Σήμερα εγκαινιάζεται η νέα έκθεση στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη, εντός της ΔΕΘ – HELEXPO, από την ομάδα Εν Δυνάμει και το πρότζεκτ “I Got It Tho – Κι όμως Το ‘χω“. Μετά την επιτυχία του πιλοτικού project στην Αθήνα, τον Δεκέμβριο του 2024, και χάρη στη συνεχή υποστήριξη της ΔΕΗ, η ομάδα Εν Δυνάμει επέστρεψε με τη νέα φάση του πρότζεκτ της “I Got It Tho”, που εξερευνά τη σχέση χρώματος, ήχου, κίνησης και τεχνολογίας μέσα από ένα πολυεπίπεδο πρόγραμμα εργαστηρίων συνδημιουργίας, εκθέσεων, performances και διαδραστικών εμπειριών.
Η ομάδα Εν Δυνάμει είναι ένα δυναμικό σύνολο νέων καλλιτεχνών, με ή χωρίς αναπηρία, που δημιουργήθηκε το 2008 και έκτοτε έχει ως στόχο να στηρίξει τα μέλη της, μέσω καλλιτεχνικών δράσεων, παραστάσεων και εργαστηρίων, ώστε να ενταχθούν ισότιμα στο κοινωνικό σύνολο. Μέσα από τις δράσεις τους, δημιουργούν έναν κόσμο όπου όλοι δημιουργούν και αλληλεπιδρούν με αμοιβαίο τρόπο. Μετά την ολοκλήρωση των εντατικών καλλιτεχνικών εργαστηρίων της πρώτης εβδομάδας (29 Σεπτεμβρίου – 8 Οκτωβρίου), εγκαινιάζουν στο Study Room του MOMus Art Cafe, μια διαδραστική έκθεση – ένα περιβάλλον με τίτλο “LGHT SHDW MVMNT SND”, υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια της Φωτεινής Καριωτάκη. Τα εργαστήρια καθοδηγούν και συντονίζουν οι καλλιτέχνες Ζήσης Μπλιάτκας, Φίλιππος Βασιλείου, Andrey Smirnov και Ιωάννα Παυλίδου.
Με αυτήν την αφορμή, εμείς μιλήσαμε με τη Φωτεινή Καριωτάκη για την επιμέλειά της στην έκθεση, τη συνεργασία της με την ομάδα Εν Δυνάμει και τη δημιουργία ενός αποτελέσματος μέσα από την αμοιβαία αλληλεπίδραση και δημιουργία των συμμετεχόντων.
Πώς ξεκίνησε η συνεργασία σας με το “I Got It Tho” και την ομάδα Εν Δυνάμει;
Γνωρίζω, θαυμάζω και παρακολουθώ την ομάδα εδώ και πολλά χρόνια, αλλά δεν έτυχε να συνεργαστώ ποτέ μέχρι τώρα μαζί τους. Επίσης, γνωρίζω προσωπικά μερικά από τα μέλη τους μια ζωή. Πριν από μερικούς μήνες μου πρότειναν να αναλάβω την οργάνωση των εργαστηρίων και την επιμέλεια της συγκεκριμένης έκθεσης και πραγματικά δέχτηκα με ενθουσιασμό. Το θεωρώ τιμή μου.
Έχουν ολοκληρωθεί τα εργαστήρια της πρώτης φάσης του προγράμματος. Ποιες οι εντυπώσεις, οι σκέψεις και τα συναισθήματά σας;
Φανταζόμουν εξαρχής ότι θα είναι πολύ ωραία εμπειρία, αλλά δεν φανταζόμουν ότι θα ήταν τόσο συγκινητική και ουσιαστική. Έζησα από κοντά όλα τα εργαστήρια και συνεργάστηκα με όλους τους συμμετέχοντες με τον άλφα ή βήτα τρόπο. Εντυπωσιάστηκα με το γεγονός ότι όλοι ανεξαιρέτως οι συμμετέχοντες έχουν δουλέψει και δουλευτεί τόσο πολύ σε διάφορα καλλιτεχνικά επίπεδα που μερικές φορές με άφηναν άφωνη. Έχουν μέσα στα χρόνια αναπτύξει τέτοιες αντιληπτικές ικανότητες και είναι τόσο συνεργάσιμοι και επαγγελματίες με ό,τι κάνουν, που πραγματικά μου επιβεβαίωσαν τον σεβασμό και τον θαυμασμό απέναντί τους. Συνέχισαν και συνεχίζουν να με εκπλήσσουν. Πρέπει να πω ότι νιώθω συγκινημένη.
Σχετικά με την έκθεση που εγκαινιάζεται στις 9 Οκτωβρίου, ποια ήταν η ιδέα, το ερέθισμα, το σκεπτικό πίσω από αυτήν;
Από την στιγμή που αρχίσαμε να οργανώνουμε τα εργαστήρια, ξέραμε τη θεματική που μας ενδιέφερε. Ξέραμε εξαρχής ότι θέλαμε να δουλέψουμε με το φως, τη σκιά, την κίνηση και τον ήχο (αυτός είναι και ο τίτλος του project μας: “LGHT-SHDW-MVMNT-SND”), σε συνδυασμό με την τεχνολογία και το πνεύμα της εποχής και χτίσαμε τα εργαστήρια με αυτό το σκεπτικό. Ξέραμε ότι θέλαμε να δουλέψουμε με όλες τις αισθήσεις και να «απογειώσουμε» τις ικανότητες και τα ταλέντα των συμμετεχόντων μας. Μαζί τους επιδιώξαμε να εξερευνήσουμε τα όρια μεταξύ αισθήσεων και τεχνολογίας, μεταξύ «φυσικού» και «τεχνητού» και πως αλλάζει η ανθρώπινη εμπειρία όταν η τεχνολογία μπαίνει απευθείας στις αντιληπτικές μας δομές. Προσπαθήσαμε να βρούμε μια ισορροπία ανάμεσα στον πειραματισμό με το σώμα μας και την τεχνολογία, εστιάζοντας στο φως, τη σκιά, την κίνηση, τον ήχο και το χρώμα.
Και ποια η διαδικασία που ακολουθήσατε για να τη στήσετε;
Οργανώσαμε έξι εργαστήρια με τέσσερις καλλιτέχνες: τον Ζήση Μπλιάτκα, εικαστικό, την Ιωάννα Παυλίδου, μουσικό, τον Andrey Smirnov, multi-media artist και τον Φίλιππο Βασιλείου, εικαστικό και performance artist. Εκτός από τα εικαστικά εργαστήρια στη διάρκεια των οποίων δημιουργήθηκε με τη συνεργασία όλων των συμμετεχόντων ένα μεγάλο βιτρό ως κυρίαρχο στοιχείο σε όλα τα τζάμια που λούζει τον χώρο στο χρώμα, όλα τα υπόλοιπα εργαστήρια ήταν κατά κάποιο τρόπο αλληλένδετα. Το καθένα είχε τον δικό του ρόλο και το δικό του σκεπτικό. Στο τέλος, συνεργάστηκαν όλα μεταξύ τους δίνοντάς μας το αποτέλεσμα μιας ομαδικής performance που θα πραγματοποιηθεί στο «σκηνικό» του χώρου με το γιγάντιο βιτρό.
Ποια θα θέλατε να είναι η εμπειρία των ανθρώπων που θα επισκεφθούν την έκθεση;
Αυτό που θα επιθυμούσαμε, είναι να μεταφέρουμε αυτό πού ζήσαμε όλες αυτές τις μέρες όλοι μαζί, τις σκέψεις μας, την αίσθησή μας απέναντι στον κόσμο που ζούμε, όπως επίσης να προσκαλέσουμε τους επισκέπτες μας να ζήσουν και εκείνοι τη δική μας εμπειρία, καθώς υπάρχουν διαδραστικά στοιχεία που μπορούν όλοι να δοκιμάσουν.
Τι παράλληλες δράσεις ετοιμάζετε για τους επισκέπτες;
Η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή για το κοινό μέχρι τις 16 Οκτωβρίου με την καθημερινή παρουσία μελών της ομάδας που θα βρίσκονται εκεί για να ξεναγούν τους θεατές. Επίσης, με την ολοκλήρωση του project στις 16 Οκτωβρίου, θα πραγματοποιηθεί μια ολοήμερη εκδήλωση-γιορτή. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, θα προβληθεί σε ιδιωτική πρώτη προβολή το ντοκιμαντέρ της ομάδας Εν δυνάμει “I Got It Tho” του Frank Holbein με τη χρηματοδότηση της ΔΕΗ όπως και σε όλο το project μας. Παράλληλα, ο Δρ. Κωνσταντίνος Γεωργίου από το Τμήμα Εργοθεραπείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας θα παρουσιάσει την ερευνητική του μελέτη γύρω από τον κοινωνικό και καλλιτεχνικό αντίκτυπο του project. Επιπλέον, στον χώρο του μουσείου θα παρουσιαστεί μια ειδική εγκατάσταση με τα έργα που δημιουργήθηκαν στην έκθεση του “I Got It Tho” στο OKAY Initiative Space στην Αθήνα το 2024, σε επιμέλεια του Σταύρου Καπετάνιου.
Από τη μέχρι τώρα εμπειρία σας, ποια είναι η εντύπωση που έχετε για την ανταπόκριση του κόσμου; Αγκαλιάζει το εγχείρημα ή μένει αδιάφορος μπροστά σε όσα έχετε να «πείτε»;
Μέχρι στιγμής, επειδή βρισκόμασταν όλοι τις περισσότερες μέρες της προετοιμασίας μας στους χώρους του MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, καθώς η έκθεσή μας πραγματοποιείται στο Study Room του MOMus Art Café και επίσης το μουσείο μας παραχώρησε τον χώρο των εργαστηρίων για να πραγματοποιήσουμε κάποια από τα εργαστήρια, η ανταπόκριση των ανθρώπων που επισκέπτονται το μουσείο ήταν πάρα πολύ θετική. Άνθρωποι μας επισκέφτηκαν ξανά και ξανά, παρακολουθώντας την εξέλιξη των βιτρό σε όλα τα παράθυρα του χώρου, όπως επίσης την προετοιμασία της performance. Δεν πιστεύω ότι μπορεί να μείνει κάποιος αδιάφορος μπροστά στην ομάδα Εν Δυνάμει μετά από τόσες επιτυχημένες παραστάσεις και projects!
Η ομάδα Εν Δυνάμει κατά τον ορισμό της δημιουργεί «με άτομα με και χωρίς αναπηρία». Είναι πολύ σημαντικό να κοιτάμε πως θα συμπεριληφθεί το κάθε άτομο στην κοινωνία, και όχι μόνο πώς θα χτίσουμε μια ξέχωρη κοινότητα για το καθένα.
Στην ουσία η ομάδα Εν Δυνάμει είναι μια κολεκτίβα καλλιτεχνών με και χωρίς αναπηρία που εξελίσσεται δημιουργικά εδώ και πάνω από δέκα χρόνια. Οπότε η φράση «με άτομα με και χωρίς αναπηρία» τουλάχιστον για μένα δεν είναι νέα και μάλιστα είναι συνυφασμένη με τη συγκεκριμένη ομάδα όλα αυτά τα χρόνια. Φυσικά και είναι σημαντικό να συμπεριληφθεί το κάθε άτομο στην κοινωνία. Ζώντας και δρώντας όλο αυτό το διάστημα με την ομάδα αναρωτήθηκα συχνά αν τα άτομα με αναπηρία που συμμετέχουν με τόσες ιδέες, όρεξη για δουλειά, ταλέντο και αστείρευτη δημιουργική διάθεση, δεν είχαν την ευκαιρία ή τη δυνατότητα να συμπεριληφθούν στην ομάδα, τι θα έκαναν; Πραγματικά δεν μπορώ να το φανταστώ. Η ομάδα Εν Δυνάμει με τον τρόπο λειτουργίας της, έχει αποδείξει προ πολλού ότι όταν ένα «διαφορετικό» μέλος της ενσωματώνεται στο σύνολο και απολαμβάνει ισότιμη μεταχείριση με τα υπόλοιπα μέλη της, μεταμορφώνεται και αυτό σε κινητήρια δύναμη για όλη την ομάδα ενδυναμώνοντάς την.
Διακρίνετε ότι έχουν γίνει βήματα στο θέμα της προσβασιμότητας και της κοινωνικής αλλαγής, αλλά και σε ό,τι έχει να κάνει με τις ευκαιρίες που έχουν τα άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα;
Σίγουρα έχουν γίνει πολλά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση σε σύγκριση με το παρελθόν, αλλά όχι αρκετά. Υπάρχουν ακόμη νοοτροπίες και συστήματα που θα έπρεπε να αλλάξουν για να φτάσουμε στο σημείο να λέμε ότι τώρα είμαστε «καλά». Ενδεχομένως στις μεγάλες πόλεις υπάρχουν κάποιες ευκαιρίες για τα άτομα με αναπηρία. Τι γίνεται όμως στην επαρχία; Έχουν τις ίδιες ευκαιρίες;
Το παρήγορο της υπόθεσης, σύμφωνα και με την τωρινή μου εμπειρία, είναι η αντιμετώπιση των ατόμων με αναπηρία από τα σημερινά νέα παιδιά που είναι πολύ περισσότερο ευαισθητοποιημένα απ’ ότι ήταν οι άνθρωποι παλαιότερα. Είχαμε στην ομάδα μας αυτόν τον καιρό αρκετούς εθελοντές, κάποιοι από αυτούς πολύ νέοι, που από την πρώτη μέρα που εμφανίστηκαν λειτουργούσαν σαν πεπειραμένα μέλη της ομάδας βοηθώντας όλους μας χωρίς καμία διάκριση. Συμπερίληψη με όλη την έννοια της λέξης. Μας έκαναν όλους μας να ελπίζουμε για το μέλλον.
Τι εύχεστε να συμβεί με την ολοκλήρωση του προγράμματος “I Got It Tho”;
Αυτό που πραγματικά εύχομαι και ευχόμαστε, είναι η ομάδα Εν Δυνάμει να συνεχίσει τις δράσεις της σε άλλες πόλεις και τόπους και να συμπεριλάβει σε αυτές κι άλλους ανθρώπους, να αποκτήσει και άλλα μέλη και υποστηρικτές, ώστε να συνεχίσει να εξελίσσεται, να δυναμώνει, να διευρύνει τις δημιουργικές της δυνατότητες, να εκπλήσσει και να εκπλήσσεται θετικά.
Info – I Got it Tho
Εγκαίνια έκθεσης: Πέμπτη 9 Οκτωβρίου, 17:30 – 20:00
Διάρκεια: 9 – 16 Οκτωβρίου
Special Closing Event: Πέμπτη 16 Οκτωβρίου
Προβολή του ντοκιμαντέρ “I Got It Tho” του Frank Holbein
Παρουσίαση του Δρ. Κωνσταντίνου Γεωργίου
Συζήτηση και Q&A
Closing Party στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
