«Κόκκινα Φανάρια» σε σκηνοθεσία Βασίλη Μπισμπίκη: Στήνοντας έναν κόσμο επί σκηνής

Εντυπωσιακό και συγκινητικό, φιλόδοξο και άνισο, ένα θέαμα που τριγυρνάει στο μυαλό του θεατή για μέρες

Μέσα στο γενικότερο fast track, στο οποίο έχει μπει το ελληνικό θέατρο τα τελευταία χρόνια, όπου χιλιάδες παραστάσεις ανεβαίνουν σε εκατοντάδες χώρους, όπου τα θέατρα-σούπερ μάρκετ ανθούν, όπου οι δυόμιση μήνες πρόβα θεωρούνται πλέον σχεδόν πολυτέλεια και οι οκτάμηνες πρόβες-εργαστήριο που συνήθιζε κάποτε ο Λευτέρης Βογιατζής κάτι ανάμεσα σε γραφικότητα κι επιστημονική φαντασία, είναι φυσικό και η κριτική να ακολουθεί.

Είναι σαν να ακούει κανείς τα πιεστικά ερωτήματα του επίδοξου θεατή: «Πες μου σβέλτα και ξεκάθαρα, είναι καλό ή δεν είναι; Να πάω ή όχι; Οι πολλές αναλύσεις και φλυαρίες να λείπουν!». Ε λοιπόν υπάρχουν περιπτώσεις που οι απαντήσεις δεν είναι τόσο εύκολες και μονοσήμαντες, όπως και δουλειές που δεν «ξεπετάς» με έναν ύμνο ή ένα λίβελο σε πεντακόσιες λέξεις, ώστε ο θεατής να ικανοποιηθεί –κι εσύ να πληρωθείς και να τελειώνεις!

Όταν βγαίνεις από μια παράσταση μπερδεμένος ή και σαστισμένος ακόμα, όταν η πληροφορία και οι εικόνες δουλεύουν στο μυαλό σου για μέρες μετά, και μπορεί να μην μπορείς να αποφανθείς με ένα ναι ή όχι πάνω σε αυτό που είδες, γιατί οι προβληματισμοί δε σε εγκαταλείπουν, στο δικό μου το βιβλίο αυτό μόνο καλό μπορεί να είναι. Τον τελευταίο καιρό αυτό με δύο παραστάσεις μού έχει συμβεί: τη «Λάθος Χώρα» του Παντελή Φλατσούση –ενός νέου δημιουργού που αξίζει ξεχωριστή αναφορά, για την οποία επιφυλάσσομαι- και τα «Κόκκινα Φανάρια» του Βασίλη Μπισμπίκη.

Ας προσπαθήσουμε να πάρουμε με τη σειρά τα ερωτήματα που εγείρονται ήδη, καθώς τα «Κόκκινα Φανάρια» σίγουρα ανήκουν στις πλέον αναμενόμενες -για πολλούς λόγους- δουλειές αυτής της σεζόν. Ποια η σχέση τους με το αρχικό κείμενο του Αλέκου Γαλανού; Δύσκολο να αποφανθεί κανείς. Εκτός από την προφανή μεταφορά από το «σπίτι» της Τρούμπας τη δεκαετία του ’50-’60 σε ένα σημερινό χώρο με εκδιδόμενες τρανς, δεν μπορώ να γνωρίζω. Την εξαντλημένη και δυσεύρετη έκδοση του θεατρικού κειμένου δυστυχώς δεν την έχω διαβάσει. Κι η ταινία που όλοι ξέρουμε, είχε προκαλέσει τη δυσαρέσκεια του συγγραφέα, που θεωρούσε ότι άμβλυνε υπερβολικά τις αιχμές του έργου του.

Ούτε την αρχική θεατρική εκδοχή του Αλέξη Δαμιανού γνωρίζουμε, η επιτυχία της οποίας γέννησε την ταινία –ξέρω μόνο το παράπονο του δημιουργού της, που μέχρι το τέλος του βίου του ένιωθε πως του πήραν κάτι δικό του μέσα από τα χέρια του όταν δεν τον άφησαν να σκηνοθετήσει και το φιλμ. Έχει πραγματικά σημασία η απάντηση σε αυτό το ερώτημα; Όχι, καμία. Εφόσον το σκηνικό δημιούργημα που είδαμε μπορεί να σταθεί αυθύπαρκτο, η πιστότητά του προς το έργο στο οποίο έχει βασιστεί δεν είναι καν ζητούμενο.

Δικαιολογείται η διάρκεια της παράστασης, η οποία υπερβαίνει ελαφρά τις τρεις ώρες; Ναι, απολύτως. Γιατί ούτε η πλοκή είναι το σημαντικό στην παράσταση, ούτε το σασπένς: όλοι ξέρουμε την υπόθεση από την ταινία και γνωρίζουμε τι θα συμβεί. Αυτός ο χρόνος είναι απαραίτητος για τη δημιουργία ενός ολόκληρου κόσμου και την κατοίκησή του, για το χτίσιμο της ατμόσφαιρας. Και σε αυτό ο Βασίλης Μπισμπίκης επιτυγχάνει απόλυτα. Η αναπαραγωγή μιας πραγματικότητας με την αλήθεια της, ενδεχομένως και με τα κλισέ της, είναι παρούσα επί σκηνής. Ίσως, βέβαια, εδώ να ελλοχεύει ο κίνδυνος για τον σκηνοθέτη: να αρχίζει να δημιουργεί πια τα δικά του κλισέ. Τη διασκευή στα καθ’ ημάς ενός γνωστού έργου, με τη χρήση τολμηρής γλώσσας και ρεαλιστική απόδοση. Προς το παρόν η μέθοδος δείχνει να λειτουργεί, αρκεί να μην εξελιχθεί σε συνταγή.

Είναι πολλά τα αξιομνημόνευτα στην παράσταση. Πρώτο και κύριο, η απέριττη δωρικότητα της Μπέττυς Βακαλίδου. Η παράβασή της, όταν μιλά εμφανώς για πραγματικά γεγονότα και πρόσωπα που η ίδια γνώρισε, προκαλεί τη συγκίνηση χωρίς να την εκβιάζει. Δύσκολα θα φανταζόταν κανείς αυτά τα «Κόκκινα Φανάρια» χωρίς τη δική της Μαντάμ Παρί. Εξαιρετικός και ο Δημήτρης Παπάζογλου ως Κατερίνα, δημιούργησε έναν ρόλο εντελώς ανεξάρτητο από εκείνον που όλοι θυμόμαστε από την Ηρώ Κυριακάκη. Ομολογώ πως γνωρίζοντάς τον περισσότερο ως χορογράφο και χορευτή, εξεπλάγην ευχάριστα από την ερμηνεία του.

Συνταρακτική η Άννα της Μάρας Ζαλώνη, μου αποκάλυψε πτυχές μιας πραγματικότητας που δεν γνώριζα, με κυκλοθυμική ευαισθησία και σπουδαίες λεπτομέρειες. Ίσως ο πιο ολοκληρωμένος χαρακτήρας της παράστασης.

Ο Μάνος Καζαμίας ισορρόπησε σε τεντωμένο σκοινί και στάθηκε άψογα: δύσκολο να εκστομίσει κανείς φράσεις τόσο χαρακτηρισμένες και φορτισμένες από τη Μαρίνα της Κατερίνας Χέλμη χωρίς να πέσει στην παρωδία. Κι όμως, η ερμηνεία του κρατήθηκε στα όρια μεταξύ ειρωνείας και τραγικότητας χωρίς να σκοντάψει πουθενά.

Η Ερατώ Αγγουράκη και ο Δημήτρης Γαλάνης –θαυμάσια τα σώου και το lip sync του- υπερασπίστηκαν γενναία τη Ρόζα και τον Δημήτρη, αλλά η ιστορία τους μου φάνηκε ασύνδετη δραματουργικά με τα υπόλοιπα, λίγο σαν ένθετη.

 

Άψογοι οι Ελεονώρα Αντωνιάδου, Στέλιος Τυριακίδης, Αγγέλα Πατσέλη, Τάσος Σωτηράκης, Γιώργος Σιδέρης και Γιανμάζ Ερντάλ, κατόρθωσαν να δώσουν αποχρώσεις και γοητευτικές  λεπτομέρειες σε ρόλους σχετικά μονοδιάστατους.

Τι είναι λοιπόν αυτό που δεν αφήνει τον θεατή να βγει από τον νέο χώρο του Cartel νιώθοντας απόλυτα «ικανοποιημένος»; Ενδεχομένως το γεγονός πως η έκταση της παράστασης -όχι τόσο χρονικά όσο δραματουργικά- καταλήγει να αφήσει μια γεύση άνισου και ανολοκλήρωτου. Σαν να προσπάθησε να πει πάρα πολλά, και κάποια να τα άφησε στη μέση. Σαν να μην αρκούσαν τα μέσα για να επιτύχουν τον μεγαλεπήβολο σκοπό. Δεν έχω όλες τις απαντήσεις, ίσως μετά από μια δεύτερη θέαση.

Και μόνο που το δημιούργημα του Βασίλη Μπισμπίκη  και των συνεργατών του δεν ξεκολλάει από το μυαλό μου όλες τις τελευταίες μέρες, κάτι σημαίνει. Αλλά μην τα περιμένετε όλα στο πιάτο; Δείτε το και δημιουργήστε τη δική σας άποψη. Σίγουρα δεν θα χάσετε τον χρόνο σας.

Info παράστασης:

Κόκκινα Φανάρια | 15 Ιανουαρίου – 17 Απριλίου 2022 | Cartel Τεχνοχώρο

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Κάθε Σάββατο θα λαμβάνετε στο e-mail σας το newsletter του ελc με τις προτάσεις μας για την εβδομάδα!

Podpourri. Ιστορίες που ακούγονται

Ακολουθήστε το ελculture.gr στο Google News

το ελculture σας προσκαλεί σε εκδηλώσεις

ΓΡΑΨΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.