Κείμενα: Σοφία Τριάντου
Συχνά περπατάμε δίπλα σε φυτά που θεωρούμε ζιζάνια, όπως π.χ η μολόχα, η τσουκνίδα ακόμα και η γλιστρίδα. Είναι όμως αυτή η μικρή κυρία ένα ενοχλητικό ζιζάνιο ή είναι κάτι πολύ περισσότερο;
Οι μολόχες μπορούν να περιγραφούν από τα πιο χρήσιμα φυτά που θα συναντήσουμε! Όταν ακούμε το όνομά της εμείς οι βοτανολόγοι αισθανόμαστε αμέσως μια χαλάρωση, κυρίως γιατί την έχουμε συνυφασμένη με την επούλωση και τις καταπραϋντικές της ιδιότητες.
Να δούμε όμως μια μικρή βοτανική περιγραφή. Η μολόχα, επιστημονικά γνωστή ως Malva sylvestris, ανήκει στην οικογένεια Malvaceae, την ίδια οικογένεια στην οποία ανήκει και το βαμβάκι.
Παρατηρήστε προσεκτικά τα φύλλα της μολόχας, έχουν το σχήμα νεφρού με οδοντωτές άκρες. Τα φύλλα συχνά εμφανίζουν μια μωβ κηλίδα στο κέντρο της βάσης του φύλλου και έχουν μακριούς μίσχους. Επίσης το βαθύ πράσινο φύλλωμά τους υποδηλώνει μια περίφημη ανοχή στην ξηρασία.
Κατά την περίοδο της ανθοφορία της, αν συνθλίψετε τα φύλλα της, σύντομα θα νιώσετε μια γλοιώδη και κολλώδη αίσθηση ανάμεσα στα δάχτυλά σας. Όλα τα μέρη του φυτού περιέχουν βλέννα.
Στην άνθιση, παράγουν πέντε μεγάλα πέταλα με εγκοπές σε κάθε ανοιχτό λουλούδι. Χαρακτηριστικά άνθη! Η κοινή μολόχα έχει ροζ πέταλα δεμένα με πινελιές πιο σκούρου χρώματος.
Θαυμαστοί και σπουδαίοι για τη γεύση μας, οι φρέσκοι στρογγυλοί λοβοί σπόρων, γνωστοί ως «τυριά», εμφανίζονται αμέσως μετά την ανθοφορία. Τα παλιά χρόνια που οι άνθρωποι ήταν συνδεδεμένη με το πέρασμα της φύσης, τα παιδιά στο δρόμο τους προς το σχολείο τα μασούσαν. Σήμερα τους προσθέτουμε στις σαλάτες και απολαμβάνουμε ένα γκουρμέ πιάτο.
Εκτός από την πλούσια γεύση της είναι και πλούσια σε βιταμίνες A,B,C,E, φλαβονοειδή, ασβέστιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο, σελήνιο και κάλιο.
Η μολόχα έχει χαρακτηριστεί το πιο «μαλακτικό» φυτό επειδή έχει αντιφλεγμονώδεις, ελαφρώς καθαρτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες. Το συνιστάμε ως μαλακτικό του στόματος και του λαιμού σε περίπτωση βρογχίτιδας, οδοντικών αποστημάτων και ουλίτιδας. Όμως παραδοσιακά πολύ συχνά χρησιμοποιείται ως αποχρεμπτικό και για την καούρα.
Όπως συμβαίνει με πολλά άγρια φυτά της διατροφής μας, η κοινή μολόχα έχει επίσης μακρά ιστορία ιατρικής χρήσης. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε βλέννα, η μολόχα είναι διάσημη στα μείγματα βοτάνων για το ουροποιητικό, το πεπτικό ή το αναπνευστικό σύστημα.
Όσο αφορά τις μαγειρικές της αρετές λένε «από τη μολόχα τίποτα δεν πρέπει να πεταχτεί»! Όλα τα μέρη της σπουδαία, τα φύλλα, τα άνθη και οι φρέσκοι λοβοί της. Τα νεαρά φύλλα και οι βλαστοί, πλούσια σε ασβέστιο και σίδηρο, μπορούν να καταναλωθούν σε φρέσκια ανάμεικτη σαλάτα ή να μαγειρευτούν ως λαχανικό.
Οι παραδοσιακές μαγείρισσες και μάγειρες μπορούν να αντικαταστήσουν τη μολόχα με το σπανάκι σε πολλά πιάτα, όπως σούπες, σαλάτες κ.α. Στα χωριά της Κρήτης αντί για αμπελόφυλλα τον χειμώνα χρησιμοποιούν τα φύλλα μολόχας για τα παραδοσιακά ντολμαδάκια. Η μολόχα είναι επίσης το μυστικό για να πήζουν οι χορτόσουπες. Τα πιο νεαρά κλαδιά του μπορούν να προστεθούν σε σούπες για να εμπλουτίσουν τη γεύση, να καταναλωθούν απλά ως συνοδευτικό με λάδι, πιπέρι και λεμόνι ή ακόμα να προστεθούν σε ομελέτες.
Θαυμαστοί και σπουδαίοι για τη γεύση μας, οι φρέσκοι στρογγυλοί λοβοί σπόρων, γνωστοί ως «τυριά», εμφανίζονται αμέσως μετά την ανθοφορία. Τα παλιά χρόνια που οι άνθρωποι ήταν συνδεδεμένη με το πέρασμα της φύσης, τα παιδιά στον δρόμο τους προς το σχολείο τα μασούσαν. Σήμερα τους προσθέτουμε στις σαλάτες και απολαμβάνουμε ένα γκουρμέ πιάτο.
Τα όμορφα λουλούδια μπορούν να τηγανιστούν στο παραδοσιακό κουρκούτι ή στην αγαπημένη μας ιταλική πολέντα ή απλά να ομορφύνουν τα κέικ μας.
Δοκιμάστε μια παραδοσιακή συνταγή με φρέσκα βλαστάρια μολόχας:
Συστατικά:
1/2 της σούπας ελαιόλαδο
2 φλιτζάνια κοινή μολόχα, χοντροκομμένη
Μαύρο πιπέρι
1 Μικρό φρέσκο κρεμμύδι, κομμένο σε λεπτές φέτες
1/2 Κούπα σουσάμι
Οδηγίες:
Ζεσταίνουμε ένα τηγάνι σε μέτρια φωτιά, προσθέτουμε ελαιόλαδο.
Προσθέτουμε το κρεμμύδι και σοτάρουμε για 1 λεπτό.
Προσθέτουμε τα φύλλα κοινής μολόχας, ρίχνουμε τα φύλλα και το πιπέρι
Προσθέτουμε σουσάμι, ελαιόλαδο και λεμόνι, σερβίρουμε αμέσως.
Σκεφτείτε: Στην αρχαιότητα το έσπερναν γύρω από τάφους, γιατί ήταν σύμβολο γλυκύτητας και πίστευαν ότι χάριζε γαλήνη στις ψυχές των νεκρών.
