Μια νέα, άκρως ενδιαφέρουσα σειρά ήρθε να προστεθεί στα αγαπημένα μας βιβλία που δεν περιορίζονται απλώς στο να αφηγηθούν μια ιστορία αλλά να ανοίξουν έναν ολόκληρο κόσμο μπροστά στα μάτια των παιδιών. Η νέα σειρά «Αυτοί που φώτισαν τον Χάρτη του Κόσμου» επιχειρεί να μετατρέψει τις μεγάλες γεωγραφικές ανακαλύψεις σε ένα πρώτο συναρπαστικό ταξίδι γνώσης, φαντασίας και περιπέτειας για μικρούς αναγνώστες.
Με οδηγούς δύο εμβληματικές μορφές της παγκόσμιας ιστορίας, τον Μάρκο Πόλο και τον Χριστόφορο Κολόμβο, τα βιβλία συστήνουν στα παιδιά έναν κόσμο που κάποτε ήταν γεμάτος άγνωστα σημεία, «σαν μισοτελειωμένο παζλ». Έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι δεν γνώριζαν τι υπήρχε πέρα από τη θάλασσα ή πίσω από μακρινούς ορίζοντες, μέχρι που κάποιοι τολμηροί ταξιδευτές αποφάσισαν να αναζητήσουν όσα ήταν ακόμη αχαρτογράφητα. Κάθε βιβλίο ολοκληρώνεται με την ενότητα «Ήξερες ότι…» που περιέχει μερικές ενδιαφέρουσες και άγνωστες ίσως για κάποιους πληροφορίες, μικρές και απρόσμενες γύρω από κάθε μία από τις προσωπικότητες.
Μάρκο Πόλο | Τζέμη Τασάκου
Στο «Αυτοί που φώτισαν τον χάρτη του κόσμου – Μάρκο Πόλο», η Τζέμη Τασάκου μεταφέρει τους μικρούς αναγνώστες στη Βενετία, στα καραβάνια της Ανατολής, στους δρόμους του μεταξιού και στις ιστορίες ενός παιδιού που μεγάλωσε ονειρεύοντας ταξίδια. Ο Μάρκο Πόλο παρουσιάζεται ήδη από τη μικρή του ηλικία, ως ένα παιδί που κάποτε κοιτούσε μακριά και φανταζόταν κόσμους που δεν είχε ακόμη δει. Ένα παιδί που πρώτα ταξίδεψε με τη φαντασία του, συντροφιά με το Βιβλίο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και ύστερα με πλοία και καραβάνια. «Σαν μεγαλώσω, θα φτάσω ως την άκρη του κόσμου», λέει χαρακτηριστικά μέσα στο βιβλίο.
Η αφήγηση έχει ζωντάνια και θεατρικότητα, σαν να ακούει κανείς έναν παραμυθά να διηγείται ιστορίες από μακρινούς τόπους. Οι μικροί αναγνώστες ταξιδεύουν μαζί με τον Μάρκο Πόλο σε πολύβουα λιμάνια γεμάτα μπαχαρικά και μεταξωτά, σε σκονισμένα σοκάκια της Ανατολής και σε αχανείς διαδρομές της ερήμου. Οι σελίδες του βιβλίου γεμίζουν εικόνες από χρυσοποίκιλτα υφάσματα, παράξενα καράβια, πολύχρωμες αγορές και θρύλους που μοιάζουν να περνούν από στόμα σε στόμα σαν πολύτιμα μυστικά. Ακόμη και οι μικρές ιστορίες που παρεμβάλλονται μέσα στην αφήγηση, όπως εκείνη του φιλάργυρου χαλίφη που «πέθανε απ’ το πολύ χρυσάφι», δίνουν στο βιβλίο τη γοητεία των παλιών ανατολίτικων παραμυθιών.
Ξεχωριστό ρόλο παίζει φυσικά και η εικονογράφηση του Βασίλη Γρίβα, η οποία κάνει το βιβλίο να μοιάζει σχεδόν με μικρό έργο τέχνης. Οι μορφές θυμίζουν φιγούρες θεάτρου ή χαρακτήρες από πολύχρωμα χειρόγραφα, ενώ οι σελίδες πλημμυρίζουν από έντονα χρώματα, μοτίβα και διακοσμητικές λεπτομέρειες που μεταφέρουν το βλέμμα σε έναν εξωτικό, σχεδόν ονειρικό κόσμο.
Στην ενότητα «Ήξερες ότι…» στο τέλος του βιβλίου, ανακαλύπτουμε, για παράδειγμα, πως ο Μάρκο Πόλο ήταν από τους πρώτους Ευρωπαίους που περιέγραψαν το πετρέλαιο, πως το βιβλίο του επηρέασε αργότερα ακόμη και τον Χριστόφορο Κολόμβο, αλλά και πως το αεροδρόμιο της Βενετίας φέρει σήμερα το όνομά του. Η ενότητα αυτή λειτουργεί σαν μια μικρή συνέχεια του ταξιδιού, δίνοντας στους μικρούς αναγνώστες την αίσθηση πως πίσω από κάθε ιστορική μορφή κρύβονται ακόμη περισσότερες ιστορίες προς ανακάλυψη.
Συγγραφέας: Τζέμη Τασάκου
Εικονογράφηση: Βασίλης Γρίβας
Για παιδιά 5+
Χριστόφορος Κολόμβος | Αγγελική Δαρλάση
Στο δεύτερο βιβλίο της σειράς, «Αυτοί που φώτισαν τον χάρτη του κόσμου – Χριστόφορος Κολόμβος», η Αγγελική Δαρλάση αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου που πίστεψε πεισματικά στο αδύνατο. Το βιβλίο ξεκινά με τα τρία πλοία να φεύγουν από το λιμάνι της Ισπανίας μέσα σε αβεβαιότητα, φόβο αλλά και προσμονή. Οι ναυτικοί φοβούνται, οι άνθρωποι στο λιμάνι αμφιβάλλουν, όμως ο Κολόμβος συνεχίζει να πιστεύει ότι μπορεί να βρει έναν νέο δρόμο προς τις Ινδίες. Η αφήγηση της Δαρλάση επιδιώκει να υπογραμμίσει την επιμονή, την εμμονή σχεδόν, ενός ανθρώπου που συνέχισε να ακολουθεί το όραμά του ακόμη κι όταν οι περισσότεροι θεωρούσαν το ταξίδι του καταδικασμένο. «Πίστευε ακλόνητα ότι μόνο εκείνος είχε δίκιο», διαβάζουμε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, το βιβλίο εξηγεί με τρόπο απλό και κατανοητό και το ιστορικό πλαίσιο της εποχής. Μέσα από μικρές αφηγηματικές παρεκβάσεις, τα παιδιά μαθαίνουν γιατί οι Ευρωπαίοι αναζητούσαν νέους θαλάσσιους δρόμους, πώς τα μπαχαρικά και το εμπόριο συνδέονταν με τις μεγάλες εξερευνήσεις και γιατί η Ανατολή αποτελούσε τότε έναν σχεδόν μυθικό προορισμό. Έτσι, η ιστορία δεν μένει αποκομμένη από την εποχή της αλλά αποκτά βάθος και πραγματική διάσταση.
Ιδιαίτερα ατμοσφαιρική είναι και η εικονογράφηση της Σοφίας Παπαδοπούλου, η οποία δημιουργεί έναν κόσμο που κινείται ανάμεσα στο πραγματικό και το ονειρικό. Τα πλοία ταξιδεύουν μέσα σε ένα σύμπαν γεμάτο αστέρια, χάρτες και φωτεινούς ορίζοντες ανάμεσα σε μορφές που κινούνται μεταξύ πραγματικού και μυθικού. Σε αρκετά σημεία, οι εικόνες προσκαλούν τα παιδιά να παρατηρήσουν λεπτομέρειες, διαδρομές και σύμβολα, σαν να ακολουθούν κι εκείνα ένα παλιό εξερευνητικό ημερολόγιο.
Στην ενότητα «Ήξερες ότι…» μαθαίνουμε ακόμα και για τα λάθη στους υπολογισμούς του, τις αυταρχικές συμπεριφορές του αλλά και τους μύθους που δημιουργήθηκαν γύρω από τη ζωή και τον θάνατό του. Με αυτόν τον τρόπο, το βιβλίο δεν παρουσιάζει τον εξερευνητή σαν έναν άψογο ήρωα, αλλά σαν μια ιστορική μορφή γεμάτη αντιφάσεις, βοηθώντας τα παιδιά να κατανοήσουν ότι η Ιστορία είναι πάντα πιο σύνθετη και ανθρώπινη.
Αυτό που κάνει τη σειρά πραγματικά όμορφη είναι πως δεν αντιμετωπίζει την Ιστορία σαν σχολικό μάθημα, αλλά σαν περιπέτεια. Η σειρά μιλάει για ανθρώπους που τόλμησαν να κοιτάξουν πιο πέρα από το γνωστό και, ταυτόχρονα, υπενθυμίζει κάτι πολύ ουσιαστικό: πως κάθε μεγάλο ταξίδι ξεκινά πρώτα από τη φαντασία.
Συγγραφέας: Αγγελική Δαρλάση
Εικονογράφηση: Σοφία Παπαδοπούλου
Για παιδιά 5+
