας κάνει να ονειρευόμαστε νέα όρια για το τι είναι εφικτό. Για το πώς θα κάνουμε καλύτερη τη ζωή μας. Αρκεί να το καταλάβουμε καλύτερα. Αρκεί να δούμε πώς θα προκύψει μέσα από τις αντιθέσεις και τις αντιφάσεις της Ελλάδας του σήμερα.
Με την ευγενική υποστήριξη της Toyota Hellas.
Η Toyota Hellas ιδρύθηκε το 1986 και από τη χρονιά εκείνη ξεκινά μια διαδρομή που σηματοδοτείται από μια σειρά καινοτομιών που άλλαξαν στη συνέχεια το σκηνικό και τα δεδομένα της ελληνικής αγοράς αυτοκινήτου και οδήγησαν την εταιρεία στις πρώτες θέσεις τις αγοράς αυτοκινήτου και της εκτίμησης του Έλληνα καταναλωτή.
Η Toyota Ελλάς α.β.ε.ε. εκπροσωπεί στην Ελλάδα τα προϊόντα της TOYOTA MOTOR CORPORATION και είναι μέλος του πολυεθνικού ομίλου INCHCAPE plc.
