Οι επιλογές των βιβλίων μας για τις καλοκαιρινές διακοπές δεν είναι υπόθεση της στιγμής. Είναι μια πρόκληση που απαιτεί σκέψη δίχως απαραίτητα να γίνει σπαζοκεφαλιά. Για αυτό και σε αυτό το άρθρο επιλέξαμε μέσα από τις πρόσφατες κυκλοφορίες των Εκδόσεων Ψυχογιός, 4 τίτλους, ικανούς να προσφέρουν μια μοναδική συνδυαστική εμπειρία αναγνωστικής απόλαυσης, καλοκαιρινής διάθεσης και λογοτεχνικής ποιότητας.
Βιβλία που θα μας ταξιδέψουν, θα μας συγκινήσουν και θα μας κάνουν να εκτιμήσουμε την τέχνη της αφήγησης.
[ 1 ]
«Ντίμον Κόπερχεντ» – Η εξερεύνηση της ανθρώπινης πίστης από τη συγγραφέα Μπάρμπαρα Κινγκσόλβερ
Το «Ντίμον Κόπερχεντ» αφηγείται την ιστορία του Ντίμον, ενός αγοριού που γεννήθηκε σε συνθήκες φτώχειας και αβεβαιότητας στην αγροτική Αμερική. Με πατέρα απόντα και μια μητέρα εθισμένη, ο Ντίμον, αβοήθητος στον κόσμο, σαν «μικρός, μελανιασμένος πυγμάχος», πρέπει να παλέψει ενάντια σε δυσκολίες που θα μπορούσαν εύκολα να τον καταστρέψουν.
Ο Ντίμον περνά από διάφορα ανάδοχα σπίτια και τελικά καταλήγει σε ένα ορφανοτροφείο. Παρά τις δύσκολες συνθήκες, επιδεικνύει μια αξιοσημείωτη αντοχή και ευφυΐα. Στο σχολείο, ανακαλύπτει την αγάπη του για τη ζωγραφική και τη γραφή, κάτι που του προσφέρει μια διέξοδο από τις δύσκολες καταστάσεις της ζωής του.
Μέσα από τη ζωή του, ο Ντίμον αντιμετωπίζει την ανεργία, την εξάρτηση από τα οπιοειδή, την εκμετάλλευση και την έλλειψη ευκαιριών. Και για να τα βγάλει πέρα με τη ζωή που τον περιμένει, θα επιστρατεύσει όλα του τα χαρίσματα: γοητεία, ευστροφία, και μερικά απροσδόκητα ταλέντα, νόμιμα και μη. Για τον Ντίμον, γεννημένο στη «λάθος πλευρά της τύχης», η στοργή και η ασφάλεια που λαχταρά είναι τόσο απρόσιτες όσο και ο ωκεανός που ονειρεύεται να δει κάποια μέρα. Το ερώτημα είναι πόσο μακριά είναι έτοιμος να ταξιδέψει για να βρεθεί εκεί.
Η ιστορία του, γεμάτη από τραγωδία και θριάμβους, αναδεικνύει την αντοχή και την επιμονή του ανθρώπινου πνεύματος. Πλημμυρισμένο από αλήθεια, θυμό και συμπόνια, το μυθιστόρημα της Κινγκσόλβερ είναι μια επική ιστορία αγάπης, απώλειας, θάρρους και δικαίωσης. Είναι ένα βιβλίο που δεν αφήνει τον αναγνώστη αδιάφορο, προσφέροντας μια συγκινητική και ρεαλιστική ματιά στις προκλήσεις της ζωής.
Και η Κινγκσόλβερ, γνωστή για την ικανότητά της να υφαίνει σύνθετους και συναισθηματικά πλούσιους χαρακτήρες, αποδεικνύει για άλλη μια φορά γιατί είναι μία από τις πιο σημαντικές λογοτεχνικές φωνές της εποχής μας.
Μετάφραση: Σχινά Κατερίνα
[ 2 ]
«Τα λέμε τον Αύγουστο» – Το βιβλίο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες που κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του
Ο Gabriel García Márquez, ο Κολομβιανός νομπελίστας συγγραφέας, γνωστός για τα αριστουργήματα όπως το «Εκατό Χρόνια Μοναξιάς» και «Ο Έρωτας στα Χρόνια της Χολέρας», συνεχίζει να μας εκπλήσσει και να μας συγκινεί με το βιβλίο του «Τα λέμε τον Αύγουστο». Παρόλο που κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του, το έργο αυτό αποτελεί μια ακόμα απόδειξη της αξεπέραστης αφηγηματικής του δεινότητας. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες υπέφερε από απώλεια μνήμης, και αδυνατούσε να γράψει με την πρότερη ζωντάνια του. «Η μνήμη είναι συγχρόνως πρώτη ύλη και τα σύνεργά μου. Χωρίς αυτή, δεν υπάρχει τίποτα», θυμούνται τα παιδιά του Ροδρίγο και Γκονσάλο Γκαρσία Μπάρτσα να τους λέει.
Αν και ο ίδιος θέλησε να το καταστρέψει θεωρώντας ότι δεν είχε κάποια αξία, τα παιδιά του θα το διαβάσουν ξανά μετά από δέκα χρόνια από τον θάνατό του και θα το κρίνουν καλύτερο από ότι αρχικά το θυμόντουσαν. «Ανακαλύψαμε ότι το κείμενο είχε πολλά και ιδιαιτέρως απολαυστικά χαρίσματα…την επινοητική του ικανότητα, την ποίηση της γλώσσας, τη σαγηνευτική αφήγηση, την κατανόηση της ανθρώπινης ύπαρξης και την αγάπη του για τα βιώματα και τις ατυχίες των ανθρώπων, ιδίως στον ερωτικό τομέα».
Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία της Άνα Μαγκνταλένα Μπαχ, μιας γυναίκας που επισκέπτεται τον τάφο της μητέρας της κάθε χρόνο τον Αύγουστο σε ένα μικρό νησί της Καραϊβικής. Έχει δύο παιδιά από έναν ευτυχισμένο γάμο εδώ και είκοσι επτά χρόνια από τον οποίο δεν έχει κανένα λόγο να θέλει να ξεφύγει. Κι όμως, κάθε Αύγουστο, ταξιδεύει με το φέρι μέχρι το νησί όπου είναι θαμμένη η μητέρα της, και για μια νύχτα αναζητά και μια νέα ρομαντική περιπέτεια, επαναξιολογώντας τη ζωή και τις επιλογές της.
Λυρισμός και μαγεία σε ένα βιβλίο ιδανικό για ανάγνωση στην παραλία ή στις καλοκαιρινές διακοπές.
Μετάφραση: Δρακάκη Δέσποινα
[3]
«Λιποταξία» – Το μυθιστόρημα του Αμπντουλραζάκ Γκούρνα για την αγάπη και την αποξένωση
Το βιβλίο «Λιποταξία» του Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, δημοσιευμένο το 2005 είναι ένα από τα πιο αξιόλογα έργα της σύγχρονης αφρικανικής λογοτεχνίας. Ο Γκούρνα, γνωστός για την συναισθηματικά φορτισμένη γραφή του, δημιουργεί έναν πολύπλοκο και συναρπαστικό κόσμο που σε παρασύρει από την πρώτη σελίδα. Θέματα αγάπης, προδοσίας και ταυτότητας κάτω από το συγγραφικό του βλέμμα.
Η αριστουργηματική ιστορία του νομπελίστα συγγραφέα, ξεκινά τις μέρες της ακμής της Βρετανικής Αυτοκρατορίας σε μια παραθαλάσσια πόλη της Ανατολικής Αφρικής, όπου ο Άγγλος εξερευνητής Μάρτιν Πιρς, τραυματισμένος και εξαντλημένος, βρίσκεται από την οικογένεια του Χασανάλι. Καθώς αναρρώνει, αναπτύσσει μια βαθιά και παθιασμένη σχέση με τη Ρεχάνα, τη γυναίκα του Χασανάλι. Η σχέση αυτή θα έχει μακροχρόνιες συνέπειες, επηρεάζοντας τις ζωές των επόμενων γενεών.
Ο Γκούρνα εξετάζει με δεξιοτεχνία τις επιπτώσεις της αποικιοκρατίας, την πολιτισμική σύγκρουση και την έννοια της εγκατάλειψης. Το μυθιστόρημα είναι χωρισμένο σε δύο μέρη, το πρώτο διαδραματίζεται στην αποικιακή περίοδο και το δεύτερο στη δεκαετία του 1950, όταν η Τανζανία βρίσκεται στα πρόθυρα της ανεξαρτησίας. Σε αυτό το μέρος, ο Γκούρνα εστιάζει στην ανατροφή και την παιδική ηλικία του ήρωα, αναδεικνύοντας τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που τον οδηγούν στην απόφαση να λιποτακτήσει. Η δομή αυτή επιτρέπει στον συγγραφέα να αναδείξει τις διαχρονικές επιπτώσεις των ιστορικών γεγονότων στις προσωπικές ζωές των χαρακτήρων του. Στο δεύτερο μέρος, η Αγγλία γίνεται το σκηνικό, με το βασικό ήρωα να προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα του ζωή. Σε αυτό το μέρος, εξετάζεται η εμπειρία της ξενιτιάς, οι προκλήσεις της προσφυγιάς και η νοσταλγία της πατρίδας.
Η γραφή του Γκούρνα είναι πλούσια και εκφραστική, δημιουργώντας μια συναρπαστική εμπειρία ανάγνωσης που καθηλώνει από την πρώτη σελίδα. Είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί τόσο για τη λογοτεχνική του αξία όσο και για την εμπειρία και τη γνώση που προσφέρει.
Μετάφραση: Σχινά Κατερίνα
[ 4 ]
«Βιβλίο από αίμα» – Μια καθηλωτική αναζήτηση της ταυτότητας μέσα από ένα ταξίδι στο παρελθόν, από το Kim de l’ Horizon
Το «Βιβλίο από αίμα» αποτελεί το συγγραφικό ντεμπούτο του non binary Kim de l’Horizon, μια ιστορία που διερευνά τις γραμμές αίματος, το βάρος του τραύματος των γενεών, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους το φύλο, και η κοινωνική τάξη διαμορφώνουν τις ταυτότητές μας. Οι συχνές εναλλαγές στο ύφος, το είδος και τον τόνο της αφήγησης καθιστούν την αναγνωστική εμπειρία αυτού του βιβλίου ξεχωριστή.
To βιβλίο δεν το διατρέχει μια συγκεκριμένη πλοκή. Κεντρικός θεματικός άξονας είναι οι επιστολές και οι αφηγήσεις που απευθύνονται στη γιαγιά της αφηγηματικής περσόνας με πρόθεση να εξερευνήσει το παρελθόν και την κληρονομιά του, καθώς και να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του. Μέσα από αυτές τις επιστολές, η αφηγηματική περσόνα αποκαλύπτει την οικογενειακή ιστορία, τις εμπειρίες και τα συναισθήματα που έχουν διαμορφώσει την ταυτότητά του, και ταυτόχρονα παλεύει να συμφιλιωθεί με το παρελθόν του.
«Στη γλώσσα που κληρονόμησα από σένα, στη μητρική μου γλώσσα, στη θαλασσινή μου γλώσσα, υπάρχουν δύο μόνο δυνατότητες, δύο μόνο τρόποι για το σώμα: αρσενικό και θηλυκό. Μεγαλώνοντας μέσα στη στοματική κοιλότητα της γερμανικής γλώσσας, αναγκάστηκα να στριμώχνομαι ανάμεσα σ’ αυτές τις δυο γραμμές που έφτιαχναν τα παιδιά στο νηπιαγωγείο. Στη γλώσσα που έμαθα από σένα, στη MOTHER TONGUE μου, δεν ξέρω πώς να γράψω για μένα. Μέσα της έχει τη ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΜΑΜΑΣ και τα μάτια τα δικά σου, κι εγώ –νομίζω–, εμένα, δηλαδή, μ’ έχει; Έχει το σώμα μου, τα σώματά μου, τη σωματικότητά μου; Υπάρχει αυτό το Εγώ που τούτη τη στιγμή γράφει, και υπάρχει κι αυτό το παιδί, που ήμουν εγώ, που στέκεται ανάμεσα στις δυο γραμμές αναγκασμένο να διαλέξει, αναγκασμένο να κοπεί στα δύο για να διαλέξει.»
Κάτω από τις επαναλαμβανόμενες ιστορίες του ξεπροβάλλουν σκοτεινά οικογενειακά μυστικά: υπονοούμενα κακοποίησης, αποτυχημένες εκτρώσεις, παραβιάσεις των σωματικών ορίων.
H προσωπική γραφή του βιβλίου, βαθιά συγκινητική, ζωντανή, ορμητική, παραμένει ταυτόχρονα αφαιρετική στη δομή της, δεν υπάρχουν πρόσωπα, παρά μόνο οικογενειακές σχέσεις και ρόλοι. Κάθε επιστολή δεν ακολουθεί μια συγκεκριμένη χρονολογική σειρά των γεγονότων. Σπαράγματα και βιώματα από το παρελθόν, απεκδύουν ψυχολογίες και περιστατικά, μετατρέποντας τις σκέψεις που καταθέτει σε συλλογικούς στοχασμούς πάνω στην ανθρώπινη ύπαρξη. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στον αναγνώστη να ανακαλύψει και να ερμηνεύσει το κείμενο με τον δικό του τρόπο, μια ενδοσκοπική βαθιά πνευματική εμπειρία που αφορά την αναζήτηση νοήματος.
«Σου γράφω για να αντισταθώ στην περιφρόνηση που νιώθω γι’ αυτό το σώμα από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου – κι αυτή η περιφρόνηση είναι ίσως εν μέρει ο λόγος που έχω τόσο λίγες αναμνήσεις του κορμιού μου. Πώς ν’ αποτυπωθεί στη μνήμη κάτι που πάντα υποχωρεί, πάντα διαφεύγει, πάντα σβήνει και χάνεται; […] Δεν το κάνω για να βρω ενόχους, το κάνω για να ξεμπλέξω τα νήματα που μας έχουν υφάνει: να ξεμπερδέψω τα νήματα που αλυσοδένουν εμάς, όλες και όλους εμάς, τα θύματα του ανδρισμού, και μας φυλακίζουν σ’ ένα κουκούλι σιωπής, ντροπής και υποκρισίας».
Το στοιχείο που καθιστά άκρως ενδιαφέρον αυτό το βιβλίο είναι η γοητεία του και έντονη ματιά του στην ενσώματη μάθηση του ατόμου. Η γνώση μας για τον κόσμο αλλά και τον ίδιο μας τον εαυτό, δεν είναι µόνο δραστηριότητα του µυαλού, αλλά και του σώµατος σε αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον. Με τον τρόπο αυτό, η µάθηση γίνεται βιωµατική. Και προσωπικά θεωρώ ότι αυτή είναι και μία από τις σημαντικές συμβολές του βιβλίου στην queer αφηγηματολογία.
Το βιβλίο βραβεύτηκε το 2022 ως το καλύτερο Γερμανικό βιβλίο (Deutscher Buchpreis) και σύμφωνα με την κριτική επιτροπή «ήταν το πιο τολμηρό από άποψη γλώσσας, μορφής και δραματουργίας βιβλίο ανάμεσα στις υποψηφιότητες».
Μια εξαιρετική πρόταση για όσους αναζητούν μια τολμηρή γραφή, μια πρωτότυπη δομή και μια νέα συγγραφική φωνή.
Μετάφραση: Αγγελίδου Μαρία, Αγγελίδης Άγγελος
