Ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος στο elculture.gr

"Καμιά φορά ξεκινάει κανείς για τους πιο άσχετους λόγους να πάει κάπου και στο δρόμο αγιάζει"

Ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος είναι ένας συνθέτης που δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Η μουσική του για τις ταινίες “Peppermint”, “Uranya”, “Φτηνά τσιγάρα” έχει τιμηθεί με βραβεία και σημαντικές διακρίσεις, ενώ τραγούδια όπως τα εξαιρετικά «Summertime in Prague» με την Έλλη Πασπαλά και «Με τα μάτια κλειστά» με τη Γιώτα Νέγκα έχουν αγαπηθεί ιδιαίτερα από το κοινό. Συναντήσαμε τον Παναγιώτη Καλαντζόπουλο για μια άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση, με αφορμή τις επικείμενες εμφανίσεις του στη σκηνή του Half Note από τις 11 έως τις 17.03.2011.

Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τη μουσική, πώς ξεκινήσατε;
Με πας πίσω… Όπως τα περισσότερα πράγματα που καθορίζουν τη ζωή μας, νομίζω γιατί έτσι..

Τυχαία δηλαδή;
Τυχαία όχι, είναι ακριβώς όπως ο λόγος για τον οποίο βρίσκεται κανείς με έναν άνθρωπο και κάνει μια σχέση ή ο λόγος για τον οποίο επίσης χωρίζει. Αυτό το «γιατί έτσι» κρύβει μυστικιστικούς λόγους. Με είχε συγκινήσει πολύ παλιά ένας κιθαρίστας των Who, ο Pete Townshend, ο οποίος είχε πει ότι έγινε κιθαρίστας επειδή είχε μεγάλη μύτη και δεν μπορούσε να βρει κορίτσια, ένας πολύ άγιος λόγος και έγινε ένας ιδιοφυής συνθέτης, ένας σπουδαίος μουσικός. Καμιά φορά ξεκινάει κανείς για τους πιο άσχετους λόγους να πάει κάπου και στο δρόμο αγιάζει.

Δεν είχατε καταλάβει όμως ότι έχετε μουσικό ταλέντο;
Εκεί τώρα πάμε σε πιο φανερούς λόγους. Ξεκίνησα μαθήματα στο Ελληνικό Ωδείο γιατί μου είχε κάνει εντύπωση η ηλεκτρική κιθάρα που παίζαν τα μεγαλύτερα παιδιά στην κατασκήνωση και τρέχαν τα κορίτσια πίσω τους. Από κει κι έπειτα ένας λόγος που με βοήθησε ήταν ότι «τα έπαιρνα», ήμουν σβέλτος, είχα μια ευκολία. Μετά είχα την τύχη να πάω τέσσερα χρόνια στην Αγγλία και ένα στο Παρίσι για να σπουδάσω μουσική. Από αυτή την τετραετία νομίζω ότι αντλώ ακόμα. Τότε δεν ήξερα ότι θα γίνω συνθέτης, πήγαινα για να γίνω κλασικός κιθαρίστας, σολίστας. Θυμάμαι ότι μας μαθαίναν μπαρόκ χορούς, για να καταλαβαίνουμε πώς πρέπει να παίζεται αυτή η μουσική. Με τραβούσε η αναγεννησιακή μουσική και το μπαρόκ, έχει μια λαϊκότητα αυτή η μουσική. Από την αίσθηση αυτού του μουσικού είδους μου έμειναν πράγματα που νομίζω ότι υπάρχουν στις συνθέσεις μου. 

Πράγματι, στη μουσική σας φαίνεται ότι συνδυάζετε το λυρικό και πιο κλασικό κομμάτι της παιδείας σας, με λαϊκότροπα στοιχεία.  
Ναι, γιατί αυτά τα δυο πράγματα αγάπησα. Δηλαδή αγάπησα, έπαιξα και έμαθα αρκετά καλά Βιβάλντι, Μπαχ, Μοντεβέρντι, Σκαρλάτι που μου αρέσει πάρα πολύ, Λουλί, γαλλική όπερα. Και ταυτόχρονα αγαπούσα και πήγαινα στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, στον Τσιτσάνη. Τρελαινόμουνα για τον Τσιτσάνη.

Πηγαίνοντας στο εξωτερικό για σπουδές, τι μουσικές κουβαλούσατε μαζί σας;
Όταν πήγα τότε, τους Beatles. Ήμουν ερωτευμένος μαζί τους και είμαι ακόμα. Νομίζω ότι είναι από τους δέκα άγιους που έστειλε ο Θεός για τη δικιά μου τη ζωή, αυτοί ήταν οι τέσσερις.

Οι υπόλοιποι ποιοι είναι;
Είναι σκόρπιοι. Μερικούς τους γνώρισα, μερικούς δεν θα τους γνωρίσω ποτέ. Ο Χατζιδάκις ήταν μια περίπτωση τέτοια. Αν και πρέπει να ομολογήσω ότι τη μουσική του σήμερα δεν την ακούω με τον ίδιο θαυμασμό που την άκουγα τότε. Μίκρυνε μέσα μου. Μπορεί να ξαναμεγαλώσει, μπορεί να είναι φάση, ένας κύκλος.

Τι κρατάτε από τη γνωριμία σας με τον Χατζιδάκι;
Ήταν ένας άνθρωπος που δεν φοβόταν να μιλήσει, ένας άνθρωπος ελεύθερος κατά βάθος. Όταν έβλεπε τη βλακεία ορμούσε αυτός πρώτα πάνω της. Δίπλα του έμαθα πολλούς κώδικες συμπεριφοράς απέναντι στους συνεργάτες. Ήξερε ότι την ώρα της καλλιτεχνικής δουλειάς δεν πρέπει να υπάρχουν οικονομικές συναλλαγές, δεν τα ήθελε αυτά τα πράγματα μαζί την ίδια ώρα. Αισθανόταν ότι τα οικονομικά υποβιβάζαν σε ένα είδος πορνείας τη διαδικασία. Επίσης σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα, οι παλιοί ζητούσαν ένα ποσό που τους έλειπε εκείνη την ώρα και ξεμπέρδευαν με αυτά. Όλο αυτό το κυνήγι των χρημάτων είναι ένα κουραστικό πράγμα, η ζωή μας έχει καταντήσει λογαριασμοί και ποσοστά.

Ποιά είναι η άποψή σας για την οικονομική κρίση στην Ελλάδα; Πιστεύετε ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε»;
Νομίζω ότι η πιο συμπυκνωμένη έκφραση που περιγράφει αυτή την κατάσταση είναι ένα σύνθημα σε έναν τοίχο στην Αθήνα που λέει «τότε τανκς τώρα banks». Αν κέρδιζε η Γερμανία τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο θα ζούσαμε αυτό που ζούμε σήμερα. Τον τρίτο δείχνει να τον κερδίζει σίγουρα. Ως προς το αν τα φάγαμε μαζί, εγώ αισθάνομαι ένα είδος οίκτου για αυτόν τον άνθρωπο. Ένας άνθρωπος που μπερδεύει την αποδοκιμασία με την τρομοκρατία έχει το ακαταλόγιστο. Χρησιμοποιεί σαν θηλυκό αρσενικό, ας μου επιτραπεί η έκφραση, «θηλυκές» τεχνικές, εμφυτεύοντας ενοχές στον άλλον για να μπορεί να τον μανιπουλάρει. Είναι μια γυναικεία τεχνική, που την κάνουν και θηλυκοί άντρες. Ο ανδρισμός, για να γυρίσουμε στον Χατζιδάκι, δεν έχει να κάνει με τις συνήθειες κάποιου στο κρεβάτι. Ο Χατζιδάκις είχε ανδρισμό, ήταν άντρας με τη στάση του σε πολλά πράγματα. Η σουπιά που αμολάει μελάνι και λέει «τα φάγαμε όλοι μαζί» είναι σαν τον μαφιόζο που έχει οδηγηθεί στο εδώλιο του κακουργιοδικείου και του έχουν προσάψει τόσα εγκλήματα και λέει «καλά ρε παιδιά, όλοι περάσαμε με κόκκινο». Φυσικά όλοι έχουμε περάσει με κόκκινο, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Πώς βλέπετε την αντίδραση του κόσμου στα μέτρα που επιβάλλονται, μουδιασμένη ή έντονη;
Η ελληνική κοινωνία έχει ένα πρόβλημα αγκύλωσης, ο κόσμος δεν έχει προλάβει να καταλάβει τι συμβαίνει ακόμα, είναι μουδιασμένος. Έχει γαϊδουρινή υπομονή, αλλά είναι σίγουρος και αυτός την ώρα που υπομένει ότι κάποια στιγμή θα κλωτσήσει, δεν θα αντέξει άλλο.

Είστε αισιόδοξος; 
Δεν είμαι αισιόδοξος ότι η κλωτσιά αυτή θα φέρει τη θεραπεία. Τον τελευταίο καιρό προσπαθώ να οργανώσω τη σκέψη μου απέναντι σε μια φαινομενικά κυνική αλλά κατά βάθος πολύ θετική στάση απαισιοδοξίας, έτσι ώστε να επιτρέψω στον νου μου να διαγνώσει τα θέματα μέσα από έναν κυνικό ρεαλισμό. Εάν θέλετε να επιχειρήσω μια διάγνωση και κάποιες ιδέες θεραπείας θα έλεγα τα εξής. Το πολιτικό σύστημα ως έχει σήμερα, όμηρος των ατασθαλιών του και της λίστας της Siemens, είναι ανίκανο να αντιδράσει. Εάν είχαμε ένα πολιτικό σύστημα με στοιχειώδη ελευθερία κινήσεων που θα αμφισβητούσε το χρέος των 340 δις και το μνημόνιο, και στην ώρα του απειλούσε τη Deutsche Bank και τα γαλλικά ασφαλιστικά ταμεία ότι θα κάνουμε στάση πληρωμών, τότε ίσως να μην ήμασταν στη δεινή θέση που είμαστε σήμερα, όπου για πρώτη φορά κρατικά ομόλογα είναι ενυπόθηκα. Επίσης τίθεται ένα θέμα υψίστης ηθικής τάξεως. Συνταγματικά πρέπει να απαγορεύεται η κάθε γενιά να δανείζεται υποθηκεύοντας το μέλλον αγέννητων πλασμάτων. Τέλος, τα κόμματα πρέπει να επιστρέψουν στον αρχικό τους ρόλο, να παράγουν αποκλειστικά νομοθετική και εκτελεστική εξουσία. Πρέπει να φύγουν από τη δημόσια διοίκηση, τα νοσοκομεία, την παιδεία, τον συνδικαλισμό, να υποχωρήσει ο ρόλος τους.

Επιστρέφοντας στη μουσική σας, παρατηρώ ότι έχετε συνεργαστεί κυρίως με γυναίκες τραγουδίστριες όπως η Έλλη Πασπαλά, η Γιώτα Νέγκα, η Σοφία Παπάζογλου, φωνές βαθιές, με ωραίες χαμηλές νότες. Τις προτιμάτε από τις πιο αιθέριες φωνές;
Ίσως έχετε δίκιο. Μου αρέσουνε τα άλτο όργανα επειδή η κιθάρα είναι ένα άλτο όργανο στην ουσία. Δηλαδή αν είχα να βάλω μια μελωδία σε μια κινηματογραφική ταινία θα προτιμούσα τις βιόλες από τα βιολιά. Μου αρέσουν τα βελούδα στους ήχους, όπως μου αρέσει η φωτογραφία του Αντονιόνι στο Blow up, που έχει θερμά χρώματα. Το ίδιο πράγμα συμβαίνει και με τον ήχο και σε αυτό δεν έχετε άδικο. Δηλαδή η Γιώτα Νέγκα, η οποία  εξακολουθώ και πιστεύω ότι είναι η σημαντικότερη εν ζωή γυναίκα τραγουδίστρια, έχει μια τέτοια φωνή, βελούδο. Σωστά το διαβάζετε, οι γυναικείες συνεργασίες με τραβάνε πιο πολύ. Ίσως έχει να κάνει με έναν λανθάνοντα ερωτισμό που ενίοτε υπάρχει, όχι πάντα βέβαια.  Ή με το ότι δεν βρέθηκε ο κατάλληλος άντρας τραγουδιστής, που να γίνει και φίλος βέβαια, γιατί εγώ πιστεύω ότι οι παρέες όντως γεννάν τα πράγματα.

Θα σας δούμε στο Half Note με τη Νάντια Μπουλέ. Πώς προέκυψε αυτή η συνεργασία;
Έχουμε μια κοινή φίλη, τη Ms Brown, η οποία μου το πρότεινε μια μέρα πίνοντας καφέ. Στην αρχή ήμουν επιφυλακτικός, επέμεινε λίγο και μπήκα στο youtube να κάνω την έρευνά μου. Την άκουσα και μου έκανε πάρα πολύ καλή εντύπωση. Έχει χάρισμα φωνής και γυμνασμένη φωνή. Βρεθήκαμε, κάναμε κάποια δοκιμαστικά και επιβεβαιώθηκε η αρχική μου εντύπωση. Με τράβηξε επίσης μια ελαφράδα, ο ενθουσιασμός της και μια καπατσοσύνη που έχει σε σχέση με τον τρόπο που χειρίζεται τα τηλεοπτικά, είναι πολύ αξιοπρεπής. Επίσης με ιντριγκάρουν οι μη αναμενόμενοι συνδυασμοί. Με τσίγκλισε το «τι δουλειά έχει αυτός με αυτήν». Φυσικά περίμενα τις αντιδράσεις και δεν σας κρύβω ότι υπάρχουν στιγμές που ενοχλήθηκα. Πληρώνω κι εγώ τις αλητείες μου. Εγώ με τη Νάντια δουλεύουμε καλά και όλα τα άλλα μένουν απέξω.

Κλείνοντας, θα ήθελα να αναφερθούμε στην πρόσφατη συμμετοχή σας με έναν μικρό ρόλο στην ταινία «Ένα ξεχωριστό καλοκαίρι» – “Un été grec” που θα προβληθεί την άνοιξη στις ελληνικές αίθουσες, με πρωταγωνιστή τον Εμίρ Κουστουρίτσα. Πώς προέκυψε αυτή η πρόταση;
Βασικά εγώ έγραψα τη μουσική για την ταινία. Είναι μια γαλλική ταινία που γυρίστηκε πέρυσι στην αρχή του καλοκαιριού στη Μήλο και στη Σίφνο.  Άρεσε η φάτσα μου στον σκηνοθέτη και ήθελε να κάνω έναν παπά για μια μικρή σκηνή, ένα ρόλο κομπάρσου, ε, και το έκανα.

Περισσότερες πληροφορίες για τις εμφανίσεις του Παναγιώτη Καλαντζόπουλου στο Half Note διαβάστε εδώ. 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Κάθε Σάββατο θα λαμβάνετε στο e-mail σας το newsletter του ελc με τις προτάσεις μας για την εβδομάδα!

Podpourri. Ιστορίες που ακούγονται

Ακολουθήστε το ελculture.gr στο Google News

το ελculture σας προσκαλεί σε εκδηλώσεις

ΓΡΑΨΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.