Η ΔΕΗ φωτίζει τα άγνωστα χρόνια της Μαρίας Κάλλας με το ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας», η παραγωγή του οποίου είναι μία χορηγία της ΔΕΗ και από τις 13 Φεβρουαρίου, μετά την πορεία του σε φεστιβάλ σε Ελλάδα και εξωτερικό (Γερμανία, Αυστραλία, Αμερική, Γαλλία) κάνει πρεμιέρα στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες.
Από το 2011 ο Βασίλης Λούρας, καλλιτεχνικός σύμβουλος Προγραμματισμού και Επικοινωνίας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, που επισκεπτόταν συχνά το ιστορικό αρχείο της Λυρικής άρχισε να εντοπίζει τις άγνωστες πτυχές της πρώτης περιόδου της la divina τότε που τη λέγανε ακόμα Καλογεροπούλου. Το 2023 που η ΔΕΗ, ως περήφανος χορηγός του Έτους Κάλλας, στήριξε σημαντικές δράσεις και παραστάσεις της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για να τιμήσει την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση της Μαρίας Κάλλας, χορήγησε και αυτό το ντοκιμαντέρ συμβάλλοντας έτσι στη διάδοση του πολιτιστικού αποτυπώματος της κορυφαίας σοπράνο φωτίζοντας και άγνωστες μα καθοριστικές πτυχές της ζωής της στα δύσκολα χρόνια που πέρασε στην Αθήνα.
Δεν ήταν τίποτε εύκολο στα πρώτα της καλλιτεχνικά βήματα για τη Μαίρη, τη Μαριάννα, τη Μαρία που από Καλογεροπούλου έγινε Κάλλας. Ούτε όμως και για τον Βασίλη Λούρα που έκανε την έρευνα και το σενάριο του ντοκιμαντέρ και συν-σκηνοθέτησε με τον Μιχάλη Ασθενίδη σε παραγωγή της Στέλλας Αγγελέτου. Το να αναδείξεις την προσωπική και καλλιτεχνική ενηλικίωση της Κάλλας στην Αθήνα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου καθώς και την επιστροφή της στην Ελλάδα το 1975, ως διεθνούς σταρ της όπερας δεν είναι κάτι απλό και σίγουρα όχι εύκολο. Ειδικά όταν έχεις να επεξεργαστείς ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, όπως η σχέση της με τη μητέρα της αλλά και τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες στην Ελλάδα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και το εμφυλιοπολεμικό κλίμα των δεκαετιών του ’40 και του ’50, κατά το οποίο έζησε. Όλα αυτά κι άλλα φωτίζονται στο ντοκιμαντέρ με ένα φως καθάριο κι όχι κίτρινο.
Το «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» έχει ήδη συγκεντρώσει διθυραμβικές κριτικές από τον εγχώριο και διεθνή Τύπο, διότι το ντοκιμαντέρ αυτό προσφέρει στο κινηματογραφικό κοινό μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσει τα πρώτα, λιγότερο γνωστά χρόνια της εμβληματικής Μαρίας Κάλλας.
Μεταξύ άλλων, η γαλλική εφημερίδα Le Monde σε πρωτοσέλιδο άρθρο της το χαρακτηρίζει «μια συνταρακτική όσο και συγκινητική ταινία που θα αποτελέσει αποκάλυψη για πολλούς», η γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) μιλάει για ένα «θαυμάσιο ντοκιμαντέρ, το οποίο όχι μόνο έπλεξε σε ένα συνεκτικό αφηγηματικό νήμα αμέτρητες αφηγήσεις σκηνοθετών, μαέστρων και συναδέλφων που συνεργάστηκαν μαζί της, αλλά αποκαλύπτει και δύο άγνωστα ηχητικά ντοκουμέντα», ενώ το γαλλικό περιοδικό Diapason κάνει λόγο για ένα «υποδειγματικό, συναρπαστικό ντοκιμαντέρ με σπάνιο υλικό, που φωτίζει μια από τις πιο άγνωστες περιόδους της Κάλλας».
Η ΔΕΗ, αναγνωρίζοντας τη σημασία της τέχνης και του πολιτισμού ως αναπόσπαστων στοιχείων της εθνικής ταυτότητας, συμβάλλει στη διατήρηση και περαιτέρω ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας. Ένα τέτοιο ντοκιμαντέρ χρειάστηκε να ντυθεί με σπάνια ντοκουμέντα, αρχειακό υλικό μοναδικό και εξαιρετικά κοστοβόρο. Όπως είχε δηλώσει ο Βασίλης Λούρας για το ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας»:
«Είναι τρομερά δύσκολο να βρεθούν τα δικαιώματα που αφορούν τις ηχογραφήσεις, τις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εμφανίσεις, τις φωτογραφίες της Κάλλας. Και ακόμα και όταν τα βρεις, το κόστος είναι πάρα πολύ υψηλό κάτι που δυστυχώς δεν γνωρίζεις με κάθε λεπτομέρεια από την αρχή. Γενικώς έως και την τελευταία στιγμή προσθέταμε και αφαιρούσαμε υλικά από το μοντάζ, ανάλογα τις απαντήσεις που λαμβάναμε και τους περιορισμούς που είχαμε. Ήμασταν πολύ τυχεροί που σε σχέση με αυτό το κομμάτι είχαμε την υποστήριξη της ΔΕΗ και του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος».
Και δεν είναι μόνο το κόστος σημαντικό σε ένα τέτοιο πόνημα μα και η έρευνα που έγινε. Πέρα από το σπάνιο αρχειακό υλικό που κοστίζει και εντόπισε ο Βασίλης Λούρας έγινε και μελέτη πάνω στη ζωή της με τη συνδρομή δύο βιβλίων. Το βιβλίο του Πολύβιου Μαρσάν που κυκλοφόρησε το 1982 και παρουσιάζει μια σημαντική χαρτογράφηση των εμφανίσεων της Μαρίας Κάλλας εκείνα τα χρόνια με το Ωδείο Αθηνών, τη Λυρική Σκηνή, και με το Εθνικό Ωδείο.
Και το βιβλίο του Νίκου Πετσάλη-Διομήδη που κάνει μια λεπτομερή καταγραφή και της ζωής της εκείνα τα χρόνια. Όλες αυτές οι πληροφορίες με το σπάνιο αρχειακό υλικό, τις ανέκδοτες ηχογραφήσεις και συνεντεύξεις, συνθέτουν αυτό το φιλμ – γιατί δεν πρόκειται περί ενός απλού ντοκιμαντέρ. Το «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Tα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» είναι ένα σπάνιο και μοναδικό ντοκιμαντέρ, του οποίου η παγκόσμια πρεμιέρα πραγματοποιήθηκε στην Εθνική Λυρική Σκηνή, στις 2 Δεκεμβρίου 2023, ημερομηνία που σηματοδότησε τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση της Κάλλας, έχει ήδη προσελκύσει το διεθνές ενδιαφέρον και έχει προβληθεί σε διεθνή τηλεοπτικά Μέσα, όπως το France TV 5.
Η Γενική Διευθύντρια Εταιρικών Σχέσεων και Επικοινωνίας Ομίλου ΔΕΗ, κα. Σοφία Δήμτσα, δήλωσε σχετικά: «Η Μαρία Κάλλας, με τη μοναδική της φωνή, άφησε ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία της όπερας, καθιερώνοντας τον εαυτό της ως ένα από τα μεγαλύτερα μουσικά φαινόμενα του 20ού αιώνα. Ως ΔΕΗ, επιδιώκουμε όχι μόνο να τιμήσουμε τη μνήμη μιας μεγάλης καλλιτέχνιδας και Ελληνίδας, αλλά και να συμβάλουμε στη διατήρηση και προώθηση του πολιτιστικού πλούτου που μας κληροδότησε».
Ως θεατής του «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι θα φύγετε από την αίθουσα γνωρίζοντας καλύτερα τη Μαρία Κάλλας. Θα ακούσετε αποσπάσματα από συνεντεύξεις της, θα τη δείτε να τραγουδά στους Λευκαδίτες μια νύχτα με τον Ωνάση στο κοινό και θα σας συγκινήσει ένα ηχητικό ντοκουμέντο από το σπίτι της στο Παρίσι το 1977, λίγες μέρες πριν φύγει από τη ζωή, όπου η Μαρία Κάλλας με τη Βάσω Δεβετζή στο πιάνο μελετούν μια άρια «Από τη δύναμη του πεπρωμένου» του Βέρντι.
Ήτανε 53 ετών όταν έφυγε από τη ζωή μα αγαπήθηκε από όλο τον πλανήτη. Εμφανισιακά στην αρχή δεν ήταν αυτό που αποκαλούμε σταρ κι όμως στα μάτια της φαινόταν ότι ήθελε να πετύχει. Θα το δείτε αυτό το βλέμμα σε πολλές φωτογραφίες μέσα στο ντοκιμαντέρ. Μεταμορφώθηκε σε φαινόμενο ακολουθώντας το ένστικτό της με πολύ σκληρή εργασία και μελέτη.
Στο πλαίσιο της στρατηγικής της δέσμευσης για την στήριξη της πολιτιστικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας, η ΔΕΗ, μέσα από την σταθερή συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή, υποστηρίζει σημαντικές παραγωγές και δράσεις που ενισχύουν τον πολιτιστικό διάλογο και προάγουν την καλλιτεχνική έκφραση. Η ΔΕΗ, ως πρωτοπόρος στον χώρο της ενέργειας, συνεχίζει να στηρίζει ενεργά τον πολιτισμό και την τέχνη, ενισχύοντας δράσεις που προάγουν την εθνική πολιτιστική κληρονομιά και εμπνέουν τις νέες γενιές και αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Το ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Tα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας», σε έρευνα, σενάριο Βασίλη Λούρα, κυκλοφορεί στις ελληνικές αίθουσες στις 13 Φεβρουαρίου σε διανομή της Cinobo, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να ανακαλύψει την άγνωστη πλευρά της μεγάλης ντίβας και να βιώσει τη μαγεία της μουσικής της.
Το φιλμ δημιουργήθηκε για το Έτος Κάλλας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο του επετειακού έτους UNESCO Μαρία Κάλλας 2023 του Υπουργείου Πολιτισμού και η υλοποίηση του πραγματοποιήθηκε και με τη συνδρομή της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) προς την ΕΛΣ. Την καλλιτεχνική επιμέλεια του Έτους Κάλλας της ΕΛΣ είχε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής Γιώργος Κουμεντάκης.
